Metalet toksike pushtojnë kockat tona. Teknologjia moderne mund ta përkeqësojë atë - Business Magazine Albania

Metalet toksike pushtojnë kockat tona. Teknologjia moderne mund ta përkeqësojë atë

Metalet toksike

Studimi i ri paralajmëron se pajisjet digjitale dhe burimet e energjisë së gjelbër, përfshirë panelet diellore, mund të rrisin ekspozimin e shëndetit të njeriut nga ndotja e metaleve.

Metalet toksike si plumbi janë përbërës të rëndësishëm të teknologjisë që njerëzit në të gjithë botën përdorin rregullisht. Sidoqoftë, ekspozimi i dëmshëm ndaj plumbit nuk është asgjë e re. Në fakt, një studim i ri tregon se njerëzit i kanë marrë këto metale në trupin e tyre për mijëra vjet. Hulumtuesit në Izrael zbuluan ndotjen nga plumbi në eshtrat e njerëzve deri në 12,000 vjet më parë. Ata paralajmërojnë se teknologjia moderne mund ta përkeqësojë problemin.

Një ekip nga Universiteti Hebraik i Jeruzalemit ekzaminoi mbetjet njerëzore në një varrezë në Itali që u përdor deri në shekullin e 17-të. Nga skeletët e 130 njerëzve në Romë, studiuesit analizuan përbërjen e kimikateve në secilin person.

Rezultatet e tyre tregojnë se niveli i ekspozimit të plumbit në eshtrat e njeriut reflekton normat historike të prodhimit global të plumbit gjatë shekujve.

Lexoni: Prodhuesit e këpucëve dhe transporti ende në vështirësi, rimëkëmbet industria e lidhur me ndërtimin

Autorët e studimit shtojnë se shkalla e marrjes së plumbit nga njerëzit u rrit ndërsa bota filloi të kërkonte dhe prodhonte më shumë mallra nga metale të rralla. Kjo vlen jo vetëm për njerëzit me ekspozimin më të lartë ndaj plumbit, por edhe për njerëzit që thjesht e thithin atë.

Histori e gjatë me njerëzimin

Shumë njerëz sot me siguri mendojnë se plumbi është diçka që gjendet në bojëra dhe tuba metalikë. Sidoqoftë, bumi i parë i plumbit ndodhi 2,500 vjet më parë me prodhimin e monedhave. Sipas studiuesve, kjo periudhë arriti kulmin në kohën e Perandorisë Romake para se të binte përsëri në Mesjetë. Prodhimi i plumbit u rrit përsëri rreth 1.000 vjet më parë, i shkaktuar nga minierat e argjendit në Gjermani. Pas kësaj, zgjerimi në Amerikë dhe Revolucioni Industrial çuan prodhimin (dhe ekspozimin) në nivele të reja.

E thënë thjesht, sa më shumë plumb të prodhojmë, aq më shumë njerëz ka të ngjarë ta marrin atë në trupin e tyre. Pikërisht kjo ka një efekt shumë toksik.

Teknologjia e gjelbër mund ta bëjë ndotjen nga metalet më keq se kurrë

Megjithë rregulloret globale që ndalojnë shumë toksina të dëmshme, autorët e studimit thonë se edhe produktet “më të pastra” sot mund të rrisin ekspozimin e njerëzve ndaj metaleve toksike. Ekipi këshillon fuqishëm se pajisjet elektronike, bateritë, panelet diellore dhe madje edhe turbinat me erë janë në kërkesë të madhe dhe mund të shtojnë ndotjen globale të metaleve. Ekspozimi ndaj plumbit vjen në të gjitha llojet e mënyrave, nga dieta jonë tek ndotja e ajrit e deri te marrja nga toka.

“Marrëdhënia e ngushtë midis shkallës së prodhimit të plumbit dhe përqëndrimit të plumbit tek njerëzit në të kaluarën tregon se, pa rregullat e duhura, ne do të vazhdojmë të përjetojmë efektet e dëmshme shëndetësore të ndotjes me metale toksike,” paralajmëron autori kryesor i studimit.

Gjithashtu teknologjitë miqësore me mjedisin si panelet diellore që degradojnë me kalimin e kohës lëshojnë elementët e tyre toksikë në ajrin që thithim kur prishen.

“Çdo përdorim i zgjatur i metaleve duhet të shkojë paralelisht me higjienën industriale, riciklimin më të sigurtë të mundshëm të metaleve dhe rritjen e ndërgjegjësimit mjedisor dhe toksikologjik kur zgjidhen metale për përdorim industrial.”

Lexoni: Misteri me rezervat e mallrave të Kinës

/newsbezzer

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Business Mag Nr. #41 – Mars 2026

Shqipëria… e brezit që po vjen!

Arsimimi dhe edukimi janë kura që ndal çdo të keqe. Një komb i arsimuar, një komb që investon në rininë e tij, në gjeneratat që i lënë vendin njëra-tjetrës, është padyshim një komb që do të ketë prosperitet dhe stabilitet afatgjatë. Shqipëria ka ende shumë mangësi në këtë aspekt; strukturat arsimore dhe programet edukative të vjetëruara shpesh nuk i përgjigjen kërkesave të kohës dhe tregut të punës. Por diçka ka nisur të lëvizë. Reforma të reja, iniciativa private, bashkëpunime ndërkombëtare dhe, mbi të gjitha, një valë e re entuziazmi tek të rinjtë po krijojnë shenja të qarta optimizmi.

Ky edicion i revistës vë në qendër të vëmendjes pikërisht këtë frymë të re. Në kopertinë kryesore sjellim historitë frymëzuese të pesë adoleshentëve të talentuar, të motivuar, me ambicie të mëdha dhe shpirt luftarak. Ata nuk janë thjesht nxënës të shkëlqyer, por ambasadorët e vërtetë të Shqipërisë të së nesërmes, dëshmi e gjallë se potenciali ynë kombëtar është vital.

Në faqet e brendshme, Bledar Shella, kreu i  bordit të Shoqatës së Bankave të Shqipërisë, na flet hapur për të ardhmen e sektorit financiar, sfidat e digjitalizimit dhe rolin e bankave në mbështetjen e ekonomisë reale. …

See more
Follow us
0