Shkencëtarët thonë se mund të kenë zbuluar origjinën e jetës - Business Magazine Albania

Shkencëtarët thonë se mund të kenë zbuluar origjinën e jetës

Shkencëtarët thonë se mund të kenë zbuluar origjinën e jetës

Si u bashkuan blloqet ndërtuese të jetës për të krijuar organizmat e parë? Kjo është një nga pyetjet më të vjetra në biologji, dhe shkencëtarët sapo kanë gjetur një të dhënë të rëndësishme. Në një studim të ri të botuar në revistën Nature, një ekip biologësh thotë se ka treguar se si molekulat e ARN-së dhe aminoacideve mund të bashkohen, përmes ndërveprimeve krejtësisht të rastësishme, për të formuar proteina, molekulat e palodhura që janë thelbësore për pothuajse të gjitha funksionet e një qelize.

Proteinat nuk riprodhohen vetë, por krijohen brenda një makinerie komplekse qelizore të quajtur ribozom, bazuar në udhëzimet e dhëna nga ARN-ja. Kjo çon në një problem të tipit “veza apo pula”: qelizat nuk do të ekzistonin pa proteina, por proteinat krijohen brenda qelizave. Tani, ky zbulim na jep një ide se si proteinat mund të jenë formuar përpara se këto fabrika biologjike të ekzistonin, duke vendosur një copë të rëndësishme të enigmës në vendin e saj. “Ne kemi arritur të kryejmë pjesën e parë të këtij procesi kompleks, duke përdorur kimi shumë të thjeshtë në ujë me pH neutral për të lidhur aminoacidet me ARN-në,” tha bashkautori i studimit, Matthew Powner, kimist në Universitetin College London, në një deklaratë për studimin. “Kjo kimi është spontane, selektive dhe mund të ketë ndodhur në Tokën e hershme.”

Lexo edhe: Çipi i ri i Alibaba-s mund të ndryshojë ekuilibrat e garës për AI

Rezultatet, shtoi ai, tregojnë se si “ARN-ja mund të ketë filluar të kontrollojë sintezën e proteinave.” Aminoacidet ekzistojnë që shumë kohë përpara se të shfaqej jeta në planetin tonë. Madje, aminoacide, bashkë me pesë përbërësit kryesorë të ADN-së dhe ARN-së, të quajtur nukleotide, janë gjetur në mostrat e asteroideve të marra direkt nga hapësira. Megjithatë, ajo që i bën aminoacidet kurioze është se ato nuk lidhen lehtësisht me njëra-tjetrën; diçka duhet të nxisë kimikisht procesin që mundëson jetën ashtu siç e njohim. Për të zbuluar se çfarë mund të jetë kjo, studiuesit u përqendruan te një molekulë reaktive e quajtur panteteinë, e cila njihet tashmë për rolin e saj kyç në metabolizëm. Në një studim të mëparshëm, ata zbuluan se këto komponime ka të ngjarë të kenë qenë të bollshme në liqenet e Tokës së hershme. Kur bashkuan një përzierje ujore të panteteinës dhe aminoacideve, ekipi zbuloi se aminoacidet reagonin me këtë përbërës për të krijuar një kimikat tjetër të quajtur aminoacil-tiol. Ky tiol, siç treguan më tej, u kombinua me ARN-në e lirë në ujë me pH neutral për të nisur një reaksion që transferoi aminoacidet te ARN-ja, duke i lidhur ato së bashku.

“Në një skenar ku ke aminoacide dhe molekula ARN-je, nëse ke tiole,  molekula squfuri, ky proces është, mendoj, pothuajse i pashmangshëm,” tha Powner për Washington Post. Pengesa është se, sipas të dhënave aktuale, panteteina e nevojshme për të mundësuar këtë proces nuk do të gjendej në përqendrime të larta në oqeanet e lashta të Tokës, ku shumë shkencëtarë besojnë se mund të ketë origjinën jeta, por vetëm në trupa më të vegjël ujorë, si liqenet, ku do të ishte më pak e holluar. Nick Lane, një kimist i origjinës së jetës në UCL që nuk ishte i përfshirë në studim, paralajmëroi për Science se zinxhirët e aminoacideve të prodhuara janë të rastësishëm dhe kaotikë, ndryshe nga rregullimet e rregullta të prodhuara nga ribozomet. “Ata ende nuk e kanë zgjidhur atë problem,” tha ai për revistën. Por, duke u dhënë këtyre kimikateve miliarda vite për të ndërvepruar, gjithçka mund të ndodhë.

futurism

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0