Trump dhe fundi i superioritetit amerikan

Nga Joseph E. Stiglitz* – Është bërë thuajse rutinë që çdo fundviti të flitet për “polikrizën” dhe për vështirësinë e parashikimit të një të ardhmeje që duket e ngarkuar me rrezikun e luftërave të reja, pandemive, krizave financiare dhe shkatërrimeve të shkaktuara nga klima. Megjithatë, viti 2025 shtoi një përbërës veçanërisht toksik në këtë miks: rikthimin në Shtëpinë e Bardhë të Donald Trump, i cili me politikat e tij të çrregullta dhe shpesh të paligjshme ka tronditur tashmë epokën post-luftës së globalizimit. Përballë kaosit dhe pasigurisë, a mund të themi me bindje se ku po shkojnë ekonomia amerikane dhe ajo globale?

Një gjë mund të themi: ekonomia amerikane nuk po ecën aq mirë sa Trump, do të na bënte të besonim. Krijimi i vendeve të punës është pothuajse i ngurtësuar, gjë që nuk është surprizë, duke pasur parasysh se Trump ka mbjellë pasiguri dhe ka dobësuar ekonominë në mënyra të pashembullta.

Nga ana e ofertës, politika e tij më e dëmshme ka qenë sulmi frontal ndaj punëtorëve emigrantë (dhe punëtorëve amerikanë me ngjyrë më të errët). Deportimet masive, të kryera nga agjentë të maskuar të ICE (Immigration and Customs Enforcement) që marrin njerëz nga rrugët; kanë shkatërruar burimin më të rëndësishëm të punës shtesë, në një kohë kur fuqia punëtore vendase po zvogëlohet. Kjo ka rëndësi për të gjithë, sepse amerikanët varen nga emigrantët në industri që variojnë nga bujqësia e ndërtimi tek shërbimet dhe kujdesi, por emigrantët janë gjithashtu burim i kërkesës. Megjithatë, tani shumë amerikanë me ngjyrë, madje edhe shtetas amerikanë, frikësohen të dalin nga shtëpitë e tyre, për të mos u rrëmbyer dhe dhunuar nga ICE.