Duke përdorur qelizat e trurit të njeriut, shkencëtarët krijojnë aneurizmën artificiale - Business Magazine Albania

Duke përdorur qelizat e trurit të njeriut, shkencëtarët krijojnë aneurizmën artificiale

Për herë të parë, studiuesit kanë printuar në 3D një model ‘të gjallë’ të një aneurizmi jashtë trupit, duke përdorur qelizat e trurit të njeriut. Zbulimi mund të ndihmojë një ditë kirurgët e trurit si për t’u ushtruar ashtu edhe në vendimmarrjet me rrezik të lartë. Një aneurizëm ndodh kur një fryrje ose flluskë zhvillohet në një pikë të dobët në një enë të caktuar gjaku, e cila mund të ndodhë në zemër ose në tru. Muri i dobësuar përfundimisht mund të çahet, me pasoja katastrofike dhe kërcënuese për jetën e pacientit. Duke pasur parasysh zonat tepër të ndjeshme dhe delikate në të cilat ndodhin aneurizmat, ato shpesh janë jashtëzakonisht të vështira për t’u gjetur dhe trajtuar.

Si një zgjidhje e mundshme, studiuesit në Laboratorin Kombëtar të Lawrence Livermore (LLNL), duke përfshirë shkencëtarë nga Universiteti Duke dhe Texas A&M, kanë krijuar një kopje të jashtme, artificiale e cila imiton mjedisin e veçantë në të cilin ndodhin aneurizmat. Struktura në formë aneurizmi e shtypur në 3D është bërë nga hidroxheli në të cilën futen qelizat e trurit njerëzor të quajtur hCMEC, të cilat më pas përhapen dhe veshin muret e strukturës, duke krijuar një aneurizëm ‘të gjallë’ që u lejon mjekëve të ekzaminojnë dhe të punojnë. Një në çdo 50 amerikanë preken nga aneurizmat e trurit, sipas studiuesve. Aktualisht, metodat kryesore për trajtimin e një aneurizmi, duke supozuar se mjekët mund ta gjejnë atë në kohë, është ndalimi i rrjedhjes së gjakut në zonën e prekur, për të parandaluar një këputje të mundshme.

LEXO: Shkencëtarët italianë zbulojnë proteina riparuese të ADN-së të qelizave kancerogjene: nuk do të ketë më kimioterapi

Një metodë, e quajtur prerje kirurgjikale, përfshin heqjen e një pjese të kafkës së pacientit dhe kapjen e aneurizmës me një kapëse të vogël metalike. Spiralja tjetër, endovaskulare, është jashtëzakonisht delikate dhe përfshin futjen e një kateteri në një arterie në ijë përpara se të dërgohet me kujdes përmes trupit në vendin e aneurizmës ku vendoset një pajisje përforcuese për të forcuar murin e enës. Megjithëse aneurizmat artificiale janë prodhuar më parë, të gjithëve u mungonte indi i gjallë njerëzor për të shtuar më shumë realizëm dhe kompleksitet në ekzaminime.

RT

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

See more
Follow us
0