Para një dekade, teknologjia na premtoi se realiteti virtual (VR) do të ndryshonte përjetësisht mënyrën si shijojmë argëtimin. Me lançimin e syzeve Oculus Rift, shumë besuan se VR do të hynte në përdorim masiv. Por deri në vitin 2025, ky revolucion duket se ka mbetur pezull. Megjithatë, zhvillimet e fundit nga gjigandët e teknologjisë dhe medias tregojnë se ky moment mund të jetë më afër se kurrë.
Të dhëna të reja dhe partneritete të rëndësishme
Sipas një raporti të The Wall Street Journal, Meta është në bisedime me kompani si Disney dhe A24 për të krijuar përmbajtje të personalizuar për syzet Quest VR. Apple, nga ana tjetër, ka prezantuar një përditësim për Vision Pro që mundëson ndarjen e përmbajtjes mes pajisjeve, duke e bërë të mundur shikimin në grup të filmave në 3D. Kompania lançoi gjithashtu një koncert imersiv të Metallica dhe pritet të sjellë përmirësime të tjera për performancën e Vision Pro gjatë këtij viti. Këto lëvizje sinjalizojnë se kompanitë kryesore të teknologjisë po vazhdojnë të investojnë me besim në krijimin e një përvoje të re për konsumatorët që kërkojnë më shumë se një ekran klasik.
Paradoksi i “pulës dhe vezës” në botën e VR
Që nga koha e Oculus Rift, prodhuesit kanë sjellë pajisje më të lehta dhe më të fuqishme, ndërsa industria e argëtimit ka filluar të eksperimentojë me këtë medium. Meta ofroi bileta virtuale për ndeshjet e Stanley Cup, ndërsa Apple dhe Meta kanë sjellë koncerte VR nga artistë si Alicia Keys dhe Blackpink. Disney gjithashtu lançoi aplikacionin Disney+ për Vision Pro në ditën e parë të lançimit. Por këto kanë qenë më shumë eksperimente se sa projekte afatgjata. VR është përballur me paradoksin klasik: për të tërhequr përmbajtje cilësore nevojitet një bazë përdoruesish e gjerë, ndërsa për të pasur përdorues, duhen përmbajtje ekskluzive dhe tërheqëse.
A po thyhet më në fund ky cikël?
Sarah Malkin nga Meta thotë se kjo spirale është tashmë në thyerje, pasi përdoruesit po përfshihen gjithnjë e më shpesh në përvoja të realitetit të përzier, të integruara në jetën e përditshme. Sipas IDC, dërgesat globale të pajisjeve AR/VR u rritën me 10% në vitin 2024 dhe arritën në 7.5 milion njësi. Në SHBA, rritja ishte edhe më e madhe – rreth 30%. Edhe pse pritet një rënie e lehtë këtë vit për shkak të vonesave në prodhim, 2026 pritet të sjellë një rritje të madhe me një parashikim prej 11.3 milion njësish. Megjithatë, përfitimet ekonomike nuk janë gjithmonë të dukshme. Metaverse e Zuckerberg i ka kushtuar kompanisë Meta plot 46 miliardë dollarë në tre vite, ndërsa divizioni i VR-së, Reality Labs, raportoi një humbje operative prej 4.2 miliardë dollarësh vetëm në tremujorin e parë të vitit 2025.
Investimet dhe konkurrenca po intensifikohen
Meta po bashkëpunon me EssilorLuxottica, prodhuesin e Ray-Ban, për të zhvilluar syze inteligjente të mbështetura nga AI. Snap ka premtuar lançimin e syzeve të reja AR në vitin e ardhshëm. Google po punon me partnerë si Xreal dhe Samsung për të sjellë pajisje të reja që përdorin platformën Android XR. Samsung pritet të jetë ndër të parët që do të lançojë pajisjen e saj të quajtur Project Moohan. Sipas Bertrand Nepveu, bashkëpunëtor në Triptyq Capital, teknologjia është gati – mungon vetëm një numër i mjaftueshëm përdoruesish për të justifikuar përmbajtje më të pasura.
Lexo edhe:Tregtia BE-SHBA në rrezik, tarifat e reja ndezin krizën
Një mënyrë e re tregimi për përmbajtjen
Për momentin, tregimet imersive janë ende në fazë eksperimentale. Sipas konsulentes së industrisë Jenna Seiden, studiot kanë bërë gabimin që përpiqen të përshtatin përmbajtjen 2D në një mjedis 3D, pa e zhvilluar specifikisht për këtë format. Ajo sugjeron që sekreti i suksesit është ekskluziviteti, i njëjti model që ka funksionuar për platforma si HBO Max dhe Apple TV+. Sportet live, falë kamerave 180 gradë, mund të jenë hyrja ideale për audiencën drejt VR. Me rritjen e interesit, është relativisht e lehtë të transmetosh ndeshje apo evente të tjera sportive në mënyrë imersive.
Një mundësi e artë për Hollywood-in
Ndërsa industria e filmit dhe televizionit po përballet me fragmentarizimin e tregut dhe sfidat e pas-COVID-it, një medium i ri si realiteti virtual mund të shndërrohet në burim të ardhurash dhe audiencash të reja. Jack Davis nga CryptTV e quan VR një format që mund të justifikojë investime për përmbajtje cilësore, sidomos në këtë moment të trazuar për industrinë.
Financimet, ndërmjet rritjeve dhe uljeve
Ndërsa teknologjitë si AI dhe makinat autonome kanë tërhequr më shumë investime, VR ka parë një rënie të mbështetjes financiare. Sipas të dhënave të Crunchbase, investimet në XR arritën kulmin në 2021 me 4 miliardë dollarë, por ranë në vetëm 347 milionë dollarë në 2025. Në të njëjtën kohë, AI ka përfituar nga mbi 100 miliardë dollarë investime vetëm në 2025. Megjithatë, sipas Nepveu, kjo është një periudhë kalimtare. Tani që AI është më mirëkuptuar dhe ka gjetur përdorime të qarta, vëmendja dhe buxhetet po kthehen te XR.
Përfundim
VR dhe AR kanë kaluar një rrugëtim të gjatë nga premtimi deri te realiteti. Megjithatë, me zhvillimet e fundit teknologjike, partneritete të fuqishme dhe një nevojë urgjente të industrisë së argëtimit për inovacion, duket se jemi më afër se kurrë momentit kur realiteti virtual do të bëhet pjesë e pandashme e jetës sonë kulturore dhe sociale.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.
