Çmimet për elektricitetin dhe gazin për banorët në Bashkimin Evropian mbeten mbi nivelin që regjistrohej para pushtimit të Ukrainës nga Rusia, katër vjet më parë. Ndërsa vitet e para pas krizës energjetike ishin jashtëzakonisht të paqëndrueshme, situata ka filluar të stabilizohet në vitin 2026, sipas të dhënave më të fundit nga Eurostat dhe indekse të pavarura të çmimeve.
Që nga fillimi i luftës në shkurt 2022, pjesëmarrja e Rusisë në importet e gazit në BE ka rënë nga 40% në 2021 në vetëm 6% në 2025, pas sanksioneve, embargove dhe përpjekjeve të Evropës për diversifikimin e furnizimeve. Kjo ka ndikuar në mënyrë të drejtpërdrejtë çmimet e energjisë për konsumatorët evropianë.
Sipas Eurostat, ndërmjet gjysmës së parë të 2021 dhe gjysmës së parë të 2025, çmimet për elektricitetin e banorëve u rritën mesatarisht me 30%, nga 22 cent/kWh në 28.7 cent/kWh, ndërsa çmimet e gazit natyror u rritën me 79%, nga 6.4 cent/kWh në 11.4 cent/kWh.
Kryeqytetet më të goditura
Indeksi i Çmimeve të Energjisë për Shtëpitë (HEPI), i ndërtuar nga Energie-Control Austria, MEKH dhe VaasaETT, tregon një rritje prej 5% të çmimeve të elektricitetit në kryeqytetet e BE midis janarit 2022 dhe janarit 2026. Në një periudhë më të gjatë, nga janari 2021 deri në janar 2026, rritja arriti 38%, me qytete si Vilnius që regjistruan një dyfishim të çmimeve (102%). Rritje të mëdha mbi 60% u regjistruan edhe në Bukuresht (88%), Bern (86%), Kyiv (77%), Amsterdam (75%), Riga (74%), Bruksel (67%) dhe Londër (64%). Vetëm Kopenhageni (-16%) dhe Budapesti (-8%) panë ulje gjatë kësaj periudhe.
Sa i përket gazit natyror, çmimet për konsumatorët përfundimtarë kanë shënuar një rënie modeste prej vetëm 1% në kryeqytetet e BE midis janarit 2022 dhe janarit 2026. Megjithatë, disa qytete regjistruan rënie të ndjeshme: Berlini (-41%), Brukseli (-40%) dhe Athina (-40%), ndërsa Riga (89%), Varshava (55%) dhe Lisboa (55%) shënuan rritjet më të mëdha.
Lexo edhe: 4 vjet luftë, sa po i kushton agresioni rus në Ukrainë ekonomisë europiane
Faktorët pas ndryshimeve
Ekspertët e IEECP shprehin se përzierja e burimeve të energjisë luan rol kyç në ndikimin e çmimeve. Shtete si Spanja përfitojnë nga prodhimi i lartë i energjisë së rinovueshme era, dielli dhe hidrocentrale duke ulur ekspozimin ndaj luhatjeve të çmimeve të karburanteve fosile. Edhe vendet nordike kanë avantazhe të ngjashme për shkak të hidro, gjeotermaleve dhe energjisë së erës.
Në disa kryeqytete, krahasuar janari 2022 me janarin 2026, çmimet e elektricitetit ranë ndjeshëm: Kopenhageni (-44%), Londra (-22%), Madridi (-17%) dhe Berlini (-14%). Por Vilnius dhe Kyiv mbeten në krye të rritjeve me 70% dhe 87% përkatësisht.
Pas katër vjetësh pas pushtimit rus, çmimet e energjisë në Evropë kanë treguar stabilizim relativ, por rreziku i çmimeve të larta dhe pabarazitë ndërmjet vendeve mbeten të dukshme. Ndërsa disa kryeqytete përfitojnë nga burimet e rinovueshme dhe diversifikimi i furnizimeve, qytetet më të varura nga importet e gazit nga Rusia ose nga lëndë djegëse fosile vazhdojnë të përballen me kosto të larta. Ky pasqyrim nënvizon rëndësinë e strategjive të qëndrueshme të energjisë për sigurinë ekonomike dhe stabilitetin e çmimeve në BE.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto