CES 2026 ka sjellë sërish qindra pajisje dhe teknologji të reja, por lajmi më i madh këtë vit nuk vjen nga një prodhues makinash. Ai vjen nga Nvidia, kompania që deri tani njihej kryesisht për çipat e saj grafikë. Në skenën e CES, CEO i saj Jensen Huang prezantoi një sistem të ri të inteligjencës artificiale që premton të ndryshojë mënyrën si funksionon drejtimi autonom. Sistemi quhet Alpamayo dhe Nvidia e përshkruan si trurin e ri të makinave.
Ndryshe nga sistemet e deritanishme që vetëm “shihnin” rrugën dhe ndiqnin rregulla të fiksuara, Alpamayo është ndërtuar për të kuptuar atë që sheh. Nvidia e quan këtë zhvillim “momenti ChatGPT për makinat që lëvizin në botën reale”, sepse ashtu si chatbot-et mësuan të kuptojnë gjuhën dhe të shkruajnë, tani makinat po mësojnë të kuptojnë logjikën e trafikut.
Deri më sot, kompjuterët e makinave autonome ishin të mirë në dallimin e semaforëve, makinave apo këmbësorëve, por ngatërroheshin në situata të paparashikueshme. Në jetën reale, drejtimi nuk ndjek gjithmonë rregulla të qarta. Një punëtor ndërtimi mund të të sinjalizojë të kalosh semaforin e kuq ose reflektimi i diellit në asfalt të lagur mund të mashtrojë sensorët. Këto situata, të njohura si “edge cases”, janë pikërisht ato që Alpamayo është ndërtuar për t’i trajtuar.
Ky sistem përdor një proces të quajtur “chain-of-thought”, pra zinxhir arsyetimi. Ai shikon videon e rrugës, planifikon një veprim dhe më pas shpjegon pse e ka zgjedhur atë. Në vend që thjesht të lëvizë timonin, sistemi mund të arsyetojë dhe të thotë, për shembull, se u zhvendos majtas sepse kamioni përpara dukej sikur po ndalonte për parkim. Kjo e bën sjelljen e makinës më të ngjashme me mënyrën se si mendon një shofer njerëzor.
Nvidia nuk po e mban këtë teknologji vetëm për vete. Përkundrazi, kompania po publikon pjesë kyçe të Alpamayo-s, përfshirë “peshat” e modelit, një simulator të quajtur AlpaSim dhe mbi 1,700 orë video nga situata reale komplekse drejtimi. Me këtë qasje, Nvidia po pozicionohet si platforma bazë e industrisë së makinave inteligjente, njësoj siç Android u bë sistemi operativ i telefonave.
Makina e parë që do ta përdorë këtë teknologji në prodhim real do të jetë Mercedes-Benz CLA i ri. Pas një partneriteti të gjatë mes dy kompanive, sistemi më në fund do të dalë në rrugë. Në Shtetet e Bashkuara, këto makina do të jenë në sallonet e shitjes në tremujorin e parë të vitit 2026, ndërsa në Evropë do të mbërrijnë në tremujorin e dytë. Tregjet aziatike do t’i marrin pak më vonë gjatë vitit.
Mercedes e quan këtë sistem MB.DRIVE ASSIST PRO. Me një buton, makina mund të ndihmojë shoferin nga parkimi deri në destinacion në rrugët e qytetit. Megjithatë, nuk bëhet fjalë ende për një robot-taksi. Ky është një sistem i nivelit 2+, që do të thotë se makina ndihmon, por shoferi duhet të jetë gjithmonë i vëmendshëm. Një risi e rëndësishme është ajo që Mercedes e quan “cooperative steering”, ku shoferi mund të marrë timonin për të shmangur një pengesë pa e çaktivizuar sistemin. Makina dhe njeriu punojnë së bashku.
Për ta bërë këtë të mundur, Mercedes-Benz CLA vjen me një rrjet të fuqishëm sensorësh që përfshin kamera, radarë dhe sensorë ultrasonikë. Të gjitha këto të dhëna përpunohen nga platforma e re kompjuterike e Nvidia-s e quajtur Vera Rubin, një sistem me gjashtë çipa i projektuar posaçërisht për trajnim dhe ekzekutim të inteligjencës artificiale në automjete.
Një nga avantazhet më të mëdha të Alpamayo-s është transparenca. Rregullatorët dhe autoritetet shpesh shqetësohen nga fakti se AI është një “kuti e zezë” ku nuk dihet pse u mor një vendim i caktuar. Me këtë sistem, çdo veprim vjen me një gjurmë arsyetimi që tregon pse makina reagoi në një mënyrë të caktuar. Kjo e bën teknologjinë më të besueshme dhe më të lehtë për t’u certifikuar.
Në fund, ajo që Nvidia po bën nuk është ndërtimi i makinave. Ajo po ndërton trurin e tyre. Dhe me Alpamayo, industria e makinave autonome duket se po hyn në një epokë të re, ku automjetet nuk do të jenë më thjesht makina që ndjekin rregulla, por sisteme që kuptojnë, arsyetojnë dhe reagojnë si një shofer i vërtetë.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Kjo punë që e bëjmë me shumë dashuri nuk ka të paguar. Ne jemi platforma e vetme e cila promovon modelin pozitiv të sipërmarrjes së lirë. Përmes kësaj platforme mbështesim edukimin gjatë gjithë jetës si mjet për zhvillimin personal dhe profesional të brezave. Kontributi juaj do të na ndihmojë në vazhdimin e këtij misioni në gjithë trevat shqipfolëse.
