A është e mundur pavdekshmëria?

Një bisedë e përgjuar mes Presidentit rus Vladimir Putin dhe Presidentit kinez Xi Jinping ndezi sërish debatin e hershëm mbi mundësinë e jetës së gjatë. “Organet njerëzore mund të transplantohen vazhdimisht. Sa më gjatë të jetosh, aq më i ri bëhesh dhe mund të arrish edhe pavdekësinë,” u dëgjua të thoshte përkthyesi i Putinit. Xi iu përgjigj: “Disa parashikojnë se këtë shekull njeriu mund të jetojë deri në 150 vjeç.” Rekordi aktual mbahet nga francezja Jeanne Calment, e cila vdiq në vitin 1997 në moshën 122 vjeç e 164 ditë, jetëgjatësia më e verifikuar deri sot.

Në dekadat e fundit, kërkimi për jetë më të gjatë është shndërruar në një industri miliardëshe që kombinon:

• Nanorobotët për shpërndarje të saktë të ilaçeve, zbulim sëmundjesh dhe riparim indesh.

• Organet e bio-inxhinieruara për transplant pa refuzim imunitar.

• Klone digjitale me inteligjencë artificiale, që synojnë të “ruajnë” personalitetin edhe pas vdekjes.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se trupi i njeriut ka kufij biologjikë që nuk mund të kapërcehen lehtë. “Për të jetuar 150 vjet, do të duhej të kthenim njerëzit e moshës së mesme në adoleshentë dhe 100-vjeçarët në të rinj. Nuk ka asgjë që e bën këtë të mundur sot,” – thotë profesori i epidemiologjisë S. Jay Olshansky.

Çfarë thonë shifrat?

• 78.4 vjeç ishte jetëgjatësia mesatare në SHBA në vitin 2023.

• Në vitin 2054 pritet të ketë vetëm 0.1% të popullsisë mbi 100 vjeç.

• Aktualisht, personi më i moshuar në SHBA është Naomi Whitehead, 115 vjeç.

Sipas profesor Raphael E. Cuomo: “Duhet të parandalojmë njëkohësisht kancerin, sëmundjet e zemrës, neurodegjenerimin, infeksionet dhe dështimin e veshkave. Po ashtu, të riparojmë dëmtimet gjenetike dhe të zëvendësojmë organet pa imunosupresion të përhershëm.”

Lexo edhe:Të ardhurat reale të familjeve në Europë: Cilat vende shënuan rritje dhe cilat rënie?

Teknologjitë kryesore

• Nanobotët: të premtues në laborator, por jo ende të zbatueshëm në klinika.

• Organet e bio-inxhinieruara: transplantet nga kafshët e modifikuara gjenetikisht kanë nisur, por mbeten me rreziqe.

• Terapia me qeliza staminale: mund të rigjenerojë inde, por nuk mund të rindërtojë trupa të tërë. Rreziku: formim tumoresh.

• Shkëmbimi i plazmës: përdoret për sëmundje të gjakut, por efektet për jetëgjatësi tek njerëzit e shëndetshëm janë ende të paqarta.

• “Pavdekësia” digjitale me AI: sot e pamundur, pasi shkenca nuk arrin të kopjojë mendjen njerëzore.

Çfarë funksionon realisht?

Dr. Pooja Gidwani thekson se mënyra më realiste për të shtuar 10–20 vite jetë të shëndetshme është:

• përdorimi i pajisjeve inteligjente që matin shëndetin,

• kontrolle mjekësore të avancuara për zbulim të hershëm,

• terapi të personalizuara,

• ushqyerje e shëndetshme dhe aktivitet fizik.

Kërkimet më të fundit fokusohen tek:

• Reprogramimi epigjenetik – “rivendosja” e qelizave në një gjendje rinore,

• Ilaçet senolitike – që eliminojnë qelizat e dëmtuara që nxisin plakjen.

Pavdekshmëria mbetet ëndërr. Por shkenca dhe teknologjia mund të na japin disa dekada shtesë jetë më të shëndetshme, duke shtyrë përpara kufijtë e mundësive njerëzore.

nypost