Për mijëra vjet, pavdekësia ka qenë një ëndërr që ka ngjallur imagjinatën njerëzore. Nga eliksiret mitologjike të jetës së përjetshme deri te skenaret futuriste të filmave fantastiko-shkencorë, dëshira për të mposhtur vdekjen ka qenë një ide e magjishme, por kryesisht jashtë realitetit. Sot, falë avancimeve të jashtëzakonshme në inteligjencën artificiale, inxhinierinë gjenetike dhe nanoteknologjinë, ajo që dikur ishte një fantazi po shndërrohet në një diskutim shkencor konkret.
Në qendër të këtij debati është Ray Kurzweil, shpikës, autor dhe ish-inxhinier i Google, i njohur për parashikimet e tij të guximshme për të ardhmen. Sipas tij, pavdekësia biologjike mund të arrihet deri në vitin 2030.
Nanorobotët do të revolucionarizojnë mjekësinë dhe do të rikthejnë rininë
Kurzweil parashikon që, brenda pak vitesh, teknologjitë e reja do t’i japin fund plakjes. Ky ndryshim do të vijë falë përdorimit të nanorobotëve—robotë mikroskopikë që do të udhëtojnë nëpër qarkullimin e gjakut të njeriut, do të riparojnë qelizat e dëmtuara dhe do të ndalojnë procesin e plakjes. Sipas tij, këta robotë do të jenë në gjendje të parandalojnë sëmundjet përpara se ato të shfaqen dhe të rivendosin trupin njerëzor në një gjendje të rinovuar.
Kush është Ray Kurzweil?
Ray Kurzweil është një nga zërat më të spikatur në fushën e teknologjisë dhe inovacionit. Me një saktësi mbi 86% në 147 parashikime të mëparshme, ai ka parashikuar me sukses shpikje të tilla si interneti, inteligjenca artificiale dhe ndërthurja mes biologjisë dhe kompjuterëve. Në vitin 1999, Kurzweil u nderua me Medaljen Kombëtare të Teknologjisë në SHBA, një nga nderimet më të larta për inovatorët.
Deri në vitin 2029, inteligjenca artificiale do të arrijë nivelin e njeriut
Paralelisht me përparimet biologjike, Kurzweil parashikon që deri në vitin 2029, AI do të arrijë një moment kritik: do të jetë në gjendje të mendojë si një njeri dhe të kalojë testin Turing—një standard që mat aftësinë e një makinerie për të simuluar sjellje njerëzore. Ky bashkim mes mendjes njerëzore dhe teknologjisë do të çojë në një zgjerim të kujtesës, perceptimit dhe vendimmarrjes, duke e kaluar kapacitetin biologjik të njeriut.
Lexo edhe:Dua Lipa, ylli i rradhës i Super Bowl 2026?!
Deri në vitin 2045: Inteligjenca njerëzore do të shumëfishohet në mënyrë eksponenciale
Në qendër të parashikimeve të Kurzweil është koncepti i “Singularitetit” — një pikë në të ardhmen kur ritmi i përparimit teknologjik do të bëhet aq i shpejtë sa do të ndryshojë rrënjësisht mënyrën se si funksionon qytetërimi njerëzor. Kjo pikë mund të arrihet në vitin 2045. Në atë moment, njeriu nuk do të jetë më i kufizuar nga trupi biologjik, por do të mund të ndërthuret me makinat, të ruajë ndërgjegjen në formë dixhitale dhe ta zgjasë ekzistencën e vet në përjetësi.
Këto ide nuk janë vetëm teorike. Edhe figura të tjera të teknologjisë si Masayoshi Son, CEO i SoftBank, ndajnë mendime të ngjashme. Sipas tij, makineritë super-inteligjente do të shfaqen deri në vitin 2047, duke zhvilluar inteligjencë emocionale dhe potencialisht duke e tejkaluar njeriun në sferën mendore. Roboti Pepper, i krijuar nga SoftBank, është një shembull konkret i përpjekjeve për të zhvilluar emocione te makineritë.
Progresi i AI sot: Entuziazëm dhe shqetësim në të njëjtën kohë
Zhvillimet më të fundit të AI, si chatbot-ët e avancuar nga Google dhe Microsoft në vitin 2023, kanë ngjallur si kuriozitet, ashtu edhe frikë në publik. Ndërkohë që këto mjete ofrojnë potencial të jashtëzakonshëm, ato kanë ngritur gjithashtu pikëpyetje serioze për sigurinë, etikën dhe rregullimin e teknologjive që mësojnë dhe veprojnë në mënyrë autonome. Në mars 2023, një grup studiuesish dhe sipërmarrësish, përfshirë Elon Musk, kërkuan publikisht një pauzë në zhvillimin e AI, duke paralajmëruar për rreziqet që sjell kjo teknologji për shoqërinë.
Çfarë ndodh kur vdekja nuk është më fundi?
Parashikimet e Kurzweil, edhe pse të mbështetura nga shkenca, hapin një debat të thellë etik dhe filozofik. Nëse njeriu nuk do të vdesë më, si do të menaxhohet rritja e popullsisë, burimet natyrore dhe ekuilibri ekonomik? A do të jetë pavdekësia një privilegj për të pasurit, apo një e drejtë për të gjithë? Dhe më thellë akoma—si do të ndryshojë perceptimi ynë për jetën, qëllimin dhe trashëgiminë kur vdekja të mos jetë më një realitet i pashmangshëm? Përgjigjet ndaj këtyre pyetjeve nuk janë vetëm shkencore, por edhe sociale, kulturore dhe thellësisht njerëzore. Në një kohë kur kufijtë mes njeriut dhe makinerisë po zbehen, është thelbësore të reflektojmë jo vetëm mbi atë që mund të arrijmë, por edhe mbi atë që duhet të arrijmë.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
