Si të mbroheni nga mesazhet phishing?

Phishing është një formë mashtrimi kibernetik ku sulmuesit përpiqen të mashtrojnë përdoruesit për të zbuluar informacion personal ose financiar, si fjalëkalime, numra kartash krediti apo të dhëna bankare. Këto sulme mund të ndodhin përmes email-eve, mesazheve SMS, aplikacioneve të mesazheve si WhatsApp, apo edhe kodeve QR. Në vitin 2025, sulmet phishing janë bërë më të sofistikuara, jo vetëm në Shqipëri, por kudo nëpër botë , duke përdorur inteligjencën artificiale për të krijuar mesazhe më bindëse dhe të personalizuara, duke i bërë më të vështira për t’u zbuluar.

Phishing përmes Email-it

Si funksionon: Sulmuesit dërgojnë email-e që duken si nga institucione të njohura (p.sh., banka, kompani teknologjike) dhe kërkojnë që të klikoni në një link ose të jepni informacion personal.

Si të mbroheni:

• Kontrolloni adresën e dërguesit për gabime ose ndryshime të vogla.
• Mos klikoni në linke të dyshimta; vendosni vetë adresën e faqes në browser.
• Kërkoni për gabime gramatikore ose përshëndetje të përgjithshme si “I dashur përdorues”.
• Aktivizoni filtrat e spam-it dhe përdorni një program antivirus të përditësuar.

2Phishing përmes SMS (Smishing)

Si funksionon: Dërgohen mesazhe SMS që pretendojnë të jenë nga institucione të njohura dhe kërkojnë që të klikoni në një link ose të dërgoni informacion personal.

Si të mbroheni:

• Mos klikoni në linke të dërguara përmes SMS nga burime të panjohura.
• Verifikoni informacionin duke kontaktuar institucionin përkatës përmes kanaleve zyrtare.
• Raportoni mesazhet e dyshimta tek operatori juaj celular.

Phishing përmes aplikacioneve të mesazheve (p.sh., WhatsApp)

Si funksionon: Sulmuesit dërgojnë mesazhe përmes aplikacioneve të mesazheve që përmbajnë linke të rreme ose kërkesa për informacion personal.

Si të mbroheni:

• Mos ndani informacione personale përmes aplikacioneve të mesazheve.
• Mos klikoni në linke të dyshimta të dërguara përmes këtyre aplikacioneve.
• Raportoni dhe bllokoni dërguesit e panjohur që kërkojnë informacion personal.

Phishing përmes Kodeve QR (Quishing)

Si funksionon: Sulmuesit përdorin kode QR që, kur skanohen, ju drejtojnë në faqe të rreme për të vjedhur informacionin tuaj.

Si të mbroheni:

• Mos skanoni kode QR nga burime të panjohura ose të dyshimta.
• Kontrolloni URL-në që shfaqet pas skanimit për të siguruar që është e besueshme.
• Përdorni aplikacione që ofrojnë skanim të sigurt të kodeve QR.

Lexo edhe:Startup-i që po përdor inteligjencën artificiale për të luftuar mashtrimet/ Sapo siguroi 35 milionë dollarë

Phishing përmes thirrjeve telefonike (Vishing)

Si funksionon: Sulmuesit telefonojnë duke pretenduar të jenë nga institucione të njohura dhe kërkojnë informacion personal ose financiar

Si të mbroheni:

• Mos jepni informacion personal përmes telefonit nëse nuk jeni të sigurt për identitetin e thirrësit.
• Nëse keni dyshime, mbyllni telefonatën dhe kontaktoni institucionin përkatës përmes numrave zyrtarë.
• Raportoni thirrjet e dyshimta tek autoritetet përkatëse.

Këshilla të përgjithshme se si të mbroheni nga këto sulme:

• Përdorni fjalëkalime të forta dhe ndryshoni ato rregullisht.
• Aktivizoni autentifikimin me dy faktorë (2FA) kur është e mundur.
• Përdorni programe antivirus dhe përditësoni rregullisht sistemin tuaj operativ dhe aplikacionet.
• Mos ndani informacion personal ose financiar përmes email-eve, mesazheve ose telefonatave të papritura.
• Eduko veten dhe të tjerët rreth rreziqeve të phishing dhe mënyrave për t’u mbrojtur.

Duke qenë të vetëdijshëm për taktikat e përdorura në sulmet phishing dhe duke ndjekur këto këshilla, mund të reduktoni ndjeshëm rrezikun e të rënë pre e këtyre mashtrimeve.