Qindra shkencëtarë nga e gjithë bota kanë nënshkruar një deklaratë urgjente, duke kërkuar nga liderët botërorë dhe politikëbërësit të “veprojnë tani dhe shpejt” për ndryshimet klimatike. Deklarata e Dartington-it paralajmëron se njerëzimi do të futet në “zonën e rrezikut” nëse emetimet e gazrave serrë nuk ulen përgjysmë deri në vitin 2030 krahasuar me nivelet e vitit 2010 dhe nuk arrijnë neto-zero deri në vitin 2050.
Koordinuar nga Universiteti i Exeter-it dhe WWF UK, deklarata vjen pas ‘Raportit Global mbi Pikat Kritike të Klimës 2025’, i cili paralajmëroi se Toka ka arritur tashmë pikën e parë katastrofike të klimës për shkak të “shkatërrimit të paprecedent të shkëmbinjve koralorë”. Aktualisht, dokumentin e kanë mbështetur 583 shkencëtarë dhe 579 mbështetës të tjerë me doktoraturë ose grada të larta akademike.
Deklarata thekson: “Nëse presim, do të jetë shumë vonë. Politikat dhe shoqëria civile duhet të bashkohen për të parandaluar pikat e tjera të dëmshme dhe për të shfrytëzuar mundësitë e pikat pozitive. E ardhmja e planetit varemi nga veprimet tona tani dhe vitet e ardhshme.”
Ajo kërkon një ulje të paprecedent të emetimeve globale të gazrave serrë, një ndryshim që është i pamundur pa një kalim të shpejtë larg karburanteve fosile. Sipas OKB-së, karburantet fosile janë kontribuesi kryesor i ndryshimeve klimatike, duke përbërë rreth 68% të emetimeve globale të gazrave serrë dhe gati 90% të emetimeve të dioksidit të karbonit.
Lexo edhe: Shqipëria hedh për konsultim publik ‘Planin Kombëtar për Përshtatjen Klimatike 2026-2036’
Deklarata nxit gjithashtu përhapjen e shpejtë të teknologjive dhe praktikave të heqjes së karbonit nga atmosfera, duke mbrojtur dhe rikuperuar “burimet” natyrore të karbonit si pyjet. Nëse këto burime degradohen , ato mund të lëshojnë përsëri karbon në atmosferë, siç ka ndodhur në pjesë të Amazonës dhe pyjeve në Afrikë dhe Azinë Juglindore. Tokat po ashtu janë një depo e madhe karboni, duke ruajtur mbi 2,800 gigatona karbon në metrin e parë të sipërfaqes, por degradimi aktual rrezikon të lëshojë 4.81 miliardë ton CO₂ çdo vi, i njëjti nivel si emetimet vjetore të SHBA-së.
Deklarata nxit liderët botërorë të fokusohen edhe tek “pikat pozitive të kthesës”, që mund të përshpejtojnë kalimin drejt teknologjive dhe sjelljeve me karbon të ulët, duke ndihmuar që të mos tejkalohet kufiri prej 1.5°C i Marrëveshjes së Parisit. Një shembull është ulja e çmimit dhe përhapja e shpejtë e energjisë diellore dhe sistemeve të magazinimit të baterive.
Deklarata e Dartington-it është një thirrje e qartë: bota duhet të veprojë urgjentisht për të parandaluar katastrofat klimatike, duke shfrytëzuar çdo mundësi për të nxitur transformime pozitive dhe të qëndrueshme.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto
