SHBA dhe Izraeli ndërmorën një operacion të përbashkët ndaj Iranit të shtunën në mëngjes. Teherani reagoi siç kishte paralajmëruar, ndërsa shpërthime u raportuan në Emiratet e Bashkuara Arabe, Katar, Bahrein dhe Kuvajt, duke rritur rrezikun e një konflikti më të gjerë në rajon.
Tregjet e naftës po përgatiten për një tronditje, pasi sulmet e përbashkëta SHBA–Izrael ndaj Iranit rrezikojnë të ndërpresin furnizimin global me naftë bruto, duke nxitur potencialisht një rritje të ndjeshme të çmimeve.
Përtej faktit se është një prodhues i madh i naftës, Teherani ka kërcënuar vazhdimisht me bllokimin e Ngushticës së Hormuzit, një korridor kyç për eksportin e naftës.
Në vitin 1974, Irani ishte prodhuesi i tretë më i madh në botë pas SHBA-së dhe Arabisë Saudite, por përpara Rusisë. Megjithatë, prodhimi i tij i naftës u godit rëndë pasi SHBA vendosi sanksione në vitin 1979.
Irani kaloi nga rreth gjashtë milionë fuçi në ditë në rreth 3.1 milionë fuçi aktualisht, sipas OPEC, organizatës së vendeve eksportuese të naftës, ku Irani është anëtar.
Megjithatë, Irani vijon të renditet ndër dhjetë prodhuesit më të mëdhenj të naftës në botë. Nafta iraniane është relativisht e lehtë dhe e lirë për t’u nxjerrë, me kosto prodhimi deri në 10 dollarë (8.46 euro) për fuçi, çka e bën atë veçanërisht fitimprurëse.
Në krahasim, Kanadaja dhe SHBA zakonisht përballen me kosto prej 40 deri në 60 dollarë për fuçi. Vetëm Arabia Saudite, Iraku, Kuvajti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë kosto të ngjashme të ulëta prodhimi.
Kina mbetet një konsumator kyç i naftës iraniane, me mbi 80% të eksporteve iraniane që drejtohen drejt rafinerive kineze.
Rreziku më i madh për tregjet e naftës mbetet paralajmërimi i vazhdueshëm i Iranit për mbylljen e Hormuzit, një korridor detar kritik që lidh vendet prodhuese të naftës në Lindjen e Mesme me pjesën tjetër të botës.
Sipas një raporti të US Energy Information Administration, në vitin 2024 rreth 20 milionë fuçi naftë bruto kalonin çdo ditë përmes kësaj ngushtice, ekuivalente me afro 20% të konsumit global të naftës së lëngshme.
“Ngushtica është mjaftueshëm e thellë dhe e gjerë për të përballuar cisternat më të mëdha të naftës në botë dhe është një nga pikat më kritike të kalimit të naftës globalisht. Vëllime të mëdha nafte kalojnë përmes saj dhe ekzistojnë shumë pak alternativa për të transportuar naftën jashtë saj nëse ajo mbyllet”, thekson raporti.
Tensionet në rajon janë rritur ndërsa Uashingtoni dhe Teherani përpiqen të arrijnë një marrëveshje për kufizimin e aktiviteteve bërthamore të Iranit.
Javën e kaluar, Irani intensifikoi paralajmërimet ndaj SHBA-së për praninë e saj ushtarake në rajon dhe mbylli përkohësisht Ngushticën e Hormuzit për stërvitje me zjarr të vërtetë.
Ishte hera e dytë në javët e fundit që Irani zhvillonte një stërvitje të tillë në këtë rrugë ujore kritike. Megjithatë, ishte hera e parë që Teherani mbyllte këtë korridor detar që nga momenti kur SHBA kishte kërcënuar me veprim ushtarak.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto