Në fundin e detit Mesdhe ekziston një ekosistem i jashtëzakonshëm që shumë pak njerëz e njohin, por që luan një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e klimës dhe jetës detare. Bëhet fjalë për livadhet e barit detar Posidonia oceanica, një bimë që ruan karbon, prodhon oksigjen, pastron ujin dhe krijon strehë për shumë specie detare. Megjithatë, ky “pyll” i gjelbër nën ujë po përballet me një kërcënim të vazhdueshëm: ankorat e anijeve turistike që dëmtojnë shtratin e detit.
Për të mbrojtur këtë habitat të rëndësishëm, pranë Athinës po testohen sisteme të reja ankorimi ekologjik të quajtura eco-moorings. Në portin Porto Rafti, një zonë shumë e frekuentuar nga jahte në lindje të kryeqytetit grek, zhytës profesionistë po instalojnë struktura të posaçme ankorimi që shmangin hedhjen e ankorave tradicionale në fundin e detit.
Për shumë vite, ankorat e anijeve rekreative kanë dëmtuar livadhet e Posidonias duke u tërhequr mbi bimët dhe duke shkulur rrënjët e tyre. Ky proces krijon plagë të mëdha në shtratin e detit dhe mund të shkatërrojë një ekosistem që ka nevojë për shumë vite për t’u rigjeneruar.
Sistemi i ri ekologjik funksionon ndryshe nga ankorimi tradicional. Zhytësit shpojnë rreth tre metra në shtratin e detit dhe vendosin një strukturë të fortë ankorimi. Kjo strukturë fiksohet në fundin e detit dhe lidhet me një zinxhir që përfundon në një bojë lundruese në sipërfaqe. Anijet lidhen direkt me këtë bojë, duke shmangur plotësisht hedhjen e ankorës dhe dëmtimin e livadheve të Posidonias.
Projekti po koordinohet nga Ministria greke e Transportit Detar dhe Politikës së Ishujve, e cila synon ta zgjerojë këtë sistem në një rrjet të gjerë përgjatë bregdetit të vendit. Greqia ka më shumë se 13 mijë kilometra vijë bregdetare dhe studiuesit vlerësojnë se rreth 70 për qind e shtratit të saj detar bregdetar është i mbuluar me livadhe Posidonie.
Shkencëtarët theksojnë se kjo bimë detare është një nga aleatët më të rëndësishëm në luftën kundër ndryshimeve klimatike. Posidonia kap dhe ruan karbon në rrënjët e saj, prodhon oksigjen dhe ndihmon në filtrimin dhe pastrimin e ujit të detit. Për më tepër, ajo krijon një habitat jetik për shumë specie peshqish dhe organizmash të tjerë detarë. Pikërisht për këtë arsye Bashkimi Europian e konsideron këtë habitat si një ekosistem prioritar për mbrojtje.
Megjithatë, dëmet në shumë zona janë tashmë të dukshme. Zhytës dhe organizata mjedisore raportojnë se ankorat shpesh bien drejtpërdrejt mbi livadhet e Posidonias. Kur ato ngrihen nga fundi i detit, shpesh tërheqin edhe sistemin e rrënjëve, duke lënë plagë të mëdha që mund të duan shumë vite për t’u rikuperuar.
Deri tani në Greqi janë instaluar rreth 40 sisteme ankorimi ekologjik, kryesisht në zona të mbrojtura detare si Deti Jon dhe pranë ishullit Alonisos. Por ekspertët paralajmërojnë se ky numër është shumë i vogël, veçanërisht gjatë muajve të verës kur mijëra anije mbërrijnë në këto zona turistike.
Sipas studiuesve, Greqia duhet të përshpejtojë instalimin e këtyre sistemeve dhe të miratojë ligje më të forta për mbrojtjen e livadheve të Posidonias, duke ndjekur shembullin e rajoneve si Ishujt Balearikë në Spanjë dhe bregdeti mesdhetar i Francës.
Megjithatë, autoritetet besojnë se eco-moorings mund të jenë një zgjidhje që balancon mbrojtjen e mjedisit me zhvillimin e turizmit detar. Me këtë sistem, anijet mund të ankorohen në mënyrë të sigurt dhe të shpejtë, ndërsa livadhet e Posidonias mbeten të paprekura.
Në një Mesdhe ku presioni nga turizmi dhe ndryshimet klimatike po rritet çdo vit, ruajtja e këtij ekosistemi të padukshëm mund të jetë një nga mënyrat më të rëndësishme për të mbrojtur shëndetin e detit dhe të klimës.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
