Një mjet që parashikon demencën? - Business Magazine Albania

Një mjet që parashikon demencën?

Studiues australianë thonë se kanë krijuar një mjet të parë të këtij lloji, që mund të parashikojë me saktësi kur një person do të përjetojë fillimisht simptomat e demencës, bazuar në moshën e tij aktuale dhe përgjigjet e intervistave.

Indeksi i Demencës Florey është krijuar duke përdorur të dhëna neuropsikologjike nga tre studime afatgjata, të cilat kanë ndjekur gati 3,800 pjesëmarrës që nga gjendja e tyre e shëndetshme deri në diagnostikimin me sëmundjen e Alzheimerit. Studiuesit që krijuan indeksin parashikuan kur këta të rritur do të zhvillonin simptomat e demencës, bazuar në të dhënat e periudhës kur ishin pa simptoma, dhe më pas i krahasuan këto parashikime me moshat e tyre të vërteta të diagnostikimit.

“Testi ynë tani duhet të validiteti prospektivisht, por mund të përdoret potencialisht si një mjet skanimi për njerëzit mbi 60 vjeç që nuk kanë simptoma të dëmtimit të lehtë kognitiv apo sëmundjes së Alzheimerit, veçanërisht për ata që janë në rrezik,” tha Yijun Pan, një studiues në Institutin Florey të Neuroshkencës dhe Shëndetit Mendor në Australi. Pan ka bashkë-shkruar një artikull të publikuar të mërkurën në JAMA Network Open, ku zbulohen rezultatet e modelit, i cili kishte një marzh gabimi rreth 18 muaj për dëmtimin e lehtë kognitiv dhe tetë muaj për demencën. Mjeti mbështetet në pikët e pacientëve në Vlerësimin Klinik të Demencës (CDR), që vlerëson aftësitë e kujtesës dhe gjykimit, si dhe përfshirjen në hobi dhe faktorë të tjerë të stilit të jetesës, bazuar në një intervistë me pacientin dhe kujdestarin e tij. Dr. Liron Sinvani, drejtor i shërbimeve spitalore geriatrike në Northwell, i tha gazetës The Post se CDR është “mjaft gjithëpërfshirës,” por “përdoret shumë rrallë në praktikën klinike të zakonshme, ku mjekët zgjedhin një vlerësim më të shkurtër.”

LEXO EDHE:SHBA miraton ilaçin e parë që trajton sëmundjen Alzhemier

“Kjo e vë në pikëpyetje praktikshmërinë e këtij [mjeti për demencën],” tha Sinvani. “Edhe pse tani ka versione elektronike të këtij vlerësimi, personi që kryen këtë vlerësim ka nevojë për trajnim, dhe mund të zgjasë 20 minuta, ndonjëherë edhe më gjatë.” Indeksi i Demencës Florey nuk është ende i disponueshëm për profesionistët e kujdesit shëndetësor dhe nuk është testuar në mjedise klinike. Studiuesit shpresojnë se ai do t’u japë pacientëve më shumë kohë për të marrë vendime rreth kujdesit të tyre në të ardhmen. Afërsisht 7 milionë amerikanë janë diagnostikuar me demencë, e cila gërryen gradualisht kujtesën, aftësitë mendore dhe aftësinë për të kryer detyra bazë. Nuk ka një kurë për demencën apo Alzheimerin, por disa medikamente mund të ndihmojnë përkohësisht në lehtësimin ose ngadalësimin e disa simptomave. “Demenca është një sëmundje kronike progresive, që në këtë pikë është e pariparueshme. Nuk ka asnjë trajtim domethënës që mund të ndryshojë rrjedhën e sëmundjes,” tha Sinvani. “Kështu që pyetja është,” vazhdoi Sinvani, “a do të dëshironte dikush të dinte nëse ose kur do të zhvillojë demencën, dhe a është kjo informacion që mund të ndihmojë dikë, apo mund ta bëjë atë më nervoz?”

nypost

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Business Mag Nr. #41 – Mars 2026

Shqipëria… e brezit që po vjen!

Arsimimi dhe edukimi janë kura që ndal çdo të keqe. Një komb i arsimuar, një komb që investon në rininë e tij, në gjeneratat që i lënë vendin njëra-tjetrës, është padyshim një komb që do të ketë prosperitet dhe stabilitet afatgjatë. Shqipëria ka ende shumë mangësi në këtë aspekt; strukturat arsimore dhe programet edukative të vjetëruara shpesh nuk i përgjigjen kërkesave të kohës dhe tregut të punës. Por diçka ka nisur të lëvizë. Reforma të reja, iniciativa private, bashkëpunime ndërkombëtare dhe, mbi të gjitha, një valë e re entuziazmi tek të rinjtë po krijojnë shenja të qarta optimizmi.

Ky edicion i revistës vë në qendër të vëmendjes pikërisht këtë frymë të re. Në kopertinë kryesore sjellim historitë frymëzuese të pesë adoleshentëve të talentuar, të motivuar, me ambicie të mëdha dhe shpirt luftarak. Ata nuk janë thjesht nxënës të shkëlqyer, por ambasadorët e vërtetë të Shqipërisë të së nesërmes, dëshmi e gjallë se potenciali ynë kombëtar është vital.

Në faqet e brendshme, Bledar Shella, kreu i  bordit të Shoqatës së Bankave të Shqipërisë, na flet hapur për të ardhmen e sektorit financiar, sfidat e digjitalizimit dhe rolin e bankave në mbështetjen e ekonomisë reale. …

See more
Follow us
0