Kur shohim një sportist të jashtëzakonshëm, shpesh pyesim: “A është talenti i lindur apo i fituar me punë?” Shkenca moderne i përgjigjet kësaj pyetjeje me një “të dyja”, por me një detaj të veçantë: një pjesë kyçe e potencialit atletik mund të vijë pikërisht nga nëna.
ADN-ja mitokondriale: çelësi i energjisë trupore
Mitokondritë janë “centralet energjetike” të qelizave tona, përgjegjëse për prodhimin e ATP-së, karburanti që na lejon të lëvizim, të vrapojmë dhe të qëndrojmë aktivë për orë të tëra. ADN-ja që ndodhet brenda mitokondrive, ndryshe nga ajo bërthamore që trashëgohet nga të dy prindërit, kalon vetëm nga nëna tek fëmija. Kjo e bën ndikimin e nënës të pazëvendësueshëm në aspektin gjenetik për sa i përket prodhimit të energjisë dhe, rrjedhimisht, për kapacitetin e performancës fizike.
Çfarë tregojnë kërkimet shkencore?
Studime të botuara në revista prestigjioze si Journal of Applied Physiology theksojnë se kapaciteti aerobik, i matur përmes VO2max (konsumi maksimal i oksigjenit), ka një përqindje të lartë trashëgimie. E njëjta gjë vlen për tipare si qëndrueshmëria, forca muskulore dhe koha e rikuperimit pas ushtrimeve. Kërkimet gjenetike kanë identifikuar edhe disa gjene të rëndësishme si ACTN3, që lidhet me fibrat muskulore të shpejta, dhe ACE, që ndikon në presionin e gjakut dhe qëndrueshmërinë. Këto gjene trashëgohen nga të dy prindërit, por kur flasim për energjinë që qëndron pas lëvizjes, mitokondritë, nënat luajnë rolin kryesor.
Njohja e këtij fakti është një dritare e re për të kuptuar më mirë potencialin atletik të fëmijëve. Edhe pse ushtrimet fizike, ushqyerja dhe trajtimi kanë rol të madh, baza gjenetike që vjen nga nëna mund të përcaktojë se sa larg mund të shkojë një individ në sport.
Nëse jeni një sportist i talentuar ose thjesht dikush me qëndrueshmëri të lartë, ndoshta është koha t’i falënderoni nënën tuaj – jo vetëm për mbështetjen morale, por edhe për atë çfarë ju ka dhuruar në nivelin më të thellë të ADN-së suaj.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
