Tetë foshnja janë lindur në Mbretërinë e Bashkuar duke përdorur një teknikë të avancuar që përfshin material gjenetik nga tre persona, me qëllimin për të parandaluar sëmundje mitokondriale , gjendje të rënda dhe shpesh fatale që transmetohen nga nëna te fëmija.
Kjo metodë, e zhvilluar nga shkencëtarët në Newcastle, kombinon vezën dhe spermatozoidin e prindërve me një vezë të dytë nga një grua dhuruese. Ndërhyrja është e ligjshme në Mbretërinë e Bashkuar prej një dekade, por tani kemi provat e para se ajo çon në lindjen e fëmijëve të shëndetshëm dhe pa sëmundje mitokondriale. Mitokondritë janë struktura mikroskopike brenda pothuajse çdo qelize të trupit, që shndërrojnë oksigjenin dhe ushqimin në energji. Kur janë të dëmtuara, ato nuk sigurojnë mjaftueshëm energji për funksionimin e organeve, duke shkaktuar dëmtime në tru, zemër, muskuj, dhe organe të tjera. Rreth një në 5,000 foshnja lindin me këtë sëmundje. Në këtë proces, vezët nga nëna dhe dhuruesja fekondohen në laborator me spermën e babait. Më pas, ADN-ja nga prindërit transferohet në një embrion që përmban mitokondri të shëndetshme nga dhuruesja. Fëmija që lind do të ketë 99.9% të ADN-së nga nëna dhe babai dhe rreth 0.1% nga gruaja dhuruese.
Rezultatet tregojnë se të gjitha foshnjat e lindura me këtë metodë janë të shëndetshme dhe pa shenja të sëmundjes mitokondriale. Një rast epilepsie u zgjidh vetvetiu dhe një foshnje ka një ritëm të çrregullt të zemrës që po trajtohet me sukses – këto raste nuk mendohet të kenë lidhje me mitokondritë e dëmtuara.
Procesi është zhvilluar në Qendrën e Fertilitetit të Newcastle, e cila është pjesë e një shërbimi të specializuar në kuadër të NHS (Shërbimi Shëndetësor Britanik), dhe ka për qëllim të ndihmojë rreth 20 deri në 30 çifte çdo vit. Deri tani, 22 familje kanë kaluar këtë procedurë, duke sjellë në jetë katër djem, katër vajza dhe një shtatzëni ende në zhvillim. Shkencëtarët po vazhdojnë të ndjekin nga afër shëndetin e këtyre foshnjave për të kuptuar më shumë rreth efekteve afatgjata. Në disa raste, është vërejtur një përqindje e ulët (5%-20%) e mitokondrive të dëmtuara, shumë më poshtë se niveli 80% që mund të shkaktojë sëmundje. Për shumë familje që janë prekur nga kjo sëmundje, si familja Kitto në Mbretërinë e Bashkuar, ky zbulim përfaqëson një dritë shprese për brezat e ardhshëm. Vajza e tyre Poppy, 14 vjeç, jeton me sëmundjen, ndërsa motra e saj e madhe, Lily, tani ka shpresë se mund të ketë fëmijë pa rrezikun e trashëgimisë së saj. Mbretëria e Bashkuar është vendi i parë në botë që ka legalizuar këtë teknikë në vitin 2015, pas një debati të gjerë etik dhe shkencor. Edhe pse sasia e ADN-së nga dhuruesja është minimale, ajo është e trashëgueshme dhe do t’u kalojë brezave të ardhshëm, një fakt që ka ngjallur debat për rreziqet e mundshme të “bebes së modifikuar gjenetikisht”.
Megjithatë, rezultatet deri më tani janë inkurajuese. Profesorët dhe mjekët që kanë qenë pjesë e projektit theksojnë rëndësinë e kombinimit mes shkencës cilësore, legjislacionit të avancuar dhe mbështetjes publike, për të arritur këtë sukses të paprecedent. Ky përparim shkencor nuk përfaqëson vetëm një trajtim, por një mundësi për të thyer ciklin e një sëmundjeje të trashëguar që deri më tani ka qenë e pamundur të kurohet. Për shumë familje, është hera e parë që ndjejnë vërtet shpresë.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.
