Në një moment kyç për të ardhmen e vendit, 30 të rinj nga 9 bashki të Shqipërisë janë bashkuar për të ngritur zërin për klimën dhe cilësinë e ajrit. Të mbledhur në workshopin kombëtar rinor “Një Përpjekje e Përbashkët për Klimën dhe Ajrin e Pastër drejt COP30”, ata kanë dalë me një thirrje të qartë: Shqipëria ka nevojë për një partneritet të vërtetë klimatik mes të rinjve dhe qeverisë!
Ndërsa vendi synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030, politikat mjedisore dhe zbatimi i tyre real marrin një rëndësi të veçantë. Të rinjtë shprehen të gatshëm të kontribuojnë me ide, energji dhe angazhim konkret, por kërkojnë dialog të hapur dhe pjesëmarrje të mirëfilltë në vendimmarrje.
Cilësia e ajrit dhe energjia e pastër, prioritet kombëtar
Një nga shqetësimet kryesore është cilësia e ajrit. Të rinjtë theksojnë se sigurimi i energjisë së pastër dhe të rinovueshme nuk është më zgjedhje, por domosdoshmëri. Energjia duhet të jetë e përballueshme për qytetarët, por njëkohësisht të mbrojë mjedisin dhe klimën.Një tjetër kërkesë e rëndësishme lidhet me zgjerimin e hapësirave të gjelbra në zonat urbane. Urbanizimi i shpejtë po ndryshon qytetet shqiptare, por zhvillimi nuk duhet të matet vetëm me ndërtesa dhe rritje ekonomike. Qytetet duhet të jenë të jetueshme. Hapësirat e gjelbra përmirësojnë cilësinë e ajrit, ndihmojnë në përballimin e ndryshimeve klimatike dhe rrisin mirëqenien e qytetarëve.
Sipas të rinjve, komunikimi është thelbësor. Ata kërkojnë më shumë fushata ndërgjegjësimi dhe informim të vazhdueshëm mbi çështjet mjedisore. Informacioni duhet të jetë i qartë, i kuptueshëm dhe i shpërndarë në mënyrë që të arrijë tek të gjithë. Vetëm një shoqëri e informuar mund të ndërmarrë veprime konkrete dhe të ndiejë përgjegjësi për politikat mjedisore. Po ashtu, ata kërkojnë bashkëpunim të drejtpërdrejtë dhe transparent mes qeverisë dhe qytetarëve. Politikat duhet të hartohen duke dëgjuar komunitetin dhe duke reflektuar nevojat reale të tij.
Lexo edhe:Lufta kibernetike Izrael-Iran, si po kthehet interneti në frontin e ri të konfliktit
NDC-të dhe edukimi klimatik
Një pjesë e rëndësishme e rekomandimeve lidhet me Kontributet Kombëtare të Përcaktuara (NDC), që janë angazhimet e Shqipërisë për reduktimin e ndikimit klimatik. Të rinjtë propozojnë që informacioni mbi NDC-të të përfshihet në mënyrë sistematike në kurrikulat shkollore. Duke mësuar që herët për ndryshimet klimatike dhe politikat mjedisore, brezat e rinj do të jenë më të përgatitur dhe më të ndërgjegjshëm. Ata kërkojnë gjithashtu që informacioni mbi klimën të komunikohet me gjuhë të thjeshtë dhe të qasshme për të gjithë. Konceptet komplekse duhet të shpjegohen në mënyrë të kuptueshme, në mënyrë që çdo qytetar të mund të marrë pjesë në diskutim dhe vendimmarrje. Një tjetër kërkesë është ofrimi i trajnimeve, punëtorive dhe programeve për ndërtimin e kapaciteteve mbi NDC-të. Qëllimi është kalimi nga ndërgjegjësimi në veprim konkret. Të rinjtë duan të kontribuojnë në zhvillimin, monitorimin dhe përmirësimin e nismave klimatike në Shqipëri.
Të rinjtë si partnerë, jo vetëm vullnetarë
Një mesazh i fortë i kësaj deklarate është se të rinjtë nuk duan të jenë thjesht vullnetarë apo pjesëmarrës simbolikë. Ata kërkojnë të njihen si partnerë të vërtetë në proceset e vendimmarrjes. Përfshirja duhet të jetë reale dhe që në fazat e para të hartimit të politikave. Ata propozojnë nisjen e projekteve pilote në nivel lokal, ku bashkitë dhe të rinjtë mund të bashkëpunojnë dhe të testojnë zgjidhje konkrete për klimën. Nismat e suksesshme mund të shndërrohen më pas në politika të qëndrueshme. Një element kyç është edhe përfshirja e të rinjve në procesin e buxhetimit vendor. Duke marrë pjesë në hartimin e buxheteve, të rinjtë ndihen bashkëhartues të prioriteteve lokale dhe forcohet transparenca, llogaridhënia dhe besimi publik.
Nga 9 bashki të ndryshme, të rinjtë flasin me një zë të vetëm: klima nuk mund të presë. Ata refuzojnë mungesën e veprimit dhe vonesat në adresimin e sfidave mjedisore. Thirrja e tyre drejtohet institucioneve për të ndërmarrë hapa seriozë dhe të matshëm për përmirësimin e cilësisë së ajrit, forcimin e pjesëmarrjes rinore dhe avancimin e angazhimeve klimatike të Shqipërisë.
Mesazhi përmbyllës është i qartë dhe i drejtpërdrejtë: të rinjtë janë gati të jenë pjesë e zgjidhjes. Tani mbetet që ky zë të dëgjohet dhe të përkthehet në veprime konkrete për një Shqipëri më të pastër, më të qëndrueshme dhe më gjithëpërfshirëse.
Artikull ekskluziv i Business Magazine Albania.
Ky artikull gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”.
Artikulli mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar “Business Magazine Albania” shoqëruar me linkun e artikullit origjinal
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto