Gjendja e pestë e materies sigurohet në hapësirë - Business Magazine Albania

Gjendja e pestë e materies sigurohet në hapësirë

Falë një eksperimenti të kryer në stacionin hapësinor ndërkombëtar (ISS), është siguruar gjendja e pestë e materies. Bëhet fjalë për një gjendje të ndryshme nga ajo e lëngshme, e ngurtë, e gazuar apo plazëm; e mundshme vetëm në temperatura afër zeros absolute dhe në të, atomet shumë të ftohtë lëvizin në unison, duke u sjellë si valë e jo si grimca. Rezultati, i botuar në revistën Nature, është bërë i mundur për shkak të hulumtimeve të koordinuara nga Robert Thompson nga California Institute of Technology (Caltech).

E hipotezuar në 1925, nga Albert Einstein, i cili ishte bazuar në kërkimet e fizikantit indian, Bose, gjendja e pestë e materies quhet kondensimi i Bose-Einstein. Prodhuar për të parën herë në laborator në 1995, nga Eric Cornell, Carl Wieman dhe Wolfgang Ketterle, që në 2001 pikërisht për këtë fituan nobelin e fizikës, gjendja e pestë e lëndës mund të ruhet në tokë vetëm për pak fraksione sekondi. Kërkuesit kanë dëshmuar se në kushtet e mikrogravitetit, kondensimi Bose-Einstein mbijeton për rreth një sekondë dhe kjo përkthehet në një kohë më të gjatë vëzhgimi.

“Ky zbulim tregon se në të ardhmen laboratori hapësinor mund të përdoret për të gjeneruar atome ultra të ftohta për përdorim në sensorë atomikë me precizion të lartë”, shtoi fizikani, i cili në fillim të viteve 1990 i kishte propozuar Agjencisë Italiane të Hapësirës (ASI) një eksperiment me atomet ultra të ftohtë që do të dërgoheshin në hapësirë ​​dhe që në ’99 filloi kondensimin e parë të Bose-Einstein në Itali.

Corriere

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.

✨ Thënia e ditës
“Suksesi arrihet më shpesh nga ata që nuk e dinë se dështimi është i pashmangshëm.”
— Coco Chanel
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0