Burimi i pastër i energjisë që do “shpëtojë” botën nga gazrat. Shkencëtarët arrijnë sukses me eksperimentin e ri - Business Magazine Albania

Burimi i pastër i energjisë që do “shpëtojë” botën nga gazrat. Shkencëtarët arrijnë sukses me eksperimentin e ri

Shkencëtarët evropianë thonë se kanë bërë një përparim të madh në kërkimin e tyre për të zhvilluar shkrirjen praktike bërthamore – procesin e energjisë që fuqizon yjet. Eksperimentet prodhuan 59 megaxhaule energji për pesë sekonda (11 megavat). Kjo është më shumë se dyfishi i asaj që u arrit në teste të ngjashme në vitin 1997.

Nuk është një prodhim masiv energjie – mjafton vetëm për të zier rreth 60 kazanë uji. Por rëndësia është se vërteton zgjedhjet e projektimit që janë bërë për një reaktor shkrirje edhe më të madh që po ndërtohet tani në Francë.

“Eksperimentet  na vendosin një hap më afër fuqisë së shkrirjes,” tha Dr Joe Milnes, kreu i operacioneve në laboratorin e reaktorit. “Ne kemi demonstruar se mund të krijojmë një mini-yll brenda makinës sonë dhe ta mbajmë atje për pesë sekonda dhe të kemi performancë të lartë, gjë që na çon vërtet në shtigje të reja të mrekullueshme.”

Qëllimi përfundimtar i procesit është për të drejtuar turbinat me avull që të gjenerojnë energji elektrike.

Impianti “ITER” në Francën jugore mbështetet nga një konsorcium qeverish botërore, duke përfshirë  vendet anëtare të BE-së, SHBA, Kina dhe Rusia. Pritet të jetë hapi i fundit për të vërtetuar se bashkimi bërthamor mund të bëhet një ofrues i besueshëm energjie në gjysmën e dytë të këtij shekulli.

Funksionimi i termocentraleve të së ardhmes bazuar në shkrirjen nuk do të prodhonte gazra serë dhe vetëm sasi shumë të vogla mbetjesh radioaktive jetëshkurtër.

Fusioni funksionon mbi parimin se energjia mund të çlirohet duke i bashkuar bërthamat atomike dhe jo duke i ndarë ato, si në rastin e reaksioneve të ndarjes që drejtojnë stacionet ekzistuese të energjisë bërthamore.

BBC

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

See more
Follow us
0