Metalet toksike pushtojnë kockat tona. Teknologjia moderne mund ta përkeqësojë atë - Business Magazine Albania

Metalet toksike pushtojnë kockat tona. Teknologjia moderne mund ta përkeqësojë atë

Metalet toksike

Studimi i ri paralajmëron se pajisjet digjitale dhe burimet e energjisë së gjelbër, përfshirë panelet diellore, mund të rrisin ekspozimin e shëndetit të njeriut nga ndotja e metaleve.

Metalet toksike si plumbi janë përbërës të rëndësishëm të teknologjisë që njerëzit në të gjithë botën përdorin rregullisht. Sidoqoftë, ekspozimi i dëmshëm ndaj plumbit nuk është asgjë e re. Në fakt, një studim i ri tregon se njerëzit i kanë marrë këto metale në trupin e tyre për mijëra vjet. Hulumtuesit në Izrael zbuluan ndotjen nga plumbi në eshtrat e njerëzve deri në 12,000 vjet më parë. Ata paralajmërojnë se teknologjia moderne mund ta përkeqësojë problemin.

Një ekip nga Universiteti Hebraik i Jeruzalemit ekzaminoi mbetjet njerëzore në një varrezë në Itali që u përdor deri në shekullin e 17-të. Nga skeletët e 130 njerëzve në Romë, studiuesit analizuan përbërjen e kimikateve në secilin person.

Rezultatet e tyre tregojnë se niveli i ekspozimit të plumbit në eshtrat e njeriut reflekton normat historike të prodhimit global të plumbit gjatë shekujve.

Lexoni: Prodhuesit e këpucëve dhe transporti ende në vështirësi, rimëkëmbet industria e lidhur me ndërtimin

Autorët e studimit shtojnë se shkalla e marrjes së plumbit nga njerëzit u rrit ndërsa bota filloi të kërkonte dhe prodhonte më shumë mallra nga metale të rralla. Kjo vlen jo vetëm për njerëzit me ekspozimin më të lartë ndaj plumbit, por edhe për njerëzit që thjesht e thithin atë.

Histori e gjatë me njerëzimin

Shumë njerëz sot me siguri mendojnë se plumbi është diçka që gjendet në bojëra dhe tuba metalikë. Sidoqoftë, bumi i parë i plumbit ndodhi 2,500 vjet më parë me prodhimin e monedhave. Sipas studiuesve, kjo periudhë arriti kulmin në kohën e Perandorisë Romake para se të binte përsëri në Mesjetë. Prodhimi i plumbit u rrit përsëri rreth 1.000 vjet më parë, i shkaktuar nga minierat e argjendit në Gjermani. Pas kësaj, zgjerimi në Amerikë dhe Revolucioni Industrial çuan prodhimin (dhe ekspozimin) në nivele të reja.

E thënë thjesht, sa më shumë plumb të prodhojmë, aq më shumë njerëz ka të ngjarë ta marrin atë në trupin e tyre. Pikërisht kjo ka një efekt shumë toksik.

Teknologjia e gjelbër mund ta bëjë ndotjen nga metalet më keq se kurrë

Megjithë rregulloret globale që ndalojnë shumë toksina të dëmshme, autorët e studimit thonë se edhe produktet “më të pastra” sot mund të rrisin ekspozimin e njerëzve ndaj metaleve toksike. Ekipi këshillon fuqishëm se pajisjet elektronike, bateritë, panelet diellore dhe madje edhe turbinat me erë janë në kërkesë të madhe dhe mund të shtojnë ndotjen globale të metaleve. Ekspozimi ndaj plumbit vjen në të gjitha llojet e mënyrave, nga dieta jonë tek ndotja e ajrit e deri te marrja nga toka.

“Marrëdhënia e ngushtë midis shkallës së prodhimit të plumbit dhe përqëndrimit të plumbit tek njerëzit në të kaluarën tregon se, pa rregullat e duhura, ne do të vazhdojmë të përjetojmë efektet e dëmshme shëndetësore të ndotjes me metale toksike,” paralajmëron autori kryesor i studimit.

Gjithashtu teknologjitë miqësore me mjedisin si panelet diellore që degradojnë me kalimin e kohës lëshojnë elementët e tyre toksikë në ajrin që thithim kur prishen.

“Çdo përdorim i zgjatur i metaleve duhet të shkojë paralelisht me higjienën industriale, riciklimin më të sigurtë të mundshëm të metaleve dhe rritjen e ndërgjegjësimit mjedisor dhe toksikologjik kur zgjidhen metale për përdorim industrial.”

Lexoni: Misteri me rezervat e mallrave të Kinës

/newsbezzer

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.



Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0