Çfarë mësoi një kishë finlandeze nga krijimi i një shërbimi fetar pothuajse tërësisht me AI? - Business Magazine Albania

Çfarë mësoi një kishë finlandeze nga krijimi i një shërbimi fetar pothuajse tërësisht me AI?

Çfarë mësoi një kishë finlandeze nga krijimi i një shërbimi fetar pothuajse tërësisht me AI?

Një histori e mirë dhe e keqe u shfaq në ekranin e madh të kishës luterane St. Paul në Finlandë. Jezusi u paraqit me rroba tradicionale, me flokë të gjata dhe mjekër, ndërsa Djalli me veshje moderne dhe një shprehje kërcënuese – të dyja të krijuara nga inteligjenca artificiale (AI)Në këtë shërbim të martën në mbrëmje, përveç avatarëve të pastorëve, u shfaq edhe një ish-president finlandez, i ndjerë prej vitesh, duke lexuar nga Dhjata e Vjetër. Ishte hera e parë që një shërbim fetar në Finlandë organizohej kryesisht nga AI, e cila krijoi predikimet, disa nga këngët, kompozoi muzikën dhe realizoi vizualet. Eksperimenti tërhoqi mbi 120 persona – shumë më tepër se zakonisht në një natë të zakonshme. “Zakonisht kur flasim për AI, mendojmë për të ardhmen. Por e ardhmja është tani,” tha pastori Petja Kopperoinen, ideatori i shërbimit. Megjithëse pjesëmarrësit e gjetën shërbimin interesant dhe argëtues, ata ranë dakord se nuk mund të zëvendësojë dot plotësisht një shërbim të udhëhequr nga njerëzit. “Ishte një përvojë ndryshe, por nuk ndjeva që më flisnin drejtpërdrejt,” tha një besimtare, Taru Nieminen.

Përdorimi i AI në shërbimet fetare
Ky eksperiment nuk është i pari në botë. Në 2023, një kishë në Gjermani mbajti një shërbim të udhëhequr nga AI, ndërsa një kishë katolike në Zvicër prezantoi një avatar të “Jezusit” që i përgjigjej pyetjeve të besimtarëve. St. Paul’s është një kishë që eksperimenton shpesh me mënyra të reja për të tërhequr besimtarët, duke përfshirë edhe transmetime të ndeshjeve sportive dhe festivale filmash. Pasi dëgjoi për eksperimente të ngjashme në një konferencë mbi AI dhe fenë në Gjenevë, Kopperoinen vendosi të provonte vetë.

Lexo edhe:DAIT, një ngjitje malesh, por këtë herë në të dhëna dhe inteligjencë artificiale

Ai përdori disa mjete AI për të ndërtuar shërbimin 45-minutësh, si ChatGPT-4o për predikimet, Suno për muzikën dhe Synthesia për krijimin e avatarëve video të pastorëve. Ish-presidenti Urho Kekkonen u rikrijua përmes AI për të lexuar nga Bibla, ndërsa një tjetër platformë AI simuloi një dialog mes Jezusit dhe Satanait.

Kufizimet dhe sfidat e AI
Megjithatë, disa elemente të shërbimit mbetën ekskluzivisht njerëzore. AI nuk u përdor për faljen e mëkateve dhe nuk u mbajt Eukaristia. Për më tepër, AI shpesh refuzoi të krijonte përmbajtje fetare, duke pranuar vetëm pasi Kopperoinen siguroi sistemin se ishte pastor luteran. Ndërsa AI mund të ndihmojë në detyra praktike, si përpilimi i predikimeve dhe kërkimi i vargjeve biblike, ajo nuk mund të zëvendësojë lidhjen emocionale mes klerikëve dhe besimtarëve. “AI nuk mund të tregojë empati ose të japë këshilla shpirtërore,” theksoi Kopperoinen. Megjithatë, ai beson se AI ka një vend në kishë, veçanërisht për detyra administrative. Kjo bindje po fiton terren edhe tek pastori Kanala, i cili, ndonëse fillimisht ishte skeptik ndaj AI, tani e sheh atë si një mjet ndihmës. Në fund të fundit, eksperimenti tregoi se ndërsa AI mund të krijojë përmbajtje mbresëlënëse, ajo nuk mund të zëvendësojë ngrohtësinë dhe ndjeshmërinë e një shërbimi fetar tradicional.

nyp

Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.

Na Suporto
Must watch
Business Mag Nr. #40 – Dhjetor 2025

Ky fundvit na gjen duke festuar një dekadë nga botimi ynë i parë. Një dekadë histori, rrëfime e përpjekjesh për të qenë zëri i sipërmarrjes shqiptare, për t’i dhënë hapësirë dhe MOMENTUM çdo biznesi në rrugëtimin e tij për tu rritur e triumfuar. 

Një dekadë si dokumentim i rrugës që ka përshkruar biznesi shqiptar; një dekadë që të zhyt në refletime për çfarë ka kaluar dhe të fton të mendosh sesi do të duket ekonomia e së ardhmes. 

Ndërsa hyjmë në vitin e ri 2026, duket se për bizneset dhe vendimmarrësit një realitet i ri po bëhet më se i qartë: modeli tradicional i rritjes nuk mund të jetë më i mjaftueshëm. Perspektiva europiane e Shqipërisë, teknologjia, pritshmëritë e konsumatorëve, përgjegjësia sociale dhe ajo ambientale po i imponojnë ekonomisë një transformim të domosdoshëm. Koha kërkon një ekonomi që është njëkohësisht digjitale, inovative, por edhe e qëndrueshme. 

Në kopertinë vjen Guvernatori Gent Sejko, i cili flet për një ekonomi që rritet në një dekadë trazirash globale dhe për rolin thelbësor që luan stabiliteti financiar.

Rubrika “Green” i kthehet një prej temave më të nxehta të dekadës: energjia,  klima, ekonomia qarkulluese. Shqipëria ka qenë e bekuar me burime të riciklueshme, …

See more
Follow us
0