Elon Musk ka vizionin e një të ardhmeje ku qendrat e të dhënave dhe shërbimet cloud do të lëvizin në orbitë, duke përdorur energji diellore dhe duke ulur varësinë nga infrastruktura tokësore. Por ekspertët paralajmërojnë se kjo mund të marrë dhjetëra vite dhe Europa nuk mund të presë që kjo të bëhet realitet pa vepruar që tani.
Qendrat e të dhënave në orbitë mund të jenë më të sigurta, pasi të dhënat nuk do të transferohen vazhdimisht në Tokë, dhe mund të përdorin energji diellore pa ndërprerje. Megjithatë, sfidat teknike janë të mëdha: ftohtësia e hapësirës nuk mjafton për ftohjen e serverëve, komponentët përballen me rrezatimin që i dëmton pas pesë viteve, dhe riparimi kërkon robotë që ende nuk ekzistojnë.
Sa larg jemi nga realiteti
Raporti i European Space Policy Institute (ESPI) vlerëson se qendrat e të dhënave konkurruese në hapësirë janë të paktën 20 vite larg, edhe nëse fillojmë punën sot. Ndërkohë, aplikimet më të thjeshta si edge computing në stacionet hapësinore mund të shfaqen brenda pesë viteve të ardhshme, në varësi të zhvillimeve të kostove të lëshimit dhe inxhinierisë termike.
Përcaktimi i dominimit teknologjik
Ekspertët paralajmërojnë se kushdo që kontrollon këtë infrastrukturë hapësinore mund të ketë ndikim të madh mbi shërbimet AI globale. Sam Altman, CEO i OpenAI, shprehet se kostot e kompjuterizimit të AI do të afrohen me koston e energjisë, ndërsa energjia diellore në hapësirë është pothuajse falas dhe e pandërprerë.
Lexo edhe: Nga ChatGPT te Tinder, ja çfarë shkarkuan më shumë europianët në 2025-ën
Jermaine Gutierrez nga ESPI shton: “Nëse lejojmë që kjo infrastrukturë të dominohet nga SHBA, kjo mund të krijojë një monopol amerikan në AI-në hapësinore.”
Europa duhet të veprojë tani
Ndërkohë që SHBA dhe Kina po eksplorojnë këtë fushë, Europa nuk ka një plan konkret për qendrat e të dhënave në hapësirë. Për më tepër, Europa është e varur nga ofruesit amerikanë të cloud-it, si Amazon dhe Google, duke rrezikuar të përsërisë të njëjtin skenar në hapësirë.
Ekspertët e sigurisë kibernetike paralajmërojnë: Europa duhet të investojë në infrastrukturën e saj, për të mbrojtur të dhënat dhe për të ruajtur sovranitetin digjital. Kompanitë europiane si Thales po zhvillojnë teknologji për qendra të dhënash në hapësirë, por pa koordinim dhe mbështetje të gjerë, këto përpjekje rrezikojnë të mbeten eksperimentale.
Pyetja nuk është nëse qendrat e të dhënave në hapësirë do të kenë kuptim ekonomik, por nëse shtetet dhe kompanitë mund të presin që kjo të ndodhë, pa rrezikuar të mbeten pas dominimit amerikan ose kinez. Masa duhet të merren tani për të mos humbur mundësinë për të kontrolluar të ardhmen e teknologjisë AI dhe cloud global.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
