Studimi i NASA-s: Titani i Saturnit mund të ketë zona të banueshme nën akull - Business Magazine Albania

Studimi i NASA-s: Titani i Saturnit mund të ketë zona të banueshme nën akull

Hëna më e madhe e Saturnit, Titani, mund të mos ketë një oqean të madh të lëngshëm nën sipërfaqe, siç mendohej prej më shumë se një dekade, por shtresa të thella akulli dhe “llumi” me xhepa uji të lëngshëm, sipas një studimi të ri të publikuar në revistën shkencore Nature.

Sipas studiuesve të NASA-s dhe Universitetit të Uashingtonit, këto xhepa uji mund të krijojnë mjedise potencialisht të banueshme, duke rritur shpresat për ekzistencën e jetës jashtëtokësore, edhe pse, nëse ekziston, ajo do të ishte mikroskopike.

“Ka arsye të forta për optimizëm të vazhdueshëm për potencialin e jetës jashtë Tokës,” thanë autorët e studimit.

Duke rianalizuar të dhënat e mbledhura vite më parë nga sonda Cassini, shkencëtarët arritën në përfundimin se brendësia e Titanit i ngjan më shumë akullit detar të Arktikut ose akuifereve sesa një oqeani të hapur si ai i Tokës. Kjo do të thotë se uji i lëngshëm mund të jetë i shpërndarë në xhepa të vegjël, por potencialisht më të pasur me lëndë ushqyese.

Sipas studimit, disa nga këto xhepa uji të freskët mund të arrijnë temperatura deri në 21 gradë Celsius, duke krijuar kushte më të favorshme për jetën sesa një oqean i madh dhe i ftohtë.

Lexo edhe: 15-vjeçari përfundon doktoraturën në fizikë kuantike

Titani është i vetmi trup qiellor, përveç Tokës, që dihet se ka lëngje në sipërfaqe, por në këtë rast bëhet fjalë për metan, jo për ujë, me liqene dhe reshje shiu në temperatura ekstreme rreth –180 gradë Celsius.

Një nga zbulimet kyçe lidhet me mënyrën se si graviteti i Saturnit deformon Titanin. Ndryshe nga sa pritej për një oqean të lëngshëm, studiuesit vunë re një vonesë prej rreth 15 orësh midis tërheqjes maksimale gravitacionale dhe deformimit të sipërfaqes, çka sugjeron një brendësi më viskoze, të përbërë nga akull dhe llum.

“Nëse do të kishte një oqean të lëngshëm, reagimi do të ishte i menjëhershëm,” shpjegoi autori kryesor Flavio Petricca nga Laboratori i Shtytjes Reaktive i NASA-s. “Kjo vonesë ishte prova vendimtare që brendësia e Titanit është ndryshe nga sa mendohej.”

Megjithatë, jo të gjithë shkencëtarët janë të bindur. Luciano Iess nga Universiteti Sapienza në Romë, i cili më herët kishte mbështetur teorinë e oqeanit të fshehur, tha se provat aktuale nuk mjaftojnë për ta përjashtuar Titanin nga “familja e botëve me oqean”.

Më shumë përgjigje priten nga misioni i ardhshëm i NASA-s, Dragonfly, një mjet fluturues i ngjashëm me helikopterin, që pritet të mbërrijë në Titan në vitin 2034. Ai do të studiojë drejtpërdrejt sipërfaqen dhe përbërjen e hënës, duke kërkuar shenja të mundshme jete.

Titani i bashkohet kështu listës së hënave që dyshohet se fshehin ujë nën sipërfaqe, përfshirë Europa dhe Enceladus, ndër objektivat më premtuese në kërkimin për jetë jashtëtokësore.

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Business Mag Nr. #41 – Mars 2026

Shqipëria… e brezit që po vjen!

Arsimimi dhe edukimi janë kura që ndal çdo të keqe. Një komb i arsimuar, një komb që investon në rininë e tij, në gjeneratat që i lënë vendin njëra-tjetrës, është padyshim një komb që do të ketë prosperitet dhe stabilitet afatgjatë. Shqipëria ka ende shumë mangësi në këtë aspekt; strukturat arsimore dhe programet edukative të vjetëruara shpesh nuk i përgjigjen kërkesave të kohës dhe tregut të punës. Por diçka ka nisur të lëvizë. Reforma të reja, iniciativa private, bashkëpunime ndërkombëtare dhe, mbi të gjitha, një valë e re entuziazmi tek të rinjtë po krijojnë shenja të qarta optimizmi.

Ky edicion i revistës vë në qendër të vëmendjes pikërisht këtë frymë të re. Në kopertinë kryesore sjellim historitë frymëzuese të pesë adoleshentëve të talentuar, të motivuar, me ambicie të mëdha dhe shpirt luftarak. Ata nuk janë thjesht nxënës të shkëlqyer, por ambasadorët e vërtetë të Shqipërisë të së nesërmes, dëshmi e gjallë se potenciali ynë kombëtar është vital.

Në faqet e brendshme, Bledar Shella, kreu i  bordit të Shoqatës së Bankave të Shqipërisë, na flet hapur për të ardhmen e sektorit financiar, sfidat e digjitalizimit dhe rolin e bankave në mbështetjen e ekonomisë reale. …

See more
Follow us
0