Nga Soňa Muzikárová – Europa po përballet me një moment të rëndësishëm. Ndërsa fuqitë si SHBA dhe Kina po avancojnë me shpejtësi në inteligjencën artificiale dhe teknologjitë e reja, Bashkimi Europian duhet të gjejë mënyra të reja për të qëndruar konkurrues dhe për të forcuar sigurinë e tij.
Një nga mundësitë më të mëdha që ka sot Europa quhet teknologjia kuantike, një fushë shumë premtuese që mund të sjellë përparime në industri, mbrojtje, shëndetësi dhe energji. Ndryshe nga kompjuterët që përdorim sot, kompjuterët kuantikë përpunojnë informacionin në mënyrë krejtësisht të re, shumë më të shpejtë dhe më të fuqishme. Ata mund të zgjidhin probleme të ndërlikuara që sot kërkojnë shumë kohë dhe fuqi llogaritëse. Edhe pse kompjuterët kuantikë ende nuk janë gati për përdorim të gjerë, teknologjitë e lidhura me ta, si sensorët dhe komunikimi i koduar, tashmë po përdoren në fushën ushtarake dhe kibernetike.
Pse ka rëndësi kjo për Europën?
Nëse Europa investon në kohë dhe me strategji, ajo mund të udhëheqë në këtë fushë. Teknologjia kuantike mund të përmirësojë mbrojtjen, të ndihmojë industrinë e makinave elektrike, të përshpejtojë zbulimin e barnave të reja dhe të stabilizojë rrjetet energjetike.
Ku qëndron sot Europa? Fatmirësisht, kontinenti nuk po nis nga e para. Ai ka universitete të forta, kompani teknologjike premtuese dhe një bazë industriale të avancuar. Iniciativa si Quantum Flagship kanë investuar miliarda euro për zhvillimin e kësaj fushe. Çfarë e pengon suksesin?
Përkundër këtyre përparësive, shumë startup-e europiane kanë vështirësi për të gjetur investime private dhe shpesh largohen drejt SHBA-së apo Azisë. Mungesa e bashkëpunimit mes shteteve dhe politikat e ndryshme mund të ngadalësojnë përparimin.
Çfarë duhet të bëjë Europa?
-
Të fokusohet në fusha ku mund të ketë sukses të shpejtë (si industria farmaceutike dhe energjia e pastër).
-
Të krijojë një agjenci të ngjashme me DARPA-n amerikane për të financuar risqet teknologjike me vlerë strategjike.
-
Të mbrojë teknologjitë e ndjeshme nga spiunazhi dhe blerjet e huaja.
-
Të ndërtojë aleanca me demokraci të tjera për standarde të përbashkëta dhe siguri të zinxhirit të furnizimit.
Europa ka njohuritë dhe kapacitetin për të udhëhequr në këtë fushë. Ajo që i duhet tani është guximi politik për të marrë vendime të mëdha dhe të rrezikshme.
Soňa Muzikárová ka shërbyer si ekonomiste në Bankën Qendrore Europiane, diplomate në OECD dhe këshilltare e lartë pranë Zëvendësministrit të Jashtëm të Sllovakisë. Aktualisht është eksperte e lartë jo-rezidente në Atlantic Council.
© Project Syndicate, 2025
www.project-syndicate.org
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
