Njoftimi i Donald Trump për një “kornizë të një marrëveshjeje të ardhshme” që synon zgjidhjen e çështjes së Groenlandës, pas javësh kërcënimesh në rritje, është pritur me skepticizëm të thellë nga banorët e territorit arktik. Ndërkohë, tregjet financiare u rimëkëmbën dhe liderët europianë përshëndetën tërheqjen e presidentit amerikan nga kërcënimi për tarifa të reja.
Vetëm pak orë pasi Trump, gjatë fjalimit të tij në Forumin Ekonomik Botëror, insistoi se dëshironte Groenlandën “me të drejtë, titull dhe pronësi”, por u tërhoq nga kërcënimet më agresive për ndërhyrje ushtarake, ai njoftoi në rrjetet sociale për “kornizën e një marrëveshjeje të ardhshme lidhur me Groenlandën”. Paralelisht, ai hoqi dorë nga vendosja e tarifave ndaj tetë vendeve europiane. Më vonë, në një intervistë për CNBC, ai e cilësoi këtë si “një koncept marrëveshjeje”.
“Dita përfundoi më mirë nga sa nisi,” deklaroi ministri i jashtëm i Danimarkës, Lars Løkke Rasmussen. “Tani duhet të ulemi dhe të shohim se si mund të adresojmë shqetësimet e sigurisë së SHBA-së në Arktik, duke respektuar vijat e kuqe të Mbretërisë së Danimarkës.”
Edhe kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni, e përshëndeti vendimin e Trump, por sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, i cili kishte negociuar marrëveshjen me Trump, paralajmëroi se “ka ende shumë punë për t’u bërë”.
I pyetur nga Fox News nëse Groenlanda do të mbetej pjesë e Mbretërisë së Danimarkës sipas kësaj marrëveshjeje, Rutte u shpreh se kjo çështje nuk ishte diskutuar, duke ofruar pak detaje të tjera. Një zëdhënës i NATO-s sqaroi më vonë se Rutte nuk kishte propozuar asnjë kompromis mbi sovranitetin e Groenlandës gjatë bisedimeve me Trump.
Vetë Trump nuk dha shumë detaje të mëtejshme, por tha se negociatat po vazhdojnë lidhur me një sistem mbrojtjeje raketore të SHBA-së, i cili pjesërisht do të bazohej në Groenlandë.
Ndërkohë, në Danimarkë ka pasur reagime të ashpra. Deputetja daneze Sascha Faxe kritikoi faktin që Groenlanda ishte përjashtuar nga negociatat. “Këto nuk janë negociata të vërteta; janë dy burra që kanë bërë një bisedë,” tha ajo për Sky News. “Nuk mund të ketë marrëveshje pa përfshirjen e Groenlandës.”
Sipas raportimeve mediatike, kompromisi mund t’i japë SHBA-së sovranitet mbi zona të vogla të Groenlandës ku ndodhen baza ushtarake. Zyrtarë anonimë i thanë The Telegraph se propozimi është i ngjashëm me bazat ushtarake britanike në Qipro, të cilat konsiderohen territor britanik.
Lexo edhe: Davos sot: Gjeopolitika globale dhe inteligjenca artificiale dominojnë axhendën
SHBA-ja tashmë ka akses të gjerë në Groenlandë dhe, përmes disa marrëveshjeve që datojnë prej dekadash, ka të drejtë të zgjerojë praninë e saj ushtarake. Korniza e marrëveshjes mund t’i lejojë gjithashtu SHBA-së të nxjerrë minerale të rralla pa kërkuar leje nga Danimarka, sipas The Telegraph.
Nuk është ende e qartë nëse Danimarka e ka pranuar marrëveshjen, por të mërkurën në mbrëmje Aaja Chemnitz Larsen, deputete groenlandeze në parlamentin danez, deklaroi se ideja që NATO të ketë ndonjë rol mbi sovranitetin ose burimet minerare të Groenlandës është “krejtësisht e papranueshme”.
Pas ditësh tensionesh që shënuan përçarjen më të thellë transatlantike në dekada, dhe që panë kryeministrin kanadez Mark Carney të mbajë një fjalim të fortë në mbrojtje të rendit ndërkombëtar, arsyet e tërheqjes së Trump mbeten të paqarta.
Ministrja e jashtme e Suedisë, Maria Stenergard, tha se përpjekjet e aleatëve europianë “kanë dhënë efekt” dhe theksoi se ata nuk do të “shantazhohen”. Kryeministri i Holandës, Dick Schoof, e quajti vendimin e Trump për të hequr tarifat si një shenjë “de-përshkallëzimi”.
Trump kishte kërcënuar Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Mbretërinë e Bashkuar, Holandën dhe Finlandën me tarifa 10% nga 1 shkurti, për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj marrjes së Groenlandës nga SHBA-ja.
Disa analistë vunë në dukje edhe luhatjet e tregjeve financiare. Komentet më agresive të Trump për Groenlandën të martën shkaktuan një rënie të fortë në bursat amerikane, ndërsa tregjet globale u rimëkëmbën të mërkurën pas njoftimit për marrëveshjen dhe tërheqjes nga tarifat.
“Tregu reagoi pozitivisht kur ai tha se nuk do të përdorte forcë,” tha Mark Hackett, strateg kryesor në Nationwide, ndërsa analisti financiar Matthew Smart shtoi se “pasiguria u hoq nga çmimet”.
Të tjerë rikujtuan historinë e Trump me kërcënime të forta që më pas zbuten sapo tregjet bien. Pas tërheqjes nga lufta tregtare globale në prill të vitit të kaluar, Financial Times shpiku akronimin “TACO” – Trump Always Chickens Out.
Në Groenlandë, megjithatë, reagimi ishte i ftohtë. “Po gënjen,” tha një banor i kryeqytetit Nuuk për AFP. Ky qëndrim u përforcua edhe nga një punonjëse sociale, Anak, e cila deklaroi: “Groenlanda u përket groenlandezëve.”
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.
