Një parazit që mbartet nga miliarda njerëz ka një “jetë të fshehtë” në tru

Një parazit shumë i përhapur, i cili mund të jetë i pranishëm në trupin e rreth një të tretës së popullsisë botërore, rezulton të jetë shumë më aktiv dhe i organizuar sesa mendohej më parë. Studiuesit kanë zbuluar se ky mikroorganizëm, i njohur si Toxoplasma gondii, nuk qëndron thjesht në gjendje “fjetjeje” brenda trurit, por zhvillon një aktivitet kompleks që e ndihmon të mbijetojë për një kohë shumë të gjatë.

Sipas një studimi të fundit të realizuar nga shkencëtarë të University of California, Riverside dhe të publikuar në Nature Communications, paraziti ka një organizim të brendshëm shumë më të ndërlikuar sesa ishte kuptuar deri tani. Ky zbulim ndihmon në shpjegimin e faktit pse infeksioni është kaq i vështirë për t’u eliminuar me trajtimet ekzistuese.

Si infektohen njerëzit

Infeksioni zakonisht ndodh përmes konsumimit të mishit të pagatuar mirë, kontaktit me tokë të ndotur ose me feçe macesh të infektuara. Pasi hyn në trup, paraziti arrin t’i shmanget sistemit imunitar duke formuar struktura mbrojtëse shumë të vogla, të quajtura ciste, të cilat vendosen kryesisht në tru dhe në indet muskulore.

Në shumicën e rasteve, personat e infektuar nuk shfaqin simptoma dhe nuk janë të vetëdijshëm për praninë e parazitit. Megjithatë, ai qëndron në trup gjatë gjithë jetës. Kur sistemi imunitar dobësohet, paraziti mund të riaktivizohet dhe të shkaktojë dëmtime serioze në tru ose në sy. Infeksioni gjatë shtatzënisë paraqet rrezik të veçantë për fetusin, pasi sistemi i tij imunitar nuk është ende i zhvilluar.

Lexo edhe: “AI slop” po transformon rrjetet sociale, dhe reagimi kundër tij po rritet

Çfarë ndodh realisht brenda cisteve

Për vite me radhë, mendohej se çdo cist përmbante një formë të vetme, pasive të parazitit. Por kërkimet e reja tregojnë se brenda çdo cisti gjenden disa lloje të ndryshme të parazitit, secili me funksion të veçantë. Kjo do të thotë se cisti nuk është thjesht një strehë e qetë, por një strukturë aktive që përgatit parazitin për mbijetesë, përhapje ose riaktivizim.

Cistet formohen gradualisht si përgjigje ndaj presionit të sistemit imunitar dhe janë të rrethuara nga një mur mbrojtës. Ato ndodhen më shpesh në neurone, por edhe në muskujt skeletorë dhe të zemrës, gjë që shpjegon pse infeksioni transmetohet shpesh përmes ushqimit.

Pse cistet janë kaq të rëndësishme

Cistet janë arsyeja kryesore pse infeksioni vazhdon për një kohë shumë të gjatë dhe pse trajtimet aktuale nuk arrijnë ta eliminojnë plotësisht parazitin. Kur ato riaktivizohen, forma e ngadaltë e parazitit shndërrohet në një formë agresive që përhapet shpejt në trup dhe mund të shkaktojë sëmundje serioze neurologjike ose humbje të shikimit. Studimi sfidon idenë e vjetër se jeta e parazitit kalon thjesht nga një fazë në tjetrën. Në realitet, brenda cistit ekziston një “ekosistem” i vogël me role të ndryshme biologjike, gjë që e bën infeksionin shumë më kompleks.

Çfarë do të thotë kjo për të ardhmen

Trajtimet aktuale janë efektive vetëm ndaj formës aktive të parazitit, por jo ndaj cisteve. Zbulimi i llojeve të ndryshme të parazitit brenda tyre hap rrugën për zhvillimin e terapive më të sakta, të fokusuara pikërisht te format që shkaktojnë riaktivizimin dhe dëmtimet më të rënda.

Megjithëse toksoplazmoza është shumë e përhapur, ajo ka marrë relativisht pak vëmendje krahasuar me sëmundje të tjera infektive. Këto gjetje të reja ndryshojnë mënyrën se si shkenca e sheh këtë infeksion dhe theksojnë se, për ta trajtuar realisht, fokusi duhet të jetë te cisti – pika kyçe e gjithë ciklit jetësor të parazitit.

SD