Qelizat e trurit njerëzor do të fuqizojnë dy qendra të reja të të dhënave, kompjuteri biologjik CL1 synon të zgjidhë krizën energjetike të AI-së - Business Magazine Albania

Qelizat e trurit njerëzor do të fuqizojnë dy qendra të reja të të dhënave, kompjuteri biologjik CL1 synon të zgjidhë krizën energjetike të AI-së

Qelizat e trurit njerëzor do të fuqizojnë dy qendra të reja të të dhënave, kompjuteri biologjik CL1 synon të zgjidhë krizën energjetike të AI-së
Dëgjo këtë artikull
AI Generated
0:00 / 0:00

Një startup australian po teston një qasje krejtësisht të re për të përballuar një nga problemet më të mëdha të inteligjencës artificiale: konsumin e jashtëzakonshëm të energjisë. Kompania Cortical Labs, krijuese e kompjuterit biologjik CL1, ka njoftuar një partneritet të ri për ndërtimin e dy qendrave të të dhënave që do të funksionojnë me këtë teknologji eksperimentale.

Sipas raportimeve të Bloomberg, Cortical Labs ka bashkëpunuar me kompaninë e qendrave të të dhënave DayOne për të ngritur dy qendra të reja në Australi dhe Singapor, të cilat do të përdorin njësitë CL1 të quajtura shpesh “body-in-the-box”. Kjo nuk është hera e parë që kompania tërheq vëmendje gjatë vitit të fundit. CL1 u prezantua fillimisht në mars të vitit të kaluar, ndërsa vetëm pak ditë më parë u demonstrua aftësia e tij për të luajtur lojën DOOM. Tani startup-i australian po kërkon ta përdorë këtë teknologji në mënyrë më praktike, përmes qendrave të të dhënave të bazuara në biologji.

Si funksionon kompjuteri biologjik CL1

Njësitë CL1 përbëhen nga një çip silikoni mbi të cilin janë rritur rreth 200,000 neurone njerëzore të krijuara në laborator. Këto neurone fillimisht zhvillohen nga qeliza të marra nga gjaku i njeriut. Ashtu si në trurin e njeriut, këto neurone reagojnë ndaj sinjaleve elektrike që dërgohen dhe merren nga çipi. Me kalimin e kohës, ato formojnë rrjete të ngjashme me ato neuronale të trurit, duke i lejuar sistemit të mësojë, të përpunojë informacion dhe të përshtatet. Për të ruajtur funksionimin e këtyre qelizave, CL1 është i pajisur me një sistem mbështetjeje biologjike që krijon kushtet e nevojshme për të mbajtur neuronet gjallë deri në gjashtë muaj.

Lexo edhe: AI në luftë kundër super-baktereve, shkencëtarët zbulojnë antibiotikë të rinj me ndihmën e inteligjencës artificiale

Qendrat e para të të dhënave biologjike

Qendra e parë e planifikuar në Melbourne do të përfshijë rreth 120 njësi CL1. Ndërkohë, projekti në Singapor, i realizuar në bashkëpunim me DayOne, pritet të arrijë deri në 1,000 njësi, të vendosura gradualisht në faza. Në fazën fillestare të testimit, 20 njësi CL1 do të vendosen në Yong Loo Lin School of Medicine në National University of Singapore, ku do të shërbejnë për të validuar funksionimin e kësaj teknologjie në një mjedis real.

Një alternativë për qendrat tradicionale të AI

Nga perspektiva industriale, teknologjia CL1 mund të ofrojë përparësi të rëndësishme ndaj kompjuterëve tradicionalë, sidomos në një moment kur kompanitë e teknologjisë kërkojnë mënyra për të rritur kapacitetin e AI pa rritur në mënyrë drastike konsumin e energjisë. Sipas Cortical Labs, qasja e bazuar në neurone biologjike kërkon shumë më pak energji se çipat tradicionalë të inteligjencës artificiale. Në fakt, themeluesi dhe CEO i kompanisë, Hon Weng Chong, thotë se konsumi i energjisë është më i ulët se ai i një kalkulatori të thjeshtë portativ. Çmimi i një njësie CL1 është rreth 35,000 dollarë, sipas detajeve të publikuara gjatë prezantimit të produktit.

Nga lojërat tek aplikimet reale

Eksperimentet e Cortical Labs me lojëra si Doom dhe më parë Pong kanë treguar se rrjetet neuronale të CL1 janë të afta të përpunojnë informacion, të mësojnë nga të dhënat dhe të përmirësohen me kalimin e kohës. Bashkëpunimi i ri me DayOne sugjeron se teknologjia po kalon nga faza eksperimentale drejt përdorimit në mjedise reale. Nëse rezulton e suksesshme, kjo qasje mund të ofrojë një alternativë më efikase ndaj qendrave tradicionale të të dhënave për AI, të cilat sot kërkojnë sasi të mëdha energjie, ujë për ftohje dhe prodhojnë shumë nxehtësi. Në një epokë ku kërkesa për fuqi kompjuterike po rritet me ritme të shpejta, kompjuterët biologjikë si CL1 mund të përfaqësojnë një nga drejtimet më intriguese të teknologjisë së së ardhmes.

TH

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

See more
Follow us
0