Vetëm 14% e qyteteve në botë gëzojnë ajër të pastër, një rënie nga 17% në vitin e kaluar.
Kompania zvicerane për monitorimin e ndotjes IQAir analizoi të dhëna nga 9,446 qytete në 143 vende, rajone dhe territore për Raportin e Ri Botëror të Cilësisë së Ajrit 2025. Rezultatet tregojnë se cilësia e ajrit po përkeqësohet globalisht, kryesisht për shkak të ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu. Tymrat e zjarreve të pyjeve, stuhitë me pluhur dhe ngjarje të tjera ekstreme klimatike, të intensifikuara nga djegia e karburanteve fosile, kanë kontribuar në këtë situatë.
Viti më katastrofik i zjarreve në Evropë regjistroi shkatërrime të mëdha në fermat, pyjet dhe banesat, duke shkaktuar humbje ekonomike afatshkurtra prej të paktën 43 miliardë euro, për shkak të valëve të nxehtësisë, përmbytjeve dhe thatësirës.
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) vendos kufijtë e sigurt për PM2.5, grimcat e imëta të ajrit, të cilat mund të depërtojnë thellë në mushkëri dhe në qarkullimin e gjakut. Grimcat PM2.5 lidhen me probleme të frymëmarrjes, sëmundje kardiovaskulare dhe sëmundje afatgjata si kanceri.
Vetëm tre vende europiane përmbushin udhëzimet e OBSH-së: Andorra, Estonia dhe Islanda. Këto janë pjesë e 13 vendeve dhe territoreve globalisht që mbeten brenda kufijve të sigurt.
Pesë vendet më të ndotura janë Pakistan (67.3 µg/m³), Bangladeshi (66.1 µg/m³), Taxhikistani (57.3 µg/m³), Çadi (53.6 µg/m³) dhe Republika Demokratike e Kongos (50.2 µg/m³).
Lexo edhe: Kur ekonomia flet gjelbër!
25 qytetet më të ndotura ndodhen në Indi, Pakistan dhe Kinë. India ka tre nga katër qytetet më të ndotura. Loni në Uttar Pradesh, Indi, regjistroi një mesatare vjetore PM2.5 prej 112.5 µg/m³, 23% më shumë se në 2024 dhe mbi 22 herë më shumë se udhëzimi i OBSH-së.
Në Evropë, ndotja e PM2.5 u rrit në 23 vende, u ul në 18 vende dhe një vend u shtua për herë të parë. Zvicra dhe Greqia panë rritje mbi 30% për shkak të tymit nga zjarret në Amerikën Veriore dhe pluhurit saharian. Malta regjistroi uljen më të madhe, rreth 24%, për shkak të kalimit nga karburantet e rënda tek energjitë e rinovueshme dhe politikave për uljen e emetimeve nga trafiku.
IQAir ofron gjithashtu renditje të drejtpërdrejta në kohë reale. Në kohën e publikimit, Parisi ishte ndër pesë qytetet më të ndotura globalisht, së bashku me Beijing, Dhaka, Wuhan dhe Seoul. Londra ishte gjithashtu në top 10.
Sipas IQAir, mungesa e monitorimit të ajrit pengon të kuptuarit e plotë të ajrit që thithim. Zgjerimi i aksesit në të dhëna në kohë reale mundëson komuniteteve të veprojnë, duke ulur emetimet dhe adresuar ndryshimet klimatike për përmirësime të qëndrueshme në cilësinë e ajrit global.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
