Bateri që punojnë me gjak?! Për çfarë bëhet fjalë? - Business Magazine Albania

Bateri që punojnë me gjak?! Për çfarë bëhet fjalë?

Bateri që punojnë me gjak?! Për çfarë bëhet fjalë?

Shkencëtarët në Universitetin Córdoba gjetën një mënyrë për të inkorporuar hemoglobinën pjesa më e rëndësishme në qelizat e kuqe të gjakut në një bateri që funksionon 20-30 ditë.

Bateritë me zink-ajër janë një nga alternativat më të qëndrueshme që kemi ndaj baterive të kudogjendura litium-jon që tashmë fuqizojnë gjithçka, nga laptopët tek automjetet elektrike. Ato funksionojnë nëpërmjet një reaksioni kimik të quajtur reaksioni i reduktimit të oksigjenit. Ndërsa ajri tërhiqet në bateri, oksigjeni reduktohet në ujë në katodë (fundi pozitiv), duke lëshuar elektroda që oksidojnë zinkun në anodë (fundi negativ).

Për të vazhduar këtë reagim, ju nevojitet një katalizator i mirë, me disa veti shumë specifike. Vetitë, studiuesit kuptuan, që hemoglobina me siguri i ka. “Për të qenë një katalizator i mirë në reaksionin e reduktimit të oksigjenit, katalizatori duhet të ketë dy veti: duhet të thithë shpejt molekulat e oksigjenit dhe të formojë molekulat e ujit relativisht lehtë,” shpjegoi autori i vjetër Manuel Cano Luna në një deklaratë. “Dhe hemoglobina i plotësoi këto kërkesa.”

visual abstract illustrating how the zinc-air battery works

Hemoglobina është proteina që u jep qelizave të kuqe të gjakut ngjyrën e tyre karakteristike dhe aftësinë e tyre për të mbajtur oksigjen. Është thelbësore për mënyrën se si funksionojnë trupat tanë, dhe doli të jetë mjaft mbresëlënëse edhe në bateri: vetëm 0,165 miligramë hemoglobinë e mbajtën atë gjallë për 20-30 ditë.

Studiuesit thonë se përdorimi i një katalizatori biokompatibël si ky mund të jetë çelësi nëse këto bateri do të përdoren në pajisjet që implantohen brenda trupit, siç janë stimuluesit e ritmit. Bateria punon me pH 7.4, që është shumë e ngjashme me pH të gjakut. Mundësitë mund të shtrihen edhe përtej njerëzve, pasi analogët e hemoglobinës janë të pranishëm në shumë gjitarë.

Megjithatë, ka ende disa gjëra për tu përsosur. Problemi më i madh për momentin është se prototipi nuk është i rikarikueshëm, kështu që ekipi po kërkon për një proteinë që mund të jetë në gjendje të transformojë ujin përsëri në oksigjen dhe të fillojë përsëri ciklin e reagimit nga fillimi. Fakti që ka nevojë fare për oksigjen është një kufizim tjetër, që do të thotë se këto lloj baterish nuk do të jenë të përdorshme për aplikime në hapësirë.

Por, është ende një mundësi magjepsëse. Ruajtja e energjisë mbetet një pengesë e madhe në përpjekjen e njerëzimit për të ecur drejt një të ardhmeje më të qëndrueshme. Bateritë po përmirësohen gjatë gjithë kohës. Ndërsa bateritë litium-jon janë padyshim një pjesë e rëndësishme e asaj historie, çështjet rreth minierave të mjaftueshme të litiumit dhe mbetjeve që ato gjenerojnë nënkuptojnë se ka vend për opsione të tjera. Një bateri biokompatibile e bazuar në hemoglobinë mund të jetë vetëm një prej tyre.

Studimi është publikuar në revistën Energy & Fuels.

iflscience

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.

✨ Thënia e ditës
“Mëso nga e djeshmja, jeto të sotmen, shpreso për të nesërmen. E rëndësishme është të mos ndalesh së pyeturi.”
— Albert Einstein
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0