Një grup studiuesish në Korenë e Jugut dhe Japoni ka identifikuar një lloj krejtësisht të ri kristali, i aftë të “marrë frymë”. Ky material ka aftësinë të thithë dhe të lëshojë oksigjen në mënyrë të përsëritur, në temperatura relativisht të ulëta. Ky fenomen i pazakontë mund të hapë rrugën për zhvillime madhore në energjinë e pastër, përfshirë qelizat e karburantit (fuel cells), dritaret inteligjente që rregullojnë nxehtësinë dhe pajisje termike të gjeneratës së ardhshme.
Materiali është një oksid metali i përbërë nga strontiumi, hekuri dhe kobalti. Ajo që e bën të jashtëzakonshëm është qëndrueshmëria e tij: kur nxehet në një mjedis të thjeshtë me gaz, kristali lëshon oksigjen dhe më pas e thith sërish pa u dëmtuar. Ky proces mund të përsëritet shumë herë, gjë që e bën materialin shumë premtues për teknologjitë praktike. Kërkimi u udhëhoq nga Profesori Hyoungjeen Jeen nga Departamenti i Fizikës në Universitetin Kombëtar Pusan (Kore), në bashkëpunim me Profesorin Hiromichi Ohta nga Instituti i Shkencave Elektronike në Universitetin Hokkaido (Japoni). Rezultatet u publikuan në revistën Nature Communications më 15 gusht 2025. “Është si t’i japësh kristalit mushkëri, duke e lejuar të thithë dhe të nxjerrë oksigjen sipas komandës,” shprehet Prof. Jeen. Kjo aftësi për të kontrolluar oksigjenin është thelbësore për pajisje si qelizat e karburantit me oksid të ngurtë, të cilat gjenerojnë elektricitet nga hidrogjeni me ndotje minimale. Po aq e rëndësishme është edhe për transistorët termikë, që drejtojnë nxehtësinë ashtu siç çelësat drejtojnë elektricitetin, si dhe për dritaret inteligjente që rregullojnë automatikisht sasinë e nxehtësisë që kalon përmes tyre, në varësi të kushteve të jashtme.
Lexo edhe:Pse profesionistët e suksesshëm harrojnë gëzimin (dhe si ta gjejnë sërish)
Çfarë e dallon këtë material
Deri më tani, shumica e materialeve që kishin aftësi të ngjashme me këtë kontroll të oksigjenit ishin shumë të brishta ose funksiononin vetëm në kushte ekstreme, si temperatura shumë të larta. Ky material i ri punon në kushte më të buta dhe mbetet stabil. “Ky zbulim është mbresëlënës për dy arsye: vetëm jonet e kobaltit reduktohen dhe procesi çon në formimin e një strukture krejt të re, por stabile të kristalit,” shpjegon Prof. Jeen. Studiuesit treguan gjithashtu se materiali mund të rikthehet në formën e tij origjinale sapo rikthehet oksigjeni, duke provuar se procesi është plotësisht i kthyeshëm. “Ky është një hap i madh drejt materialeve inteligjente që mund të vetërregullohen në kohë reale,” thekson Prof. Ohta. “Aplikimet e mundshme shtrihen nga energjia e pastër te elektronika dhe deri te materialet e ndërtimit miqësore me mjedisin.”
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
