Pse të sigurosh faljen e borxhit për vendet e varfra është kaq e vështirë? - Business Magazine Albania

Pse të sigurosh faljen e borxhit për vendet e varfra është kaq e vështirë?

Qeveritë në shumë vende të varfra janë përballur me një sfidë të vështirë këtë vit, midis shpenzimeve për të mbështetur popullsinë e tyre përmes krizës COVID-19 dhe pagimit të kreditorëve. Më 14 tetor, ministrat e financave të grupit të vendeve G20 ofruan një zgjedhje të përkohshme për 73 vendet më në nevojë të botës, duke thënë se ata do të zgjasin Iniciativën e tyre të Pezullimit të Shërbimit të Borxhit (DSSI) për të ndaluar pagesat e shërbimit të borxhit deri në Korrik 2021. Kjo duhet të lirojë fondet për të luftuar pandeminë. Por një zgjidhje e qëndrueshme do të ndërmarrë veprime më dramatike.

LEXO: Standard & Poor’s: Ekonomia shqiptare e qëndrueshme, por duhet të ulë borxhin publik

Borxhi publik në vendet e varfra u rrit nga 29% e PBB-së në 2012 në 43% në 2019, sipas FMN dhe pritet të rritet në 49% këtë vit. Rënia e të ardhurave nga taksat dhe deficitet e fryrë e bëjnë më të vështirë pagimin e faturave, duke bërë që investitorët e huaj të shqetësohen. Sipas të dhënave nga Banka Botërore dhe tre agjencitë më të mëdha të vlerësimit të kredisë, të paktën 33 nga vendet e kualifikuara nga DSSI gjendeshin ose afër ose ishin në gjendje të vështirë borxhi, pra, duke luftuar për të përmbushur detyrimet e tyre të ripagimit. 73 vendet e pranueshme për DSSI duhej të shpenzonin mbi 31 miliard dollarë për shërbimin e borxhit midis majit dhe dhjetorit. Rreth gjysma e kësaj kërkohej nga 33 vendet nën presionin më të madh fiskal, të cilat përfshijnë Etiopinë, Mozambikun dhe Zambinë. Një vështirësi tjetër ishte shqetësimi i huamarrësit për t’u regjistruar, se përkeqësonin pozicionin e tyre financiar. G20 inkurajoi kreditorët privatë, të cilëve u duhej edhe 5 miliard dollarë midis majit dhe dhjetorit, për të marrë pjesë, por zbuloi se vendet e varfra shqetësoheshin se mos ndodhnin ulje të vlerësimit. Disa u shqetësuan se afrimi edhe me kreditorët zyrtarë do të merrej keq nga agjencitë e vlerësimit.

Pastaj ishte çështja e marrjes së huazuesve të tjerë në bord. “Klubi i Parisit” i qeverive kryesisht të vendeve të pasura ishte dikur mjaft i rëndësishëm për të thirrur goditjet në çdo ristrukturim. Por deri në fund të vitit 2019, 33 të ngarkuar kishin rreth një të katërtën e borxhit të tyre publik ndaj Kinës, e cila nuk është në këtë klub. Dhe megjithëse Kina u regjistrua në DSSI në letër dhe ka qenë një nga ofruesit më të mëdhenj të lehtësimit, në praktikë ajo është larguar duke ofruar të njëjtat kushte si vendet e tjera. Kina gjithashtu këmbënguli që Banka e Zhvillimit të Kinës, e cila bën kredi zhvillimi, nuk ishte një huadhënëse zyrtare, dhe për këtë arsye duhet të përjashtohej nga skema. Ajo që ka rëndësi është që kreditorët të trajtohen në mënyrë të barabartë, në mënyrë që ata të mund të bien dakord për ristrukturimin, pa dyshuar se sakrifica e tyre mund të jetë duke mbushur xhepat e kreditorëve të tjerë.

Shtrirja në DSSI mund të sugjerojë që huadhënësit po përpiqen të shtyjnë pyetje të vështira rreth ristrukturimit. Në mënyrë inkurajuese, G20 gjithashtu tha që kishte rënë dakord në parim për një “kornizë të përbashkët” për ristrukturimin e borxhit, e cila mund të sigurojë që kreditorët e G20 dhe sektori privat të trajtohen njësoj. Detajet duhet të përcaktohen ende përpara një samiti në nëntor. Por nëse u ndihmon autoriteteve kineze të koordinojnë nëpër agjencitë e tyre të ndryshme të huazimit, kjo mund të çojë në një lehtësim të vërtetë.

ECONOMIST

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

See more
Follow us
0