Sëmundjet e frymëmarrjes, si COVID-19, kanë shkaktuar shumë pandemi dhe vazhdojnë të jenë një sfidë për sistemet shëndetësore në gjithë botën. Këto viruse dëmtojnë mushkëritë, sidomos dy pjesë të rëndësishme: rrugët e sipërme të frymëmarrjes dhe alveolat, që janë qeset e vogla ku ndodh shkëmbimi i ajrit në mushkëri. Studimi i mënyrës se si virusi ndikon në secilën pjesë të mushkërive është i vështirë, sepse metodat tradicionale, si testet mbi kafshë apo qeliza në laborator, nuk japin një pamje të plotë. Për ta zgjidhur këtë problem, shkencëtarët në Universitetin e Kiotos kanë krijuar një pajisje të veçantë që imiton mënyrën si funksionojnë mushkëritë e njeriut. Ajo riprodhon si rrugët e frymëmarrjes, ashtu edhe alveolat, duke ndihmuar në studimin më të saktë të viruseve respiratorë.
Kjo teknologji përdor gjithashtu qeliza speciale të quajtura iPSC, që mund të ndihmojnë në krijimin e trajtimeve të personalizuara për sëmundjet e mushkërive.
Lexo edhe: 8,000 vjet histori nën ujë, Shqipëria befason Evropën
Përparësi ndaj modeleve tradicionale
“Çipi ynë, i bazuar në iPSC, na lejon të modelojmë reagimet e ndryshme të zonave proksimale dhe distale të mushkërive ndaj infeksioneve virale, të gjitha nga një burim i njëjtë izogjenik,” – shpjegon Sachin Yadav, doktorand në Universitetin e Kiotos dhe autor kryesor i studimit. Ky model përfaqëson një platformë më të saktë për studimin e mekanizmave të sëmundjeve të lidhura me indet dhe viruset, si dhe për testimin e efikasitetit të barnave në fazat e hershme. “Të dhënat që marrim nga ky sistem mund të përdoren për të zhvilluar modele të tjera të organeve njerëzore dhe sistemeve të shumë-organesh, duke na lejuar të studiojmë edhe ndërveprimet midis tyre,” – shton udhëheqësi i ekipit, Ryuji Yokokawa. “Aftësia për të imituar me saktësi reagimet e ndryshme të trupit ndaj viruseve të ndryshëm, në zona të ndryshme të mushkërive, është çelësi për të kuptuar më mirë viruset e reja dhe për të përshpejtuar zbulimin e barnave,” – thotë studiuesi Takeshi Noda. “Integrimi i qelizave iPSC në sistemin tonë mikro-fiziologjik sjell përparësi të jashtëzakonshme, përfshirë mundësinë e medicinës së personalizuar dhe përdorimin e modeleve të izogjenisë,” – përfundon Shimpei Gotoh, një tjetër anëtar i lartë i ekipit. Teknologjia e re ka potencial të zgjerohet përtej infeksioneve virale, duke kontribuar në zhvillimin e trajtimeve të përshtatura për pacientë individualë, përmes përdorimit të qelizave iPSC të marra nga vetë pacientët.
Ky avancim përfaqëson një hap të rëndësishëm në drejtim të përgatitjes për pandemitë e ardhshme, dhe gjithashtu rrit perspektivën e zgjidhjeve më të sigurta, më të shpejta dhe më të sakta në kujdesin shëndetësor global.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
