Shkencëtarët kinezë kanë arritur për herë të parë në botë rikthimin mbrapsht të diabetit të tipit 2 përmes terapisë me qeliza burimore. Ky zhvillim është historik dhe me rëndësi globale, pasi diabeti i tipit 2 është një nga sëmundjet kronike më të përhapura në botë.
Diabeti i tipit 2 është një gjendje në të cilën trupi nuk e përdor siç duhet insulinën, duke çuar në rritje të nivelit të sheqerit në gjak. Për ta menaxhuar këtë gjendje, pacientëve shpesh u përshkruhen injeksione insuline dhe medikamente. Megjithatë, sapo një person bëhet i varur nga insulina, rikthimi i funksionimit normal të trupit është pothuajse i pamundur.
Studiuesit kinezë kanë arritur një sukses të jashtëzakonshëm duke përdorur terapi me qeliza burimore për të transplantuar qeliza të shëndetshme pankreatike, të cilat imitojnë funksionin natyror të rregullimit të insulinës në trup. Ky trajtim eksperimental ka dhënë rezultat për herë të parë: pacienti nuk ka më nevojë për injeksione insuline apo medikamente për të menaxhuar nivelin e sheqerit në gjak.
Lexo edhe: Franca po diskuton për një “licencë prindërimi”
Si funksionon terapia me qeliza burimore
Procesi i përdorur për të rikthyer mbrapsht diabetin e tipit 2 përfshin disa hapa. Fillimisht, shkencëtarët marrin qeliza burimore nga trupi i vetë pacientit ose nga një donator. Këto qeliza kanë aftësinë të shndërrohen në lloje të ndryshme qelizash të specializuara dhe të kryejnë funksione të caktuara në organizëm. Në laborator, ato drejtohen përmes sinjaleve kimike dhe udhëzimeve gjenetike që të shndërrohen në qeliza të ishujve pankreatikë, konkretisht në qeliza beta, të cilat janë prodhuesit natyralë të insulinës. Më pas, këto qeliza të riprogramuara rriten në grupe për të imituar strukturën natyrale të indit pankreatik të dëmtuar. Këto grupe qelizash janë në gjendje të ndjejnë nivelin e sheqerit në gjak dhe të çlirojnë insulinë kur është e nevojshme. Në fazën tjetër, grupet e qelizave prodhuese të insulinës transplantohen në trupin e pacientit, në këtë rast në zonën e barkut. Pasi vendosen në organizëm, ato lidhen me sistemin e qarkullimit të gjakut. Sfida kryesore është nëse trupi i pacientit do t’i pranojë apo do t’i refuzojë këto qeliza, gjë që përcakton edhe suksesin afatgjatë të trajtimit.
Pas transplantimit, qelizat fillojnë të funksionojnë si qeliza të shëndetshme beta të pankreasit: ato zbulojnë rritjen e glukozës në gjak dhe çlirojnë insulinë për ta ulur atë në mënyrë natyrale. Kjo ul ndjeshëm ose eliminon nevojën për injeksione të jashtme të insulinës.
Në vijim, pacientët monitorohen nga mjekët për t’u siguruar që qelizat e transplantuara mbijetojnë, vazhdojnë të prodhojnë insulinë dhe nuk shkaktojnë reagime imunitare apo komplikacione të tjera. Terapia me qeliza burimore për diabetin e tipit 2 është pjesë e mjekësisë rigjeneruese dhe mund të hapë rrugën për trajtime të personalizuara në të ardhmen.
Pse ka rëndësi kjo arritje për botën
Sot, diabeti i tipit 2 trajtohet si një sëmundje që kërkon menaxhim të përjetshëm. Zhvillime të tilla shkencore hapin perspektivën që, në të ardhmen, trajtimi i diabetit të kalojë nga menaxhimi i simptomave drejt qasjeve shëruese. Në rang global, rreth 90 milionë të rritur të moshës 20–79 vjeç preken nga diabeti dhe mbi 90% e rasteve janë diabet i tipit 2. Federata Ndërkombëtare e Diabetit e ka cilësuar këtë sëmundje si një shqetësim madhor për shëndetin publik. Përmes kërkimeve për kura të mundshme për diabetin e tipit 2, e ardhmja e trajtimit të kësaj sëmundjeje mund të ndryshojë ndjeshëm. Terapia me qeliza burimore mund t’u japë shpresë pacientëve të varur nga insulina dhe të ndihmojë në uljen e barrës globale të diabetit.
Sfidat dhe rreziqet e terapisë me qeliza burimore
Edhe pse ky rast është shumë premtues, ka ende disa sfida dhe rreziqe që duhen marrë parasysh. Një rast i vetëm nuk përbën provë përfundimtare të një kure. Rezultati është inkurajues, por nevojitet ndjekje afatgjatë për të kuptuar qëndrueshmërinë e trajtimit. Pacientët që i nënshtrohen terapisë me qeliza burimore kanë nevojë për monitorim të vazhdueshëm, pasi faktorë të ndryshëm biologjikë dhe mjedisorë mund të ndikojnë në rezultatet. Ekzistojnë gjithashtu çështje etike dhe rregullatore, përfshirë pëlqimin e informuar, pasiguritë mbi efektet afatgjata dhe barazinë në aksesin ndaj trajtimeve. Inovacioni në trajtimin e diabetit përballet me sfida edhe për sa i përket përballueshmërisë ekonomike dhe përshtatjes së trajtimeve për grupe të ndryshme shoqërore.
Ky rast i parë përfaqëson një moment historik, por është ende në fazat e hershme. Ka shpresë reale, por edhe nevojë për kujdes dhe për prova të mëtejshme shkencore përmes studimeve të kontrolluara dhe provave klinike në shkallë më të gjerë. Vetëm me një bazë më të madhe të dhënash mund të vërtetohet nëse terapia me qeliza burimore do të bëhet realisht e ardhmja e trajtimit të diabetit.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto