Gjasat janë të larta që Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ta përshkruajë ekonominë amerikane si “më të madhën në histori” gjatë fjalimit të tij për ”Gjendjen e Kombit”. Megjithatë, të dhënat zyrtare tregojnë një tablo më të ndërlikuar.
Pamja më e fundit e ekonomisë amerikane u publikua të premten e kaluar, në të njëjtën ditë kur Gjykata Supreme rrëzoi shumicën e tarifave të vendosura nga administrata Trump.
Rritje më e dobët se pritshmëritë
Bureau of Economic Analysis (BEA) publikoi vlerësimin paraprak për PBB-në e tremujorit të katërt 2025, duke e vendosur rritjen reale vjetore në 1.4%. Shifra është dukshëm më e ulët se pritshmëritë rreth 2.5% dhe përfaqëson një ngadalësim të fortë nga 4.4% që ishte regjistruar në tremujorin e tretë.
Për gjithë vitin 2025, PBB-ja reale u rrit me 2.2%, nga 2.8% në vitin 2024.
Këto shifra bien në kontrast me deklaratat e Trump një javë më parë në Fox Business, ku ai tha: “Jam popullor dhe kam bërë një punë të mirë. Mendoj se kemi, në fakt, ekonominë më të madhe ndonjëherë në histori.”
Megjithatë, vetë BEA theksoi një element të rëndësishëm: mbyllja e qeverisë federale në tetor–nëntor 2025, më e gjata në historinë e SHBA-së, i zbriti rreth 1 pikë përqindjeje rritjes së tremujorit të katërt.
Lexo edhe: 4 vjet luftë, sa po i kushton agresioni rus në Ukrainë ekonomisë europiane
Pak para publikimit të të dhënave, Trump reagoi në rrjetin e tij Truth Social duke pretenduar se mbyllja kishte pasur ndikim dyfish më të madh se sa vlerësimet zyrtare.
Ndërkohë, modeli GDPNow i Rezervës Federale të Atlantës parashikon një rritje prej 3.1% për tremujorin e parë të vitit 2026, duke sugjeruar një rikuperim të mundshëm ndërsa efektet e mbylljes zbehen.
Një vit rezistent, por jo i jashtëzakonshëm
Sipas të dhënave të Bureau of Labor Statistics (BLS), zgjerimi i tregut të punës gjatë 2025 ishte dukshëm më i dobët. Ekonomia shtoi mesatarisht vetëm 15,000 vende pune në muaj, krahasuar me 168,000 në vitin paraardhës.
Rishikimi i të dhënave nga BLS, së bashku me raportin e janarit 2026, hoqi 862,000 vende pune që më parë i atribuoheshin periudhës deri në mars 2025.
Megjithatë, janari 2026 solli një shifër më pozitive: 130,000 vende të reja pune, mbi pritshmëritë prej 55,000 dhe rezultati më i fortë mujor që nga dhjetori 2024. Norma e papunësisë ra lehtë në 4.3%.
Trump reagoi duke shkruar: “SHIFRA TË SHKËLQYERA TË PUNËSIMIT, SHUMË MË TË MIRA SE PRITEJ!” Në një vit kur tregu i punës kishte pothuajse ngrirë, kjo shifër ishte vërtet inkurajuese.
Tkurrja e punësimit federal
Një çështje që Trump mund të mos e theksojë gjatë fjalimit është tkurrja e fuqisë punëtore federale.
BLS konfirmon se që nga kulmi i punësimit federal në tetor 2024, janë zhdukur 327,000 vende pune, ose 10.9% e totalit.
Vetëm në janar 2026, 34,000 punonjës federalë dolën nga listëpagesat, pasi kishin pranuar oferta për dorëheqje të shtyra në vitin 2025.
Trump ka argumentuar se këta punonjës po gjejnë punë në sektorin privat me paga “dy apo tre herë më të larta”, por të dhënat aktuale nuk e mbështesin këtë pretendim.
Tërmeti i tarifave
Vendimi 6-3 i Gjykatës Supreme për të bllokuar tarifat përbën një goditje të rëndë për agjendën tregtare të Trump. Sipas administratës amerikane, këto tarifa kishin gjeneruar rreth 129 miliardë dollarë të ardhura deri në dhjetor 2025.
Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi se çdo rimbursim i mundshëm për importuesit do të kërkojë vendim gjykate dhe se administrata nuk do të veprojë njëanshmërisht.
Brenda pak orësh nga vendimi, Trump aktivizoi nenin 122 të Aktit të Tregtisë së vitit 1974, duke vendosur një tarifë 10% mbi të gjitha importet, e rritur më pas në 15%. Megjithatë, tarifa hyn në fuqi me 10% dhe do të zgjasë 150 ditë, deri më 24 korrik 2026, përpara se të kërkojë miratimin e Kongresit për të mbetur në fuqi.
Sipas Council on Foreign Relations, norma mesatare efektive e tarifave për konsumatorët amerikanë është 9.1%, niveli më i lartë që nga viti 1946, duke përjashtuar vitin e kaluar.
Ekspertët ligjorë presin që edhe përdorimi i nenit 122 të përballet me sfida në gjykatë, pasi dispozita ishte menduar për emergjenca afatshkurtra të bilancit të pagesave dhe jo si instrument i gjerë politikash tregtare.
Opinioni publik në rënie
Një sondazh i publikuar nga Associated Press në bashkëpunim me NORC at the University of Chicago tregon se vetëm 39% e amerikanëve miratojnë mënyrën si Trump po menaxhon ekonominë, ndërsa 59% shprehin mosmiratim.
Në fjalimin për ”Gjendjen e Kombit”, Trump ka gjasa të paraqesë një tablo shumë më optimiste. Megjithatë, të dhënat sugjerojnë se pretendimi për “ekonominë më të madhe ndonjëherë” përballet me një realitet më sfidues sesa retorika politike.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
