SpaceX ka arritur një dominim absolut në industrinë globale të raketave, duke përfaqësuar 98% të lançimeve komerciale në mbarë botën. Aktualisht, vetëm Kina po tenton të ndjekë ritmin, por mbetet ende prapa në prodhimin në masë të raketave të ripërdorshme. Ndërkohë që teknologjitë hapësinore po bëhen jetike për komunikimin dhe ekonominë globale, shumë vende dhe kompani po e kuptojnë se nuk mund të mbështeten vetëm te një kompani, veçanërisht ajo që drejtohet nga Elon Musk.
Në këtë kontekst hyn Leap 71, një startup inxhinierik me bazë në Dubai që ka zhvilluar një model të avancuar kompjuterik të quajtur Noyron. Ky sistem inteligjent nuk është thjesht një AI gjeneruese që “supozon” se çfarë funksionon, por një “tru inxhinieri në kuti” që dizajnon motorë raketash bazuar në fizikë reale, shkencë materialesh dhe rregulla të prodhimit. Noyron mund të krijojë modele të sakta të motorëve, të gatshme për t’u printuar në 3D, dhe të riprodhueshme me saktësi absolute.
Në vitin 2024, Leap 71 realizoi testin e parë të suksesshëm me një motor 5 kN të printuar i tëri në një pjesë të vetme, nga bakri. Më pas, në janar 2025, AI-ja dizajnoi një nga motorët më sfidues në industrinë hapësinore: një aerospike kriogjenik, i aftë të funksionojë në çdo lartësi, duke reduktuar ndjeshëm nevojën për faza të ndryshme në një raketë.
Qëllimi i radhës i kompanisë është ndërtimi i motorëve shumë më të mëdhenj—përfshirë motorin XRB-2E6 me një shtytje prej 2,000 kN, ekuivalente me motorin Raptor të SpaceX. Ky motor do të funksionojë me të njëjtin lloj karburanti (methalox), i përshtatshëm për misione të thella hapësinore, si ato në Mars. Por risia e Leap 71 është që do ta bëjë motorin me më pak pjesë të printuara, duke ulur ndjeshëm kostot e prodhimit dhe duke rritur efikasitetin.
Lexo edhe: Zuckerberg sapo i deklaroi “luftë” të gjithë industrisë së reklamave!
Noyron nuk funksionon si një AI klasike që jep rezultate të paparashikueshme. Përkundrazi, ai jep zgjidhje të parashikueshme e të sakta, që mund të kuptohen dhe kontrollohen nga inxhinierët njerëzorë. Ai përvetëson dije inxhinierike, edhe nga burime të vjetra si manualët sovjetikë të raketave, për të përmirësuar modelet termike dhe mekanike në mënyrë të vazhdueshme.
Megjithatë, sfidat mbeten të mëdha. Testimi i motorëve të mëdhenj kërkon infrastrukturë të posaçme, të cilën pak vende e kanë. Për këtë arsye, Leap 71 po negocion me vende si Dubai, Singapori dhe Zelanda e Re për të ndërtuar qendra të përbashkëta prodhimi dhe testimi. Një kandidat serioz është edhe hapësira e planifikuar hapësinore në Oman.
Një tjetër avancim që e bën këtë projekt të mundshëm është përparimi në teknologjinë e printimit 3D, veçanërisht në Kinë. Pajisja EP-M2050, e ndërtuar nga kompania Eplus3D, është një printer gjigand që përdor 36 lazerë për të ndërtuar pjesë metalike në përmasa që dikur ishin të paimagjinueshme.
Në një industri ku zhvillimi i një motori të ri zakonisht zgjat dekada, Leap 71 po shpreson të përshpejtojë procesin në vetëm pak vite falë fuqisë së inteligjencës artificiale dhe teknologjisë moderne të prodhimit. Nëse ja del, mund të sjellë një revolucion të ri në eksplorimin hapësinor—duke krijuar një alternativë të fuqishme ndaj SpaceX dhe duke demokratizuar qasjen në hapësirë.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
