Platforma e Këshillit të Europës për Mbrojtjen e Gazetarisë dhe Sigurinë e Gazetarëve ka publikuar një raport të ri që paralajmëron se në mbarë Europën gazetarët po punojnë në një mjedis gjithnjë e më armiqësor, duke u përballur me kërcënime ligjore, sulme fizike, intimidim dhe përpjekje për kapjen e mediave.
Raporti bazohet në rreth 300 sinjalizime për shkelje serioze të lirisë së medias dhe dokumenton modele presioni ndaj gazetarisë së pavarur si në demokracitë e konsoliduara, ashtu edhe në vendet që po përballen me prapakthim demokratik. Gjetjet e raportit theksojnë një sërë sfidash që kanë qenë të pranishme prej kohësh. Ndër to përfshihen paditë strategjike kundër pjesëmarrjes publike (SLAPP), si dhe procedura penale abuzive kundër gazetarëve.
Përveç këtyre, raporti evidenton edhe përdorimin e ligjeve të ashtuquajtura për “agjentë të huaj”, forma të represionit transnacional dhe fushata diskreditimi të organizuara me qëllim dëmtimin e reputacionit të mediave kritike. Lufta e Rusisë kundër Ukrainës mbeti kërcënimi më serioz për gazetarët në Europë. Punonjës të mediave janë vrarë, plagosur, ndaluar ose janë zhdukur në zonat e pushtuara nga Rusia. Ndërkohë, represioni ndaj gazetarisë brenda Rusisë është intensifikuar, përfshirë edhe dënime në mungesë ndaj gazetarëve që raportojnë nga mërgimi.
Sfida për mediat publike
Raporti vë në dukje gjithashtu fusha ku mund të ketë përmirësime për të garantuar sigurinë dhe pavarësinë e medias. Ndër sfidat kryesore përmenden:
- ndërhyrja politike në mediat publike
- mungesa e financimit të qëndrueshëm
- reagimi i kufizuar i shteteve ndaj sinjalizimeve të Platformës
Sipas raportit, më pak se një në tre sinjalizime morën përgjigje nga qeveritë në vitin 2025, dhe vetëm një pjesë shumë e vogël e rasteve janë zgjidhur plotësisht që nga krijimi i sistemit. Ky zhvillim sugjeron një hendek në rritje mes angazhimeve politike për mbrojtjen e gazetarëve dhe realitetit në terren.
Sinjalizime për incidente gjatë protestave u regjistruan në të paktën një të katërtën e vendeve të përfshira në Platformën për Sigurinë e Gazetarëve.
Nivelet më të larta të sulmeve fizike ndaj gazetarëve u regjistruan në: Gjeorgji, Serbi dhe Turqi.
Gazetarët u shënjestruan nga policia, aktorë politikë dhe protestues, u penguan të raportojnë ose u sanksionuan për punën e tyre. Raporti thekson gjithashtu se ngacmimi online dhe fushatat e koordinuara të intimidimit godasin në mënyrë disproporcionale gazetaret gra.
Masa pozitive në disa vende
Megjithatë, disa shtete anëtare të Këshillit të Europës kanë ndërmarrë hapa për të përmirësuar lirinë e shtypit dhe sigurinë e gazetarëve.
Luksemburgu dhe Portugalia avancuan plane kombëtare veprimi dhe mekanizma koordinimi. Spanja ndërmori hapa për të forcuar mbrojtjen ligjore të burimeve gazetareske.
Kroacia propozoi masa mbrojtëse kundër padive abuzive. Norvegjia miratoi një strategji kombëtare për të luftuar dezinformimin dhe për të mbrojtur debatin demokratik.
Këto hapa tregojnë një ndërgjegjësim në rritje mes politikëbërësve për nevojën e veprimit sistematik në mbrojtje të gazetarisë dhe lirisë së medias.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
