Byzylyk “anti-drogë”, shpikja që mund t'i bëjë klubet më të sigurta se kurrë - Business Magazine Albania

Byzylyk “anti-drogë”, shpikja që mund t’i bëjë klubet më të sigurta se kurrë

Një në tre gra të rritura në Bashkimin Evropian ka përjetuar sulm seksual ose fizik, sipas Agjencisë së Bashkimit Evropian për të Drejtat Themelore. Këto shifra përfshijnë edhe rastet e njohura si “sulm seksual i mundësuar nga droga” (DFSA).

Përballë këtyre statistikave alarmuese, një ekip kimistësh nga Portugalia dhe Spanja, i udhëhequr nga Carlos Lodeiro Espiño i Universitetit NOVA të Lisbonës, ka prezantuar një prototip inovativ: një byzylyk prej letre, i pajisur me sensor kimik.

Në pamje të parë, duket si një byzylyk i zakonshëm festivali. Në të vërtetë, është një laborator mikroskopik më vete, i aftë të zbulojë praninë e drogës së njohur si Gamma-hidroksibutirat (GHB) – “droga e përdhunimit” – si dhe substancave të tjera dehëse, brenda pak sekondash.

Ky shpikje, e cila mund të arrijë në festivalet dhe klubet evropiane që këtë vit, ka potencialin të ulë ndjeshëm numrin e sulmeve seksuale.

Si funksionon byzylyku?

Byzylyku i lehtë dhe i biodegradueshëm fsheh dy sensorë kolorimetrikë miniaturë, njëri prej të cilëve reagon ndaj pranisë së GHB-së. Mjafton të lagen disa centimetra të tij me një pikë pijeje dhe, nëse pjesa e lagur kthehet në ngjyrë jeshile, kjo tregon praninë e një substance të padëshiruar.

E gjithë kjo ndodh brenda pak sekondash dhe rezultati është i dukshëm me sy të lirë.

“Ky është një produkt i menduar si një mburojë personale. Mund të përdoret deri në pesë ditë, duke testuar në mënyrë të përsëritur pije të ndryshme,” shpjegon profesori Lodeiro Espiño, udhëheqësi i kërkimit.

Lexo edhe: Fëmijët lituanezë do të mësojnë të ndërtojnë dronë që në klasë të 3-të

Pse GHB është kaq e rrezikshme?

GHB-ja është pa ngjyrë, pa aromë dhe tretet shpejt në trup. Vetëm disa orë pas konsumimit, ajo bëhet praktikisht e pazbulueshme në testet standarde. Viktimat shpesh humbasin vetëdijen ose kujtesën e ngjarjeve, duke e bërë hetimin e mëvonshëm të vështirë.

Në Evropë, deri në një të tretën e sulmeve seksuale që përfshijnë substanca kimike ndodhin pikërisht pas përdorimit të GHB-së ose derivateve të saj.

Nga laboratori në klub

Projekti është fryt i bashkëpunimit mes studiuesve nga Portugalia dhe Universiteti i Valencias në Spanjë. Kërkimi mbi sensorët ka zgjatur disa muaj, duke u mbështetur mbi 20 vite përvojë në metodat e zbulimit optik.

Dërgesat e para të byzylykëve kanë mbërritur tashmë në koncerte, festivale dhe klube të njohura në Spanjë e Portugali. Gjatë verës, kur turizmi është në kulm dhe festat zgjasin deri në agim, rreziku për helmimin e pijeve rritet ndjeshëm.

Nëse projekti fiton mjaftueshëm terren, krijuesit synojnë ta shpërndajnë në më shumë vende evropiane.

“Ky byzylyk nuk do ta zgjidhë problemin e dhunës seksuale, por mund të luajë një rol të rëndësishëm në parandalimin e saj,” theksojnë studiuesit.

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Business Mag Nr. #41 – Mars 2026

Shqipëria… e brezit që po vjen!

Arsimimi dhe edukimi janë kura që ndal çdo të keqe. Një komb i arsimuar, një komb që investon në rininë e tij, në gjeneratat që i lënë vendin njëra-tjetrës, është padyshim një komb që do të ketë prosperitet dhe stabilitet afatgjatë. Shqipëria ka ende shumë mangësi në këtë aspekt; strukturat arsimore dhe programet edukative të vjetëruara shpesh nuk i përgjigjen kërkesave të kohës dhe tregut të punës. Por diçka ka nisur të lëvizë. Reforma të reja, iniciativa private, bashkëpunime ndërkombëtare dhe, mbi të gjitha, një valë e re entuziazmi tek të rinjtë po krijojnë shenja të qarta optimizmi.

Ky edicion i revistës vë në qendër të vëmendjes pikërisht këtë frymë të re. Në kopertinë kryesore sjellim historitë frymëzuese të pesë adoleshentëve të talentuar, të motivuar, me ambicie të mëdha dhe shpirt luftarak. Ata nuk janë thjesht nxënës të shkëlqyer, por ambasadorët e vërtetë të Shqipërisë të së nesërmes, dëshmi e gjallë se potenciali ynë kombëtar është vital.

Në faqet e brendshme, Bledar Shella, kreu i  bordit të Shoqatës së Bankave të Shqipërisë, na flet hapur për të ardhmen e sektorit financiar, sfidat e digjitalizimit dhe rolin e bankave në mbështetjen e ekonomisë reale. …

See more
Follow us
0