Raiffeisen Bank i bashkohet projektit të obligacioneve referencë

Raiffeisen është banka e gjashtë në vend që i bashkohet projektit të obligacioneve referencë.

Me qëllim për të zhvilluar tregun dytësor të instrumenteve të borxhit të qeverisë shqiptare, në vitin 2018 Ministria e Financave dhe Banka e Shqipërisë nisën projektin e titujve referencë, në bashkëpunim me pesë banka tregtare në vend.

Pjesëmarrja në ankandet e titujve referencë mund të kryhet vetëm nëpërmjet bankave pjesëmarrëse në projekt, që kanë titullin e Zhvilluesve të Tregut. Titujt referencë (benchmark) gëzojnë likuiditet më të lartë se emetimet e zakonshme, për shkak të detyrimit që kanë Zhvilluesit e Tregut për të kuotuar çmime blerjeje dhe shitjeje në tregun sekondar, sipas kushteve të përcaktuara në kontratën e lidhur me Ministrinë e Financave.

Në këtë projekt aktualisht përfshihen emetimet e fundit të obligacioneve 3, 4 dhe 5-vjeçare. Kuotimi ditor i yield-it për tregtim sekondar u jep këtyre instrumenteve tipare më likuide, por njëkohësisht mundëson edhe vlerësimin e një çmimi më të drejtë.

Në vitin 2018, ku projekt u themelua me pjesëmarrjen e Bankës Kombëtare Tregtare (BKT) Credins Bank, Bankës Intesa Sanpaolo Albania, Bankës Amerikane të Investimeve (ABI Bank) dhe Bankës së Parë të Investimeve Shqipëri (Fibank). Që prej muajit korrik të këtij viti, projektit i është bashkuar edhe Raiffeisen Bank.

Megjithatë, deri tani projekti i obligacioneve referencë nuk ka sjellë rezultate shumë të rëndësishme në rritjen e tregtimit dytësor. Sipas shifrave të publikuara nga Ministria e Financave, për shtatë muajt e parë të këtij viti, volume i tregtimit dytësor të titujve referencë ishte më pak se 5 miliard lekë.

Lexo: Keiretsu Forum SEE hap thirrjen për “Keiretsu Forum SEE Investor Pitch Day

Në fakt, Raiffeisen Bank është banka më aktive në tregun dytësor me pakicë të titujve të qeverisë shqiptare. Sipas të dhënave nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) për gjysmën e parë të këtij viti, afërsisht 87% e volumit të tregtimit dytësor me pakicë të bonove dhe obligacioneve (shitje dhe blerje e bonove dhe obligacioneve nga klientët) u krye nëpërmjet Raiffeisen Bank. Duke qenë banka dominuese në tregun dytësor me pakicë të titujve, përfshirja e Raiffeisen Bank mund të rrisi disi potencialet e tregtimit dytësor edhe për obligacionet referencë.

Historikisht, tregu dytësor i titujve të borxhit të qeverisë ka qenë pak i zhvilluar. Ekspertët mendojnë se një nga arsyet kryesore është baza e ngushtë e investitorëve. Titujt e qeverisë blihen kryesisht nga bankat, që në pjesën më të madhe i mbajnë këto instrumente deri në maturim, sepse nuk kanë nevoja shumë të mëdha për likuiditet.

Sipas tyre, shtysa më e fortë për zhvillimin e tregut dytësor mund të ishte pikërisht zgjerimi i bazës së investitorëve, sidomos i atyre jorezidentë, që mund të kenë nevoja dhe objektiva të ndryshme investimi.

Sipas Bankës së Shqipërisë, në fakt këtë vit po vërehet një rritje e blerjes së titujve të qeverisë nga investitorë jorezidentë. Portofoli i tyre në fund të 6-mujorit 2024 arriti vlerën e rreth 6 miliard lekëve. Kjo shumë përbën 0.8% të totalit të borxhit të brendshëm. Megjithatë, pjesëmarrja e investitorëve jorezidentë gjatë tremujorit të dytë 2024 mbuloi rreth 18% të shtesës së borxhit të qeverisë.

Mungesa e një tregu dytësor të zhvilluar gjithashtu krijon rreziqe, sepse në rast të nevojës për likuiditet, investitori e ka të vështirë ta shesë instrumentin financiar përpara maturimit.

Një treg dytësor do të prodhonte gjithashtu edhe një çmim më të drejtë për titujt e borxhit të qeverisë, ndërsa aktualisht çmimet përcaktohen kryesisht nga ankandet e tregut primar./E.Shehu

Monitor