A mund infrastruktura e Evropës të përballojë boom-in e inteligjencës artificiale? - Business Magazine Albania

A mund infrastruktura e Evropës të përballojë boom-in e inteligjencës artificiale?

Dëgjo këtë artikull
AI Generated
0:00 / 0:00

Boom-i i inteligjencës artificiale (IA) po përhapet me shpejtësi në të gjitha industritë. Kompanitë po e adoptuan IA-n me ritme të shpejta, ndërsa gjithnjë e më shumë njerëz e përdorin çdo ditë. Gjigantët e IA-s nxjerrin versione të reja me aftësi të zgjeruara.

Por si qëndron çështja e infrastrukturës? A është bota gati për rritjen e shpejtë të IA-s? Një studim i fundit nga kompania e telekomunikacionit Nokia sugjeron se Evropa ende nuk është përgatitur. Një shumicë dërrmuese e liderëve të teknologjisë dhe biznesit në Evropë besojnë se rrjetet aktuale do të kërkojnë përmirësime dhe investime të konsiderueshme për të përballuar kërkesat e ciklit të madh të IA-s.

Dy të tretat e kompanive tashmë përdorin IA

Sondazhi tregon se kompanitë evropiane e shohin IA-n si thelbësore për rritjen e produktivitetit dhe inovacionit. Dy të tretat e bizneseve (67%) tashmë përdorin IA të paktën pjesërisht, ndërsa një tjetër 15% po zhvillojnë projekte pilot. Ekzekutivët synojnë transformim të bazuar në IA në shumë fusha.

Në aplikimet afatshkurtra, siguria kibernetike udhëheq me 63%, ndjekur nga automatizimi i proceseve të biznesit (57%) dhe shërbimi ndaj klientit, duke përfshirë agjentët dhe chatbot-et IA (55%). Të tjera fusha përfshijnë zhvillimin e produkteve dhe inovacionin (48%), analizën parashikuese dhe vendimmarrjen (48%), robotikën dhe sistemet inteligjente (44%), si dhe optimizimin e zinxhirit të furnizimit dhe logjistikës (44%).

Sfida më e madhe: infrastruktura e IA-s

Raporti i Nokia-s, titulluar “IA është shumë e madhe për internetin evropian”, thotë se ndërsa investimi, talenti dhe kufizimet e energjisë mbeten kritike, sfida më e thellë qëndron në vetë infrastrukturën e IA-s.

Lexo edhe: Mos e bëni trendin me AI, ka pasoja serioze për sigurinë tuaj

“Sot, shtylla kurrizore digjitale e kontinentit nuk është e përgatitur për IA: lidhja me performancë të lartë është e fragmentuar dhe siguria e ekspozuar,” thuhet në raport.

Energjia, kufizimi kryesor i infrastrukturës

Sipas raportit, energjia është kufizimi më i madh i infrastrukturës së IA-s në Evropë, bazuar në një sondazh mbi më shumë se 1,000 ekzekutivë evropianë përgjegjës për investimet në IA.

“Kapaciteti i Evropës për të zbatuar teknologjinë në shkallë të gjerë përplaset me kufijtë e prodhimit të energjisë dhe rrjetit,” gjeti raporti.

Rreth 87% e ekzekutivëve janë të shqetësuar se infrastruktura energjetike e Evropës nuk mund të ndjekë ritmin e kërkesës për IA, ndërsa 57% e shohin atë si të rrezikuar seriozisht ose tashmë të tensionuar. Një në pesë kompani (21%) thonë se kufizimet energjetike po vonojnë drejtpërdrejt projektet e IA-s, ndërsa 28% kanë pasur nevojë të ndryshojnë afatet ose lokacionet e projekteve.

Çmimet e larta të energjisë, shpesh të lidhura me infrastrukturën e vjetër, janë një tjetër shqetësim. 52% e firmave thonë se çmimet e energjisë në Evropë nuk janë konkurruese krahasuar me rivalët globalë. 40% e ekzekutivëve përmendin vonesa në leje, ndërsa 35% mungesën e kapacitetit të rrjetit ose akses të kufizuar tek burimet e rinovueshme.

Tre në pesë konsiderojnë zhvendosjen për energji më të lirë

61% e liderëve të firmave evropiane po konsiderojnë zhvendosjen e disa operacioneve të dhënash-intensiva në rajone me energji më të lirë, ose e kanë bërë tashmë. 21% thanë se kjo është në radar, por nuk ka veprime konkrete, ndërsa vetëm 16% planifikojnë të qëndrojnë pavarësisht aksesit në energji.

“Me kompanitë amerikane të IA-s dhe qendrave të të dhënave që nënshkruajnë marrëveshje direkte me centralet bërthamore për të siguruar energji, Evropa ka shumë për të përparuar,” thekson raporti.

Besueshmëria e internetit, shqetësim i madh

Zbatimet e IA-s kërkojnë lidhje intensive, dhe presioni tashmë është i dukshëm. 54% e firmave raportojnë performancë të dobët të rrjetit, përfshirë vonesa, kohë pushimi ose probleme me trafikun e dhënave. 16% thonë se këto ndërprerje po ndikojnë materialisht në operacione. 77% e firmave po përjetojnë probleme lidhjeje edhe para se të përpiqen të rrisin përdorimin e IA-s.

Kur pyetën për besueshmërinë e internetit ndërsa ngarkesat e IA-s rriten, 86% e liderëve evropianë shprehën shqetësim, duke sugjeruar se shumica besojnë se rrjetet aktuale nuk janë të përgatitura për adoptim të gjerë të IA-s.

Trafiku global i dhënave do të rritet ndjeshëm

Projekti parashikon se trafiku global i dhënave do të rritet 5–9 herë deri në vitin 2033, duke vendosur presion të jashtëzakonshëm mbi rrjetet e Evropës.

“Pa një ndërtim vendimtar të rrjeteve të qëndrueshme dhe të sigurta, Evropa rrezikon të mbetet një ‘përdoruese’ e IA-s, e varur nga infrastruktura dhe standardet e të tjerëve, në vend që të bëhet një ‘prodhuese’ IA,” sugjeron raporti.

Sovraniteti, pjesë e infrastrukturës

Raporti thotë se sovraniteti ka bërë bazën e besimit digjital, me sigurinë si çelës për realizimin e këtij sovraniteti. 86% e firmave evropiane e konsiderojnë mbajtjen e të dhënave dhe kontrollit brenda Evropës si shumë të rëndësishëm, ndërsa 73% e shohin sovranitetin si faktor kyç në planifikimin e infrastrukturës.

Çfarë duan firmat evropiane?

Për të adresuar këto sfida, ekzekutivët kërkuan rregullore më të thjeshta dhe të qëndrueshme, akses më të shpejtë në spektrum, dhe ndryshime në rregullat e konkurrencës që lejojnë konsolidim. Ata gjithashtu nënvizuan nevojën për investim të gjerë në rrjete efikase energjetikisht dhe të gatshme për IA.

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.



Na Suporto
✨ Thënia e ditës
“Përpiqu të mos bëhesh një njeri i suksesit, por një njeri i vlerave.”
— Albert Einstein
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0