Weatherwatch, shkenca shumë komplekse e patinazhit mbi akull - Business Magazine Albania

Weatherwatch, shkenca shumë komplekse e patinazhit mbi akull

Dëgjo këtë artikull
AI Generated
0:00 / 0:00

Patinazhi mbi akull është disi kundërintuitiv: pse vallë një teh i ngushtë e bën më të lehtë rrëshqitjen mbi akull? Shpjegimi shkencor është çuditërisht kompleks, por njerëzit pa njohuri shkencore e kishin zbatuar praktikisht këtë ide shumë kohë më parë.

William FitzStephen përshkruante në vitin 1173 se si londinezët argëtoheshin në kushtet e ngricave: “Turma të të rinjve dalin për të luajtur mbi akull. Disa prej tyre vendosin kocka të këmbëve të bagëtive nën shputat e këmbëve, duke i lidhur rreth kyçeve… dhe rrëshqasin me shpejtësinë e një zogu që fluturon.” Disa nga këto patina të hershme prej kocke janë sot të ekspozuara në Muzeun e Londrës.

Lexo edhe:10 teknologji antike që edhe sot është e vështirë për t’i riprodhuar

Shpjegimi standard, se presioni i ushtruar në një sipërfaqe shumë të vogël e shkrin akullin duke krijuar një shtresë të hollë uji rrëshqitëse, është vetëm një pjesë e historisë. Presioni e ul vetëm pak pikën e shkrirjes së akullit; pjesa më e madhe e “punës” bëhet nga nxehtësia e krijuar nga fërkimi mes tehut dhe akullit. Kjo është arsyeja pse tehet e patinave nuk janë pasqyra të lëmuara, por janë të projektuara në mënyrë të tillë që të ruajnë ekuilibrin mes rrëshqitjes dhe kapjes.

Patinat mbi akull ka të ngjarë të jenë frymëzuar fillimisht nga fakti se vetë akulli është i rrëshqitshëm. Kjo ndodh për shkak të një efekti tjetër: mbi sipërfaqen e akullit ekziston një shtresë shumë e hollë molekulash të çrregullta, e cila sillet si një “gjysmë-lëng” dhe ul fërkimin. Kjo shtresë e bën të mundur rrëshqitjen mbi akull shumë lehtë, madje edhe pa patina.

theguardian

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.



Na Suporto
✨ Thënia e ditës
“Ti jeton vetëm një herë, por nëse jeton ashtu si duhet, edhe një herë mjafton.”
— Mae Uest
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

Shiko më shumë
Na ndiqni në rrjetet sociale
0