Energjia diellore përcaktuese për vizionin e 2020

Zhvillimi i energjive alternative të rinovueshme dhe veçanërisht atyre nga dielli dhe era, me qëllim diversifikimin dhe optimizimin e prodhimit të energjisë në Shqipëri, janë kthyer në objektivat kryesor në sektorin strategjike të energjisë. Në këtë drejtim, ndërsa fondi i parë i fotovoltaikës prej 20 MW është duke u zbatuar në praktikë, plani i ripërtëritur i veprimit (PVKBER 2020) me vendim qeveritar të vitit 2018, shënoi një trefishim të shumës totale të kapacitetit fotovoltaik, duke kaluar nga 40 MW në 120 MW dhe dyfishim për sa i takon atij të erës.

Investimet që vijnë si pjesë e një marrëveshjeje midis ministrisë së energjisë dhe BERZH-it nënshkruar majin e kaluar,dhe më pas midis vetë BERZH-it dhe Sekretariatit të Energjisë në Vjenë, i cili sheh mundësinë e plotësimit të kërkesës gjithnjë dhe në rritje (viti i kaluar 4.9%) duke u fokusuar në fotovoltaikë për të arritur objektivin e vitit 2020. Qasje që më tej është shoqëruar kohët e fundit me përjashtimin nga çdo detyrim doganor për komponentët e importuar fotovoltaikë.

Brenda kësaj kornize, kuadri normative për këto investime është rishikuar nga ministria e energjisë dhe po punohet gjithashtu për të përgatitur mekanizmin për tenderat ndërkombëtarë për impiantet e para në shkallë të gjerë. Njëkohësisht, edhe kuadri i ri i investimeve të huaja, i cili po përpunohet aktualisht, siguron një bazë më të mirë për te përthithur investimet e huaja, duke ofruar një mekanizëm më efektiv për të mundësuar zgjidhjen e çdo problemi përtej çdo nevoje për rekurs në dyert e gjykatave kombëtare apo ndërkombëtare (të garantuar që nga fillimi i viteve ’90).

Ndër të tjera, edhe në lidhje me çështjet më të rëndësishme, tipike të energjive alternative dhe veçanërisht fotovoltaike të lidhura me aspektet tekniko-ligjore, siç është obligimi për t’u lidhur me rrjetin, shkurtimisht investitori shikon ofrimin e garancisë nga ministria nëpërmjet kompanisë publike për lidhjen e sistemit fotovoltaik në rrjetin kombëtar, nëpërmjet një kontrate paraprake me operatorin e rrjetit që në fazën paraprake të përgatitjeve të projektit.

Një kontratë që njëkohësisht garanton blerjen e të gjithë prodhimit për 15 vjet, bazuar në çmimin e vendosur nga Enti Rregullator i Energjisë, duke sanksionuar gjithashtu detyrimin e pagesës ndërmjet palëve. Për më shumë, në këto projekte, tarifa e paparaparë në marrëveshjen e autorizimit është fikse (domethënë e tipit feed-in) dhe shprehet në euro (me saktësisht në 100 euro MWh), duke u dhënë siguri maksimale planeve të biznesit dhe eliminuar çdo rrezik të mundshëm financiar.