Agjërimi (ose fasting siç përdoret), një praktikë me rrënjë të thella në traditë, ka tërhequr vëmendjen e shkencës për aftësinë e tij për të shkaktuar ndryshime të thella qelizore dhe sistemike.
Studimet e fundit theksojnë rolin e agjërimit në aktivizimin e autofagjisë, modulimin e shprehjes së gjeneve, përmirësimin e funksioneve metabolike dhe imune, promovimin e rigjenerimit të qelizave staminale dhe reduktimin e moshës biologjike, duke theksuar rëndësinë e qasjeve të sigurta dhe të individualizuara për maksimizimin e potencialit të tij terapeutik. Studimet gjithashtu kanë sjellë njohuri të reja mbi proceset komplekse qelizore të shkaktuara nga agjërimi. Një studim i vitit 2024 zbuloi se agjërimi ndryshon dinamikisht modelet e shprehjes së gjeneve përgjatë ventrikulit të tretë të trurit, duke çuar në një rishpërndarje hapësinore të përgjigjeve specifike të tipeve qelizore. Ky ndryshim metabolik zakonisht ndodh pas 12 orësh nga ndërprerja e ushqimit, kur rezervat e glikogjenit në mëlçi janë shteruar dhe acidet yndyrore fillojnë të metabolizohen.
Proceset kyçe molekulare që ndodhin gjatë agjërimit përfshijnë ndërveprimin midis sinjalizimit AMPK dhe mTOR. Me rënien e niveleve të energjisë qelizore, AMPK aktivizohet dhe fosforilizon drejtpërdrejt nën-njëhsinë raptor të mTORC1 në Ser722 dhe Ser792, duke çuar në shtypjen e aktivitetit kinazë të mTORC1. Ky proces është thelbësor për inicimin e autofagjisë, një mekanizëm qelizor pastrimi që është jetësor për riparimin e ADN-së dhe mbijetesën e qelizave.
Lexo edhe:Çfarë duhet të bëni çdo mëngjes për një ditë të suksesshme
Zbulime të fundit mbi mekanizmat e riparimit qelizor përfshijnë:
Nukleofagjia: Një studim i vitit 2024 identifikoi një proces të ri ku qelizat heqin dëmtimet e ADN-së të lidhura me proteinat nga bërthama, të udhëhequra nga proteina TEX264.
Autofagjia e muskujve: Minjtë që agjëruan që mungonin AMPK-në muskujt skeletorë treguan dështim në nxitjen e autofagjisë, duke çuar në hipoglicemi dhe hiperketozë.
Adaptimi metabolik: Një studim mbi agjërimin e zgjatur në vitin 2024 zbuloi se shpenzimi i energjisë në gjendje të qetë ra në nivelin më të ulët në ditën e 20-të, me një ulje mesatare prej 20.3%.
Këto gjetje theksojnë adaptimet komplekse qelizore që ndodhin gjatë agjërimit, duke ofruar njohuri të reja mbi aplikimet terapeutike për çrregullimet metabolike dhe mekanizmat e riparimit të ADN-së.
Aktivizimi i Qelizave Staminale përmes Agjërimit
Hulumtimet e fundit kanë zbuluar njohuri mahnitëse mbi rigjenerimin e qelizave staminale gjatë agjërimit, duke theksuar ndërveprimin kompleks midis mungesës së lëndëve ushqyese dhe rinovimit qelizor. Një studim i rëndësishëm i vitit 2024 nga Qendra Mjekësore e Universitetit të Kolumbias zbuloi se një paradigmë agjërimi dhe rifurnizimi mund të rigjallërojë qelizat staminale të vjetra, veçanërisht ato të sistemit hematopoetik. Studimi tregoi se inflamacioni kronik dëmton qelizat staminale hematopoetike te minjtë e moshuar, por qelizat që reagojnë me autofagji mund të përshtaten dhe të ruajnë funksionin e tyre.
Gjetje kyçe mbi aktivizimin e qelizave staminale gjatë agjërimit
Qelizat staminale nervore: Një studim i vitit 2023 tregoi se agjërimi i ndërprerë çdo dy ditë nuk ndikoi ndjeshëm në sjelljen e qelizave staminale nervore të rritura apo në neurogjenesën e hipokampusit të të rriturve te minjtë.
Qelizat staminale muskulore: Një studim i udhëhequr nga Stanford zbuloi se qelizat staminale muskulore hyjnë në një gjendje të thellë pushimi gjatë agjërimit ose kur konsumojnë një dietë të pasur me yndyrna (dieta ketogjenike), duke rritur rezistencën ndaj stresit.
Qelizat staminale hematopoetike: Ciklet e agjërimit të zgjatur janë treguar se mbrojnë kundër dëmtimit të sistemit imunitar dhe nxisin rigjenerimin e bazuar në qelizat staminale të sistemit imunitar. Faza e rigjenerimit arrin kulmin gjatë periudhës së rifurnizimit, me një rritje të aktivitetit të qelizave staminale brenda 24 orëve të para të rifurnizimit.
Lidhja midis agjërimit dhe aktivizimit të qelizave staminale përfshin ndërveprimin midis rrugëve të ndjeshme ndaj lëndëve ushqyese dhe autofagjisë. Gjatë agjërimit, reduktimi i sinjalizimit të faktorëve të rritjes të ngjashëm me insulinën (IGF-1) dhe aktiviteti i ulët i protein-kinazës A (PKA) promovojnë vetë-rinovimin dhe pluripotencën e qelizave staminale hematopoetike. Ky proces lidhet ngushtë me rrugët e sinjalizimit AMPK dhe mTOR të përmendura më parë, ku aktivizimi i AMPK dhe shtypja e mTOR luajnë role kyçe në inicimin e autofagjisë dhe mirëmbajtjen e qelizave staminale.
Ndërsa këto gjetje janë premtuese, është e rëndësishme të theksohet se shumë nga këto studime janë kryer mbi modele kafshësh, dhe kërkime të mëtejshme janë të nevojshme për të kuptuar plotësisht ndikimet e rigjenerimit të qelizave staminale gjatë agjërimit te njerëzit.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.
