Doni të krijoni kaosin perfekt? Mbani shënime nga OpenAI - Business Magazine Albania

Doni të krijoni kaosin perfekt? Mbani shënime nga OpenAI

Doni të krijoni kaosin perfekt? Mbani shënime nga OpenAI

Ka kaq shumë pyetje se si u pushua nga puna Sam Altman. Si ndodh që vetëm katër anëtarë të bordit mund të veprojnë për të hequr shefin ekzekutiv të kompanisë? Pse disa anëtarë të bordit kishin kaq pak përvojë në nivel bordi? Dhe pse Microsoft, deri tani investitori më i madh në OpenAI, nuk kishte një vend në bord?

Përgjigjet e këtyre pyetjeve qëndrojnë në strukturën e kompanisë – dhe për të kuptuar se duhet të ktheheni në vitin 2015. Kur OpenAI filloi për herë të parë, ishte me qëllim jofitimprurës. Njoftimi i tij për shtyp e bëri të qartë: “Qëllimi ynë është të ndërtojmë vlerë për të gjithë dhe jo vetëm  për aksionerët,” tha ai. Qëllimi ishte “për të avancuar inteligjencën digjitale në mënyrën që ka më shumë gjasa të përfitojë njerëzimi në tërësi, i pakufizuar nga nevoja për të gjeneruar kthim financiar”.

Kishte gjithashtu një pikëpamje se qëllimi i inteligjencës së përgjithshme artificiale (AGI) – AI ishteqë  të kryejë çdo detyrë që një qenie njerëzore është e aftë të kryejë dhe kjo gjëmund të arrihej me relativisht pak para. Në vitin 2015, OpenAI tha se financuesit kishin investuar 1 miliard dollarë (799 milion £) për projektin, por që “ne presim të shpenzojmë vetëm një pjesë të vogël të kësaj në vitet e ardhshme”.

Në vitin 2019 u kuptua se kjo ishte naive. Sasi të mëdha të fuqisë kompjuterike cloud do të nevojiteshin për të arritur ambiciet e saj të larta. Kjo nënkuptonte një investim të madh. Por, nga natyra e tyre, organizatat jofitimprurëse luftojnë për të marrë fondet që mund të gjenerojnë fitimprurësit. Kështu, në vitin 2019 gjërat fillojnë të ndërlikohen.

Organizata jofitimprurëse e OpenAI krijoi një krah fitimprurës të biznesit. Investitorët mund të vendosin papritmas para në kompani dhe të shpresojnë për kthime – të cilat do të kufizohen në 100 herë investimin e tyre fillestar. Armët fitimprurëse dhe jofitimprurëse do të formonin një partneritet – por jo një nga të barabartët. Për t’u siguruar që krahu fitimprurës të përafrohet me vlerat themelore të OpenAI, u mor një vendim që bordi jofitimprurës do të qeveriste të gjithë kompaninë.

Lexo edhe:505 punonjës të OpenAI kërcënojnë të japin dorëheqjen, Mira Murati në krye

Çfarë do të thoshte kjo? Epo, në teori, kompania mund të punojë drejt qëllimit të saj për të ndihmuar njerëzimin duke përfituar gjithashtu fonde të mëdha. Sipas fjalëve të OpenAI, organizata jofitimprurëse do të siguronte që “misioni dhe parimet të kishin përparësi ndaj detyrimit për të gjeneruar një fitim”.

Misioni, jofitimprurës
Struktura deri tani ishte… interesante. Dhe dukej se funksionoi. Paratë u morën. Jo më shumë sesa nga Microsoft – i cili pompoi miliarda në kompani. Në rrethana të zakonshme, do të prisnit që një mbështetës kaq i madh të kërkonte një vend në bordin  dhe t’i jepej.

Por, struktura e OpenAI-t deri tani ishte shumë e zakonshme. Bordi i tij jofitimprurës nuk kishte nevojë t’u jepte investitorëve të tij kryesorë një fjalë se si drejtohej kompania – sepse bordi udhëhiqej nga misioni i tij, jo nga fitimet. Gjatë viteve të ardhshme, një numër anëtarësh të lartë të bordit u larguan – shpesh duke përmendur konfliktet e interesit. Që nga java e kaluar bordi përbëhej nga vetëm gjashtë persona – një numër jashtëzakonisht i vogël për një kompani që thuhet se vlerësohet në 80 miliardë dollarë. Kjo përfshin tre drejtues të lartë të OpenAI: Greg Brockman (kryetar dhe president), Ilya Sutskever (kryeshkencëtar) dhe Sam Altman (shef ekzekutiv); dhe ish-punonjësit Adam D’Angelo, Tasha McCauley dhe Helen Toner.

Bordi i organizatës jofitimprurëse dukej fiks si një bord jofitimprurës. “Shumica e kompanive të përmasave dhe pasojave të OpenAI-t kanë borde me 8-15 drejtorë, shumica e të cilëve janë të pavarur dhe të gjithë kanë më shumë përvojë në bord,” postoi ish-shefja ekzekutive e Yahoo, Marissa Mayer në X.

Me vendimet e marra nga shumica, kjo nënkuptonte se vetëm katër persona mund të miratonin ndryshime gjithëpërfshirëse në OpenAI – duke përfshirë heqjen e shefit të saj ekzekutiv. Dhe të premten, kjo është pikërisht ajo që ata bënë. Sam Altman u shkarkua – dhe Greg Brockman dha dorëheqjen.

BBC

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Business Mag Nr. #41 – Mars 2026

Shqipëria… e brezit që po vjen!

Arsimimi dhe edukimi janë kura që ndal çdo të keqe. Një komb i arsimuar, një komb që investon në rininë e tij, në gjeneratat që i lënë vendin njëra-tjetrës, është padyshim një komb që do të ketë prosperitet dhe stabilitet afatgjatë. Shqipëria ka ende shumë mangësi në këtë aspekt; strukturat arsimore dhe programet edukative të vjetëruara shpesh nuk i përgjigjen kërkesave të kohës dhe tregut të punës. Por diçka ka nisur të lëvizë. Reforma të reja, iniciativa private, bashkëpunime ndërkombëtare dhe, mbi të gjitha, një valë e re entuziazmi tek të rinjtë po krijojnë shenja të qarta optimizmi.

Ky edicion i revistës vë në qendër të vëmendjes pikërisht këtë frymë të re. Në kopertinë kryesore sjellim historitë frymëzuese të pesë adoleshentëve të talentuar, të motivuar, me ambicie të mëdha dhe shpirt luftarak. Ata nuk janë thjesht nxënës të shkëlqyer, por ambasadorët e vërtetë të Shqipërisë të së nesërmes, dëshmi e gjallë se potenciali ynë kombëtar është vital.

Në faqet e brendshme, Bledar Shella, kreu i  bordit të Shoqatës së Bankave të Shqipërisë, na flet hapur për të ardhmen e sektorit financiar, sfidat e digjitalizimit dhe rolin e bankave në mbështetjen e ekonomisë reale. …

See more
Follow us
0