“Enciklopedia e re”, si do ta përdorin fëmijët inteligjencën artificiale në shkolla këtë vit

Dikur, shumë mësues ishin skeptikë për përdorimin e inteligjencës artificiale  në klasë. Sot, gjithnjë e më tepër prej tyre po e shohin si një mjet të dobishëm, madje disa e krahasojnë me enciklopedinë e dikurshme. Një studim i realizuar nga Walton Family Foundation dhe Gallup tregon se gjashtë në dhjetë mësues përdorën një mjet të bazuar në AI gjatë vitit shkollor 2024-2025. Kjo tregon se teknologjia po bëhet pjesë e zakonshme e arsimit, edhe pse përfitimet dhe rreziqet e saj vazhdojnë të diskutohen.

Përdorimet e AI në klasë

Kompani si Instructure (platforma Canvas) po bashkëpunojnë me zhvillues të teknologjisë për të krijuar mjete të reja, si “LLM-Enabled Assignment”, që u lejon mësuesve të krijojnë detyra interaktive dhe të personalizuara me ndihmën e AI. Për shembull, një mësues historie mund t’i kërkojë mjetit që të “shtiret” si një figurë historike dhe të zhvillojë biseda me nxënësit. Mësues të tjerë raportojnë se përdorin AI për t’i mbajtur nxënësit më të angazhuar, për të nxitur diskutime mes tyre, ose për të përmirësuar aftësitë e leximit dhe të të shkruarit. AI gjithashtu ndihmon në aksesueshmëri: me mjete si “text-to-speech” ose “speech-to-text” për nxënësit me vështirësi të të nxënit apo me aftësi të kufizuara.

Lexo edhe: Boralda Minaj:Tirana Slush’D dhe JunctionX Tirana, laboratorët e rinj të inovacionit shqiptar

Rreziqet dhe shqetësimet

Megjithatë, integrimi i AI në edukim nuk është pa rreziqe.

• Kopjimi dhe mungesa e autenticitetit: disa mësues frikësohen se nxënësit mund ta përdorin AI për të gjetur përgjigje të gatshme në vend që të mendojnë vetë.

• Shëndeti mendor: ende nuk kuptohet plotësisht si ndikon AI tek fëmijët, ndërsa raste ekstreme kanë ngjallur shqetësim publik.

• Pabarazitë: shkollat me më pak burime mund të mbeten pas në qasjen ndaj teknologjisë, duke rritur hendekun mes nxënësve të zonave të pasura dhe atyre të varfra.

Për më tepër, jo të gjithë mësuesit janë të bindur. Disa theksojnë se mësimdhënia është më shumë sesa një shkëmbim informacioni, dhe frikësohen se AI mund ta kthejë arsimin në një proces më mekanik.

Ekspertët theksojnë se, përveç rreziqeve, duhet parë edhe realiteti: AI tashmë po përdoret gjerësisht në tregun e punës. Prandaj, shkollat duhet të përgatitin nxënësit jo vetëm për të mësuar me AI, por edhe për të qenë konkurrues në një ekonomi ku kjo teknologji është gjithnjë e më prezente. Në fund, mbetet pyetja thelbësore: si të shfrytëzohet AI për të sjellë përfitime reale në arsim, duke ruajtur humanitetin e procesit mësimor dhe duke mos lënë askënd pas?

CNN