Një grup studiuesish në Korenë e Jugut dhe Japoni ka identifikuar një lloj krejtësisht të ri kristali, i aftë të “marrë frymë”. Ky material ka aftësinë të thithë dhe të lëshojë oksigjen në mënyrë të përsëritur, në temperatura relativisht të ulëta. Ky fenomen i pazakontë mund të hapë rrugën për zhvillime madhore në energjinë e pastër, përfshirë qelizat e karburantit (fuel cells), dritaret inteligjente që rregullojnë nxehtësinë dhe pajisje termike të gjeneratës së ardhshme.
Materiali është një oksid metali i përbërë nga strontiumi, hekuri dhe kobalti. Ajo që e bën të jashtëzakonshëm është qëndrueshmëria e tij: kur nxehet në një mjedis të thjeshtë me gaz, kristali lëshon oksigjen dhe më pas e thith sërish pa u dëmtuar. Ky proces mund të përsëritet shumë herë, gjë që e bën materialin shumë premtues për teknologjitë praktike. Kërkimi u udhëhoq nga Profesori Hyoungjeen Jeen nga Departamenti i Fizikës në Universitetin Kombëtar Pusan (Kore), në bashkëpunim me Profesorin Hiromichi Ohta nga Instituti i Shkencave Elektronike në Universitetin Hokkaido (Japoni). Rezultatet u publikuan në revistën Nature Communications më 15 gusht 2025. “Është si t’i japësh kristalit mushkëri, duke e lejuar të thithë dhe të nxjerrë oksigjen sipas komandës,” shprehet Prof. Jeen. Kjo aftësi për të kontrolluar oksigjenin është thelbësore për pajisje si qelizat e karburantit me oksid të ngurtë, të cilat gjenerojnë elektricitet nga hidrogjeni me ndotje minimale. Po aq e rëndësishme është edhe për transistorët termikë, që drejtojnë nxehtësinë ashtu siç çelësat drejtojnë elektricitetin, si dhe për dritaret inteligjente që rregullojnë automatikisht sasinë e nxehtësisë që kalon përmes tyre, në varësi të kushteve të jashtme.
Lexo edhe:Pse profesionistët e suksesshëm harrojnë gëzimin (dhe si ta gjejnë sërish)
Çfarë e dallon këtë material
Deri më tani, shumica e materialeve që kishin aftësi të ngjashme me këtë kontroll të oksigjenit ishin shumë të brishta ose funksiononin vetëm në kushte ekstreme, si temperatura shumë të larta. Ky material i ri punon në kushte më të buta dhe mbetet stabil. “Ky zbulim është mbresëlënës për dy arsye: vetëm jonet e kobaltit reduktohen dhe procesi çon në formimin e një strukture krejt të re, por stabile të kristalit,” shpjegon Prof. Jeen. Studiuesit treguan gjithashtu se materiali mund të rikthehet në formën e tij origjinale sapo rikthehet oksigjeni, duke provuar se procesi është plotësisht i kthyeshëm. “Ky është një hap i madh drejt materialeve inteligjente që mund të vetërregullohen në kohë reale,” thekson Prof. Ohta. “Aplikimet e mundshme shtrihen nga energjia e pastër te elektronika dhe deri te materialet e ndërtimit miqësore me mjedisin.”
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
Mund të kontribuoni KETU. Falemnderit.
