Asteroidi i madh që goditi Tokën dhe zhduku dinosaurët 66 milionë vjet më parë nuk ishte i vetëm, kanë konfirmuar shkencëtarët. Një shkëmb i dytë hapësinor më i vogël u përplas në det në brigjet e Afrikës Perëndimore duke krijuar një krater të madh gjatë së njëjtës epokë. Do të kishte qenë një “ngjarje katastrofike”, thonë shkencëtarët, duke shkaktuar një cunami të paktën 800 metra të lartë të shkëputur përtej oqeanit Atlantik.
Dr. Uisdean Nicholson nga Universiteti Heriot-Watt gjeti për herë të parë kraterin Nadir në vitin 2022, por një re pasigurie qëndronte mbi mënyrën se si u formua me të vërtetë. Tani Dr. Nicholson dhe kolegët e tij janë të sigurt se çarja prej 9 km u shkaktua nga një asteroid që u përplas në shtratin e detit. Ata nuk mund të datojnë saktësisht ngjarjen, ose të thonë nëse ajo erdhi para, ose pas asteroidit që la kraterin Chicxulub 180 km të gjerë në Meksikë. Ai i dha fund mbretërimit të dinosaurëve.
Por, ata thonë se shkëmbi më i vogël erdhi gjithashtu në fund të periudhës së Kretakut kur ata u zhdukën. Ndërsa përplasej në atmosferën e Tokës, do të kishte formuar një top zjarri.
“Imagjinoni që asteroidi po godiste Glasgow dhe ju jeni në Edinburg, rreth 50 km larg. Topi i zjarrit do të ishte rreth 24 herë më i madh se Dielli në qiell, mjaftueshëm për t’i vënë flakën pemëve dhe bimëve në Edinburg”, thotë Dr Nicholson.
Lexo edhe: Si të dalloni një gënjeshtër: Kushtojini vëmendje këtij detaji të thjeshtë
Një shpërthim ajri jashtëzakonisht i fuqishëm do të kishte pasuar përpara një lëkundjeje sizmike rreth madhësisë së një tërmeti me magnitudë 7 ballë. Sasi të mëdha uji ndoshta u larguan nga shtrati i detit dhe më vonë u kthyen poshtë duke krijuar gjurmë unike në dysheme. Është e pazakontë që asteroidë të tillë të mëdhenj të rrëzohen nga sistemi diellor në rrugën drejt planetit brenda një kohe të shkurtër nga. Por, studiuesit nuk e dinë pse dy e goditën Tokën afër njëri-tjetrit.
Asteroidi që krijoi kraterin Nadir ishte rreth 450-500 m i gjerë dhe shkencëtarët mendojnë se goditi Tokën me rreth 72,000 km/h. Asteroidi Nadir ishte rreth madhësisë së Bennu, i cili aktualisht është objekti më i rrezikshëm që rrotullohet pranë Tokës. Shkencëtarët thonë se data më e mundshme që Bennu mund të godasë Tokën është 24 shtator 2182, sipas NASA-s. Por, është ende vetëm një probabilitet prej 1 në 2700. Nuk ka pasur kurrë një goditje asteroidi të kësaj madhësie në historinë njerëzore dhe shkencëtarët normalisht duhet të studiojnë krateret e gërryera në Tokë, ose imazhet e kratereve në planetë të tjerë. Për të kuptuar më tej kraterin Nadir, Dr Nicholson dhe ekipi analizuan të dhëna 3D me rezolucion të lartë nga një kompani gjeofizike e quajtur TGS. Shumica e kraterave janë të gërryer, por ky ishte i ruajtur mirë, që do të thotë se shkencëtarët mund të shikonin më tej në nivelet e shkëmbinjve.
“Kjo është hera e parë që ne kemi qenë në gjendje të shohim brenda një krateri të tillë si ky, është vërtet emocionuese,” thotë Dr Nicholson, duke shtuar se ka vetëm 20 kratere detare në botë, por asnjë nuk është studiuar në detaje si ky.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
