Ministrat e financave të vendeve të G7 po përgatiten të diskutojnë mundësinë e çlirimit të rezervave emergjente të naftës, pasi lufta mes Shtetet e Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit ka shtyrë çmimin e naftës bruto mbi 100 dollarë për fuçi për herë të parë që nga viti 2022.
Sipas raportimeve të Financial Times, ministrat pritet të diskutojnë lirimin e rezervave gjatë një telefonate të koordinuar nga International Energy Agency.
Takimi emergjent pritet të zhvillohet në orën 08:30 sipas kohës së Nju Jorkut për të shqyrtuar ndikimin e luftës me Iranin në tregjet globale të energjisë, raportoi Financial Times duke cituar burime të njohura me çështjen.
Deri më tani, tre vende të G7-ës, përfshirë Shtetet e Bashkuara, kanë shprehur mbështetje për çlirimin e rezervave emergjente, të cilat mbahen nga 32 vendet anëtare të IEA-s në mbarë botën.
IEA mban rezerva strategjike të naftës si pjesë e një sistemi emergjent të krijuar për të ndihmuar vendet të përballojnë krizat e çmimeve të energjisë. Zyrtarët amerikanë mendojnë se një çlirim i përbashkët në intervalin prej 300 deri në 400 milionë fuçish do të ishte i përshtatshëm. Kjo sasi do të përfaqësonte rreth 25% deri në 35% të rezervave totale prej 1.2 miliardë fuçish.
Ndërkohë, grupet e koordinimit të furnizimit me naftë dhe gaz të Bashkimit Europian do të mblidhen gjithashtu të enjten për të monitoruar ndikimin e konfliktit në furnizimet energjetike të bllokut. Shtetet e BE-së janë të detyruara të mbajnë rezerva nafte që mbulojnë të paktën 90 ditë konsum.
Lexo edhe: Dita Ndërkombëtare e Gruas: Top 100 Femrat Shqiptare të Vitit 2026
Në tregjet e energjisë, çmimi i gazit për muajin pasardhës në Mbretërinë e Bashkuar u rrit me 19%, duke arritur në 163 peni për therm të hënën në mëngjes. Ndërkohë, çmimi referencë për Europën kontinentale u rrit me 16%, duke arritur në 62 euro për megavat/orë.
Çmimet e naftës u rritën ndërsa tregjet e aksioneve në Azi ranë të hënën në mëngjes, pasi dhuna e vazhdueshme në Lindjen e Mesme rriti shqetësimet e investitorëve për një mungesë furnizimi. Nafta Brent arriti nivelin më të lartë në katër vjet, duke nxitur një valë shitjesh në tregjet financiare.
Të paktën pesë objekte energjetike brenda dhe rreth Teheranit u goditën nga sulme ajrore. Ndërkohë, kompania kombëtare e naftës e Kuvajtit njoftoi një ulje paraprake të prodhimit për shkak të sulmeve hakmarrëse nga Irani.
Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit të transportuar me cisterna në botë, është praktikisht e mbyllur prej një jave.
Nafta Brent, standardi ndërkombëtar i referencës, u rrit deri në 29% duke arritur në 119.50 dollarë për fuçi në tregtimin e hershëm të së hënës. Më pas çmimi u tërhoq disi pas lajmit për takimin e G7-ës, duke u stabilizuar rreth 106.73 dollarë për fuçi, një rritje prej 15%.
Ndërkohë, presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, pavarësisht premtimeve për të ulur inflacionin dhe kostot e energjisë, deklaroi të dielën se rritja e çmimit të naftës është “një çmim shumë i vogël për t’u paguar” për sigurinë dhe paqen globale, duke e përshkruar atë si një pasojë afatshkurtër të luftës me Iranin.
Nga ana tjetër, regjimi iranian paralajmëroi se sulmet amerikano-izraelite mund të shtyjnë çmimet edhe më lart. Një zëdhënës i Gardës Revolucionare të Iranit deklaroi pas goditjeve ndaj objekteve energjetike: “Nëse mund të toleroni naftë mbi 200 dollarë për fuçi, vazhdoni këtë lojë.”
Sistemi i rezervave emergjente të naftës u krijua në vitin 1974 me themelimin e IEA-s, pas embargos arabe të naftës që shkaktoi një rritje të fortë të çmimeve dhe një krizë energjetike në vendet perëndimore.
Që nga ajo kohë, IEA ka koordinuar pesë çlirime kolektive të rezervave, dy prej të cilave ndodhën pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
