Të burgosurit mësojnë kodim. Një shans i dytë, por a do t’i pranojnë punëdhënësit?

Një grup të burgosurish në kompleksin e burgjeve të Uashingtonit ka përfunduar një kurs 12-javor kodimi, në një program të përbashkët mes MIT dhe Universitetit Georgetown. Programi Brave Behind Bars u ka ofruar atyre aftësi të reja teknologjike dhe një diplomë kolegji, por sfida më e madhe mbetet, a do të gjejnë punë pas lirimit?

Në një ambient të ndryshëm nga sallat e zakonshme të diplomimit, ceremonia zhvillohet me rregulla të rrepta sigurie. Certifikatat nuk mund të mbahen nga të diplomuarit për shkak të frikës se dikush tjetër mund të përdorë kopje të rreme për të treguar sjellje të mirë në gjykatë. Në vend të kësaj, dokumentet ruhen nga avokatët e tyre.

Programi “Brave Behind Bars” (Të guximshëm pas hekurave) ka diplomuar më shumë se 200 të burgosur në të gjithë Shtetet e Bashkuara që nga themelimi i tij në vitin 2021. Ai synon t’u japë të burgosurve një shans të dytë duke u ofruar aftësi që mund t’i ndihmojnë të integrohen në tregun e punës pas lirimit.

Kodimi pas hekurave, sfidat dhe mundësitë

Mësimi i kodimit brenda një burgu nuk është i lehtë. Të burgosurit kanë akses të kufizuar në internet dhe mund të përdorin vetëm një numër të vogël faqesh të miratuara nga administrata e burgut. Për më tepër, pajisjet teknologjike mund të jenë të rrezikshme në një mjedis të tillë, ndaj çdo klasë ka masa të rrepta sigurie.

Përveç programimit, në burg ofrohen edhe kurse të tjera teknologjike, si riparimi i pajisjeve të telekomunikacionit. Instruktori i kësaj klase, Timothy Saunders, thotë se studentët e tij mund të fitojnë deri në gjashtë shifra në vit nëse arrijnë të punësohen pas lirimit.

Megjithatë, ky është një proces i vështirë. Edhe pse shumë studime tregojnë se arsimi në burg zvogëlon rrezikun e rikthimit në krim, realiteti është se shumica e të burgosurve përballen me vështirësi të mëdha për të gjetur punë pas lirimit.

Një shans i dytë përmes teknologjisë

Marisa Gaetz, një nga themelueset e programit, ka një histori të veçantë me arsimin në burg. Në vitin 2016, ajo ndoqi një kurs filozofie në një burg, i organizuar nga një profesor i MIT-it. Aty kuptoi fuqinë e arsimit për të ndryshuar jetën e të burgosurve.

Në vitin 2021, ajo dhe disa bashkëpunëtorë krijuan një program kodimi për gratë e burgosura në New England. Ky program më pas u zgjerua dhe sot ndihmon dhjetëra të burgosur në të gjithë vendin.

Një nga të diplomuarat e fundit, Iesha Marks, e njohur si Tazz, krijoi një faqe interneti për të ndihmuar gratë viktima të dhunës në familje. Ajo vetë ka kaluar trauma të mëdha dhe është akuzuar për një krim të rëndë, por pjesëmarrja e saj në këtë program shihet si një hap drejt rehabilitimit.

Për shumë të burgosur si Tazz, kodimi nuk është vetëm një aftësi e re, por edhe një mundësi për të treguar se ata mund të ndryshojnë. Por pyetja kryesore mbetet, a do të jenë punëdhënësit të gatshëm t’u japin një mundësi?

Nga burgu në botën e teknologjisë

Një nga historitë më të suksesshme të këtij programi është ajo e Steve Johnson, i cili u diplomua dhe tani punon si asistent mësimdhënës në programin e kodimit. Ai ka realizuar disa projekte freelance dhe është pjesë e një bordi që këshillon qeverinë mbi arsimin në burgje.

Megjithatë, ai ende përballet me paragjykime. Shumica e punëve të tij deri tani kanë qenë me organizata që merren me rehabilitimin e ish-të burgosurve. Ai dëshiron të punësohet nga një kompani teknologjike e zakonshme, por e di se stigma e të kaluarës së tij mbetet një pengesë.

Ndaj, për shumë të diplomuar të programit, sfida e vërtetë nuk është mësimi i kodimit, por gjetja e dikujt që do t’u japë një mundësi të vërtetë për të filluar një jetë të re.