Qasja progresive jep rezultat – Qeskat me nikotinë si një alternativë për duhanpirësit e rritur

Prej vitesh, Gjermania nuk ka arritur të bëjë përparim të ndjeshëm në uljen e nivelit të duhanpirjes, edhe pse pirja e cigareve vazhdon të jetë një nga shkaqet kryesore të sëmundjeve të rënda dhe vdekjeve. Sipas analizës “Ndalimi nuk funksionon – Qeskat me nikotinë nëGjermani”, çdo vit humbin jetën rreth 100 mijë njerëz nga pasojat e duhanit, ndërsa mbi 17 milionë persona janë duhanpirës aktivë.

Megjithëse ulja e duhanpirjes duhet të ishte një prioritet për shëndetinpublik, ligjet aktuale në Gjermani nuk e lehtësojnë këtë proces. Që nëvitin 2009, Organizata Botërore e Shëndetësisë ka mbështetur produktet që zëvendësojnë nikotinën e cigareve. Ndër to përfshihenedhe qeskat me nikotinë – një zhvillim i ri teknologjik që ofron njëalternativë më pak të dëmshme* për duhanpirësit. Ato përdoren ngamiliona njerëz në mbarë botën si një mjet për të ndaluar duhanin.

Megjithatë, në mënyrë të papritur, Gjermania ndaloi shitjen e këtyre produkteve. Ky ndalim çoi në krijimin e një tregu të zi të rrezikshëmdhe bllokoi uljen e mëtejshme të duhanpirjes. Në vitin 2021, për shkakse nuk përmbajnë duhan dhe administrohen në rrugë orale, gjykatat gjermane i klasifikuan qeskat si produkte ushqimore. Kjo i përjashtoi ato nga tregu, pasi sipas rregullave të sigurisë ushqimore, nuk lejohettë tejkalohet doza prej 0.0008 mg nikotine për kilogram peshë trupore– shumë më pak se çdo qeskë që ka qenë në treg deri më sot. Vendiminuk ndryshoi, edhe pse Ministria Federale për Mbrojtjen e Konsumatorit propozoi që qeskat me nikotinë të rregullohen njësoj siproduktet alternative të duhanit. Edhe Instituti Federal Gjerman përVlerësimin e Rrezikut ndau të njëjtin mendim, duke rekomanduar qëqeskat me nikotinë të lejohen të shiten në mënyrë të kontrolluar.

“Përdorimi i alternativave me nikotinë mund të ndihmojë në uljen e rrezikut për shëndetin e duhanpirësve,” shkruan Instituti në një raporttë vitit 2020. “Kontrolli i cilësisë dhe rregullimi me ligj janë mënyraefektive për të reduktuar rreziqet që vijnë nga këto produkte.”

Sipas të njëjtës analizë, ndalimi i shitjes së ligjshme ka ekspozuarrreth 1.4 milionë persona në Gjermani ndaj produkteve të tregut të zi, pa asnjë kontroll cilësie. Shumë prej këtyre qeskave mund të porositenonline nga të miturit dhe përmbajnë sasi shumë të larta nikotine – nga16.6 mg deri në 150 mg për qeskë – shumë më shumë nga ç’lejohet me ligj.

Kjo situatë ka ndikuar negativisht edhe në rezultatet e sondazheve përshëndetin publik. Sot, rreth 24% e gjermanëve janë duhanpirës, njërënie modeste nga 30% në vitin 2006 – por pa përmirësim që nga viti2017. Që prej ndalimit të qeskave me nikotinë, rënia pothuajse ka ndaluar plotësisht.

“Kur mungon rregullimi ligjor, duhanpirësit nuk i shohin qeskat si njëalternativë më pak e dëmshme*. Për pasojë, ata nuk i përdorin, dhevazhdojnë me cigaren për shkak të zakonit, frikës, apo mungesës sëopsioneve të besueshme,” thuhet në analizën “Ndalimi nuk funksionon– Qeskat me nikotinë në Gjermani”.

Shembulli i Gjermanisë bie ndesh me qasjen e disa shteteve europianeqë kanë pasur sukses në uljen e duhanpirjes duke legalizuar produktetalternative. Suedia, për shembull, i lejon dhe i rregullon këto produkte, çka e ka ndihmuar të bëhet vendi i parë “pa tym”, me më pak se 5% tëpopullsisë që pinë duhan dhe me ulje të rasteve të sëmundjeve tëshkaktuara nga tymi. Edhe Çekia është një shembull pozitiv – që prejvitit 2022 ka futur kuadër ligjor për qeskat me nikotinë, dhe midis viteve 2020–2023 shkalla e duhanpirjes ra nga 30% në 23%. Ndërkohë në Britani, duhanpirja ka rënë nga 15.8% në 2016 në 11.9% në 2023 – falë përdorimit gjithnjë e më të madh të produktevealternative me nikotinë. Madje dhe Komiteti Britanik për Toksicitetindeklaroi se përdorimi i qeskave me nikotinë si zëvendësues i duhanit“me shumë gjasa lidhet me uljen e rrezikut të përgjithshëm përshëndetin”*.

Për këtë arsye, kompania British American Tobacco ka përfshirë nëportofolin e saj edhe qeskat me nikotinë Velo**.

“Dihet se dëmi më i madh nga produktet e duhanit vjen nga tymi qëthithet gjatë djegies. Prandaj, duhanpirësit e rritur që përndryshe do tëvazhdonin konsumimin e cigareve, duhet të inkurajohen të kalojnë tekproduktet pa tym. Konsumatorët meritojnë zgjedhje. Portofoli ynë pa tym ofron alternativa të kënaqshme, me pak të dëmshme*, të mbështetura nga shkenca.

Ndryshe nga cigaret, ku nikotina përthithet përmes tymit që dëmtonmushkëritë, qeskat si Velo** vendosen thjesht nën buzën e sipërme. Ato japin shije dhe nikotinë, pa tym, dhe pa ndikuar tek ata qëndodhen pranë.

* Bazuar në provat shkencore dhe me kushtin që të bëhet kalimi iplotë nga pirja e cigareve. Këto produkte nuk janë pa rrezik dhe mundtë krijojnë varësi.

** Ky produkt nuk është pa rrezik dhe përmban nikotinë – një substancë që krijon varësi.