Shqipëria po hyn në një fazë të re të integrimit ekonomik me Bashkimin Europian. Përmes Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, janë parashikuar rreth 922 milionë euro deri në vitin 2027 për Shqipërinë, të ndërlidhura me reforma strukturore dhe investime strategjike, me synimin për të përshpejtuar konvergjencën ekonomike drejt tregut europian.
Paralelisht, programet si IPA III, Horizon Europe, Erasmus+, si dhe skema të tjera europiane dhe rajonale, vazhdojnë të ofrojnë grante dhe financime alternative për aktorët ekonomikë, socialë dhe institucionalë në vend. Dimensioni financiar është konkret. Instrumentet ekzistojnë. Arkitektura europiane e mbështetjes po konsolidohet. Megjithatë, një realitet mbetet i pandryshuar: përthithja e financimeve nuk varet nga ekzistenca e tyre, por nga kapaciteti për t’i menaxhuar dhe zbatuar ato në përputhje me standardet e kërkuara.
Mes mundësisë dhe përgatitjes
Interesi për financime alternative dhe grante është rritur ndjeshëm. Biznese, SME, startupe, universitete dhe institucione të ndryshme kërkojnë të pozicionohen në këtë moment zhvillimi. Por proceset e vlerësimit europian nuk analizojnë vetëm idenë; ato analizojnë kapacitetin e subjektit. Normat e përzgjedhjes në programe konkurruese shpesh mbeten të ulëta, jo për mungesë ambicieje, por për mungesë strukture. Vlerësohen qeverisja e brendshme, kapaciteti financiar i dokumentuar, eksperienca operacionale dhe përputhshmëria me kriteret teknike. Në mungesë të këtyre elementeve, edhe një ide e mirë nuk mjafton. Sa më shumë rritet qarkullimi i financimeve alternative dhe granteve, aq më të larta bëhen standardet. Në këtë realitet, aplikimi pa analizë të brendshme të gatishmërisë është një rrezik strategjik. Pyetja thelbësore nuk është sa mundësi ekzistojnë. Pyetja është: a jemi realisht të përgatitur për to?
Lexo edhe:Brain Nest Consulting: Historia e një vizioni të kthyer në strukturë, ekip dhe impakt
Një përgjigje ndaj hendekut strukturor!
Pikërisht nga kjo nevojë është konceptuar Brain Nest Academy – Grant Intelligence Program, programi i parë në Shqipëri i dedikuar inteligjencës së donatorëve dhe ndërtimit të gatishmërisë për financime alternative dhe grante.
Akademia nuk është një trajnim për shkrim projektesh, por një proces diagnostikimi dhe ndërtimi kapacitetesh që zhvendos fokusin nga aplikimi tek struktura e subjektit. Gjatë programit 3-ditor intensiv, pjesëmarrësit analizojnë ekosistemin e financimeve kombëtare, rajonale dhe europiane, kuptojnë logjikën e vlerësimit dhe arsyet strukturore të refuzimit. Diskutohet realiteti i aplikimeve, gabimet më të shpeshta strategjike dhe momentet kur mos-aplikimi është vendimi më i mençur. Në vijim, programi fokusohet tek pozicionimi organizativ. Përmes workshop-eve praktike, pjesëmarrësit analizojnë profilin e tyre institucional, hartojnë një Funding Positioning Canvas, kryejnë vetë-vlerësim mbi kriteret reale të BE-së dhe identifikojnë boshllëqet strukturore, teknike dhe financiare.
Dita e dytë thellohet në kriteret thelbësore: qeverisja dhe gatishmëria ligjore, kapaciteti financiar dhe administrativ, eksperienca operacionale, përputhshmëria dhe politikat e brendshme. Përmes Grant Readiness Check dhe analizës së riskut, pjesëmarrësit krijojnë një panoramë reale të nivelit të tyre aktual.
Dita e tretë kalon në interpretim strategjik: si lexohet dhe dekodohet një thirrje e BE-së, si funksionon logjika e vlerësimit, cilat janë gabimet që penalizohen rëndë dhe si krahasohen kërkesat e thirrjes me kapacitetet aktuale. Një diseksion praktik i një thirrjeje reale e bën procesin konkret dhe të aplikueshëm. Programi përmbyllet me ndërtimin e një Grant Readiness Roadmap të personalizuar, ku përcaktohen prioritetet reale për 3, 6 dhe 12 muajt e ardhshëm. Çdo pjesëmarrës largohet me një plan të strukturuar, jo me një premtim abstrakt. Në përfundim, pjesëmarrësit përfitojnë një sesion online tematik pas programit, të ndërtuar mbi boshllëqet e identifikuara gjatë Akademisë, për të garantuar vazhdimësi dhe ndjekje praktike.
Një moment që kërkon përgjegjësi
Në një kohë kur financimet alternative dhe grantet po bëhen pjesë e arkitekturës së zhvillimit ekonomik të vendit, përgatitja nuk është më një avantazh shtesë. Është një kërkesë themelore. Brain Nest Academy nuk premton akses të menjëhershëm në grante. Ajo ofron qartësi mbi gatishmërinë. Sepse në tregun europian, ideja mund të krijojë interes. Por vetëm struktura dhe kapaciteti krijojnë besim. Në fund, ndoshta pyetja më e rëndësishme për çdo subjekt sot është kjo: A jemi gati për standardet që po vijnë?
Kontakt
Brain Nest Institute
🌐 www.brainnestinstitute.com
📧 applications.bni@gmail.com
📍 Innovation Hub, Piramida e Tiranës
*Disclaimer: Ky artikull u realizua në kuadër të programit “NOMAD TECH – Fuqizimi i Gjeneratës së Ardhshme të Novatorëve”, i zbatuar nga LIBURNETIK Organisation.
Që nga viti 2015 nxisim shpirtin sipërmarrës, inovacionin dhe rritjen personale duke ndikuar në zhvillimin e një mjedisi motivues dhe pozitiv tek lexuesit tanë. Mbështetja juaj na ndihmon ta vazhdojmë këtë mision.
Na Suporto