Pse parashikimet më të mira nisin duke menduar si një fëmijë… - Business Magazine Albania

Pse parashikimet më të mira nisin duke menduar si një fëmijë pesëvjeçar?

Dëgjo këtë artikull
AI Generated
0:00 / 0:00

Imagjinoni për një çast një grup fëmijësh pesëvjeçarë përpara një tezge limonade. Pyetja është e thjeshtë:

“Sa para do të fitojmë nesër?”

Njëri tund supet: “Ndoshta po aq sa sot.”
Tjetri vizaton një vijë të çrregullt: “Ndonjëherë rritet, ndonjëherë bie.”
Një i tretë fillon të rendisë gotat, limonët dhe sheqerin: “Së pari shohim pjesët. Pastaj hamendësojmë.”

Kjo skenë, sado naive të duket, është pasqyra më e saktë e mënyrës se si liderët e biznesit përpiqen të parashikojnë të ardhmen. Nga startup-et në rritje e deri te korporatat shumëkombëshe, vendimmarrësit çdo ditë parashikojnë fitime, kërkesë, rreziqe dhe qëndrueshmëri. Pyetja është: kush po e bën këtë në mënyrën e duhur?

Kur e ardhmja nuk është thjesht vazhdim i së shkuarës

Një pjesë e kompanive mbështeten te intuita, të tjerat te shifrat historike. Ironikisht, shpeshherë supozimi më i thjeshtë, “nesër do të jetë si sot”, rezulton të jetë më i saktë se modelet e sofistikuara të parashikimit. Në financë, kjo njihet si “random walk”, një e vërtetë e pakëndshme për shumë ekipe analitike.

Por një studim i ri i publikuar në Journal of Accounting and Economics, nga Oliver Binz dhe bashkëautorët e tij në ESMT Berlin, tregon se ka një rrugë më të mirë.

Biznesi si tezgë limonade, por me shumë zero

Ideja qendrore është e thjeshtë: fitimi nuk është një numër i vetëm, por rezultat i disa faktorëve konkretë. Sa shesim? Sa na mbetet nga çdo shitje? Sa mirë i përdorim asetet? Sa borxh kemi? Sa të qëndrueshme janë të ardhurat?

Kur studiuesit ndanë përfitueshmërinë në këta përbërës dhe i analizuan me mjete të inteligjencës artificiale që kapin modele jolineare, rezultatet ishin mbresëlënëse. Parashikimet u përmirësuan ndjeshëm, sidomos në momentet më kritike, kur fitimet luhaten fort dhe vendimet strategjike janë më të vështirat.

Kur saktësia ka më shumë rëndësi

Studimi përfshiu mbi 117 mijë raste kompanish përgjatë gjashtë dekadave. Përmirësimi më i madh u pa pikërisht aty ku gabimet kushtojnë më shtrenjtë: në periudhat e paqëndrueshmërisë së lartë. Duke kombinuar strukturën financiare me mësimin makinerik, gabimet e parashikimit u ulën me mbi 3%, një diferencë e vogël në letër, por vendimtare në strategji.

Tre mësime të qarta për liderët
1. Copëzo rezultatet e mëdha
Të ardhurat dhe fitimi janë tituj, jo shpjegime. Kuptoni burimet reale të tyre.
2. Përdorni teknologjinë aty ku intuita dështon
Njerëzit kuptojnë historitë; makinat kuptojnë modelet komplekse. Bashkimi i të dyjave është çelësi.
3. Mos reagoni ndaj zhurmës afatshkurtër
Jo çdo surprizë kërkon ndryshim strategjie. Fokusohuni te ajo që përsëritet.

Pse ka rëndësi sot

Inflacioni, krizat e zinxhirit të furnizimit dhe tensionet gjeopolitike e kanë bërë të ardhmen më të paqartë se kurrë. Por paqartësia nuk do të thotë kaos. Ajo ndjek modele, thjesht modele që mendja njerëzore nuk i kap gjithmonë e vetme.

Mësimi i fundit nga fëmijët

Në fund, pesëvjeçarët do ta përmblidhnin gjithçka kështu:
“Shiko të gjitha pjesët.”
“Vëre re ato që ndodhin vazhdimisht.”
“Dhe përdor mjetet e duhura kur gjërat bëhen të ndërlikuara.”

Forbes

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.

Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.

✨ Thënia e ditës
“Vazhdo të ecësh. Mund të pengohesh, por mos qëndro ulur.”
— Charles Kettering
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0