Ideja se mund të jemi duke jetuar brenda një simulimi, e bërë e famshme nga seria filmike “The Matrix”, ka ngjallur interes tek shkencëtarët për dekada.
Në vitin 2003, filozofi Nick Bostrom propozoi në një punim shumë të influencuar se, nëse një civilizim arrin të krijojë univers të simuluar, ai ka gjasa të krijojë aq shumë të tillë, madje edhe simulime brenda simulimeve, sa statistikisht ne pothuajse me siguri do të jetonim në njërin prej tyre. Kjo teori ka ndezur debate të shumta dhe ka tërhequr vëmendjen e figurave të njohura si Elon Musk dhe Neil deGrasse Tyson. Por jo të gjithë janë të bindur.
Në një studim të botuar së fundmi në Journal of Holography Applications in Physics, profesori Mir Faizal nga University of British Columbia Okanagan, së bashku me kolegët e tij, thotë se kanë provuar se natyra fundamentale e realitetit nuk mund të simulohet nga asnjë kompjuter. Duke përdorur teorema matematikore, ata argumentojnë se disa të vërteta mund të kuptohen vetëm përmes një forme të njohurie jo-algoritmike. “Është sugjeruar se universi mund të jetë një simulim,” shprehet Faizal. “Nëse kjo do të ishte e mundur, simulimi do të krijonte jetë, e cila nga ana e saj mund të krijonte një tjetër simulim.” “Kjo mundësi e bën të dukej shumë e pamundur që universi ynë të jetë i pari dhe jo një hallkë në një zinxhir simulimesh,” shton ai. “Dikur kjo ide konsiderohej e paarritshme shkencërisht. Por kërkimi ynë i fundit tregon se mund të trajtohet shkencërisht.” Ekipi argumenton se “bota Platonike”, një plan ideal përtej botës fizike që përfaqëson informacion të pastër, nuk mund ta përshkruajë realitetin vetëm përmes përllogaritjeve.
Lexo edhe: Kush fiton dhe kush humbet në luftën ndaj ngrohjes globale?
Në punimin e tyre, ata theksojnë se për të përshkruar plotësisht gjithçka në këtë sferë nevojitet një “kuptim jo-algoritmik,” i cili nuk buron nga ndjekja e hapave logjikë të njëpasnjëshëm. Studiuesit u mbështetën në teoremat e paplotësisë së Kurt Gödelit, sipas të cilave çdo sistem matematikor i qëndrueshëm përmban të vërteta që nuk mund të vërtetohen brenda atij sistemi. “Ne kemi treguar se është e pamundur të përshkruhet çdo aspekt i realitetit fizik duke përdorur një teori kompjuterike të gravitetit kuantik,” shpjegon Faizal. “Prandaj, një teori e kompletuar dhe koherente e gjithçkaje nuk mund të ndërtohet vetëm mbi llogaritjen.” “Sipas tij, është i nevojshëm një kuptim jo-algoritmik, më themelor se ligjet kompjuterike të gravitetit kuantik dhe, për rrjedhojë, më themelor se vetë hapësira-koha.”
Me fjalë të tjera, universi “nuk mund të jetë dhe nuk ka qenë kurrë një simulim,” sepse simulimi është i natyrës algoritmike, ndërsa realiteti mbështetet në një kuptim të natyrës jo-algoritmike. “Ligjet themelore të fizikës nuk mund të ndodhen brenda hapësirës dhe kohës, sepse ato i krijojnë ato,” sqaron bashkautor dhe fizikani teorik Lawrence Krauss. “Është shpresuar prej kohësh që një teori e plotë e gjithçkaje të mund të përshkruajë fenomenet fizike përmes llogaritjeve.” “Por ne kemi treguar se kjo është e pamundur,” përfundon ai.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
